Chánh Hạnh Niệm Phật
Đại Sư Hám Sơn (Mộng
Du Tập)
Cội gốc
sanh tử tức là các thứ vọng tưởng hàng ngày của
chúng ta, các thứ nghiệp phiền não thương ghét, tham
lam, giận hờn của chúng ta, nếu còn một mảy may
không dứt thì tức là còn gốc rễ sanh tử. Nay muốn
tham thiền đốn ngộ liễu thoát sanh tử, hãy tự suy
nghĩ xem có thể một niệm dứt ngay phiền não của
nhiều kiếp như chặt đứt một cuộn chỉ hay chăng ? Nếu
chẳng thể dứt sạch phiền não thì dẫu cho đốn ngộ,
cũng thành nghiệp ma, đâu nên xem thường? Các vị tổ
xưa kia đốn ngộ, cũng nhiều đời tích lũy công phu tu
tập dần dần (tiệm tu) mà được, cho nên “đốn
ngộ” này nói thì dễ mà thật ra là rất khó. Nếu
không có hai, ba mươi năm hạ thủ công phu, thì làm
sao có thể ở trong chốn phiền não lẫy lừng mà được
một niệm đốn ngộ. Điều thiết yếu là phải tự biết căn
khí mình như thế nào? Đến như một môn niệm Phật,
người đời không biết sự nhiệm mầu của nó, xem là
thiển cận, kỳ thật mỗi bước thực hành cho đúng thì
như thế nào? Chúng ta từ khi có sanh tử đến nay,
niệm niệm vọng tưởng phan duyên tạo nghiệp sanh tử,
đâu từng có một niệm quay trở về soi lại tự tâm, đâu
từng một niệm chịu đoạn dứt phiền não. Nay nếu có
thể đem tâm vọng tưởng chuyển làm niệm Phật thì niệm
niệm dứt phiền não. Nếu niệm niệm dứt được phiền não
thì niệm niệm ra khỏi sanh tử.
Nếu một
niệm niệm vững chắc không đổi dời nhất tâm bất loạn,
so với tham thiền còn có kết quả hơn. Tóm lại, chỉ
do một niệm thiết tha chân thực mà thôi. Nhưng tham
thiền nhất định cần phải chết đi hết tâm thế tục
không còn một niệm vọng tưởng, còn niệm Phật là lấy
tưởng tịnh chuyển tưởng nhiễm, dùng tưởng trừ tưởng,
là Pháp Hoán Chuyển, cho nên đối với căn khí của
chúng ta ngày nay dễ thực hành hơn.
Tu tịnh
độ không cần phải kiến tánh, chỉ chuyên lấy niệm
Phật làm chánh hạnh và lấy bố thí, trai tăng, tu các
công đức phước điền làm trợ nhân trang nghiêm cõi
nước Phật trong tâm niệm Phật, tuy phát nguyện vãng
sanh, nhưng cần phải biết trước tiên chặt đứt cội
gốc sanh tử mới có hiệu quả. Cội gốc sanh tử tức là
sự tham lam, hưởng thụ vật chất thế gian tất cả đều
là gốc khổ và mọi thứ tâm suy ấy chấp trước giận hờn,
cùng các thứ giáo pháp do tà sư tà ma ngoại đạo
thuyết, đều phải tận mình mửa ra cho hết, chỉ tin
một pháp môn Niệm Phật tâm không lúc nào quên danh
hiệu Phật. Phật là Giác, nếu niệm Phật không quên
Phật, tức là niệm niệm minh giác. Tâm nếu quên Phật
liền là Bất Giác. Nếu niệm đến trong mộng cũng niệm
được tức là thường giác không mê muội ! Hiện tại nếu
tâm nầy không mê muội thì lúc lâm chung tâm nầy
không mê muội, ngay chỗ tâm nầy không mê muội tức là
kết quả, nay công việc bận rộn không thể tham thiền,
duy có niệm Phật là tốt nhất, bất kể rỗi rảnh, bận
rộn, chỗ nào cũng niệm được, chỉ cần một lòng không
quên, không còn có pháp nào hay hơn !.
Tham
thiền cần phải lìa tưởng, niệm Phật chú trọng vào
chuyên tưởng, vì chúng sanh từ lâu nay chìm trong
vọng tưởng, đây là lấy độc trị độc, là pháp hoán
chuyển mà thôi. Cho nên thâm cứu khó ngộ, niệm Phật
dễ thành. Nếu tâm thiết tha muốn giải quyết xong
việc lớn sanh tử, đem tâm tham cứu đổi thành tâm
niệm Phật, thì lo gì một đời nầy không liễu thoát
sanh tử ?.
Niệm
Phật tức là tham thiền không phải hai pháp, ngay lúc
niệm Phật, trước tiên phải buông bỏ hết thảy các thứ
vọng niệm, tạp loạn phiền não, tham, sân, si, buông
bỏ đến chỗ không còn gì để buông bỏ, chỉ để khởi một
câu “A Di Đà Phật”, rõ rành phân minh trong
tâm không gián đoạn như sợi chỉ xỏ xâu chuỗi. Dụng
công như thế, bất cứ cảnh riêng nào, cũng không bị
lôi kéo đánh mất, hàng ngày như vậy trong cảnh náo
đông không tạp, không loạn, thức ngủ như một, dụng
tâm như thế, niệm đến lúc mạng chung, nhất tâm bất
loạn, đó là thời tiết Siêu Sanh Tịnh Độ.
Nếu tâm
tha thiết vì việc sanh tử niệm niệm như cứu lửa cháy
đầu, chỉ e một phen mất thân người muôn kiếp khó
được lại, cần phải cắn chặt lấy một câu danh hiệu
Phật nầy, nhất định phải chiến thắng vọng tưởng, bất
cứ chỗ nào cũng niệm niệm hiện tiền, chẳng vì vọng
tưởng ngăn che. Hạ thủ công phu thiết tha như thế
lâu ngày thuần thục tự nhiên tương ưng chẳng cầu
thành khối mà tự thành khối.
Phương
pháp tu niệm Phật cũng có thứ lớp, người tại gia
không cần câu chấp theo thời khoá của chư Tăng trong
tự viện, chỉ cần lấy niệm Phật làm chính, mỗi ngày
buổi sáng sớm lễ Phật, tụng một quyển kinh Di Đà,
lần chuỗi niệm Phật A Di Đà hoặc ba nghìn, năm nghìn,
mười nghìn, rồi hồi hướng phát nguyện vãng sanh về
cõi nước Cực Lạc. Khoá buổi tối cũng như vậy lấy đây
làm định khoá, hàng ngày nhất định không có thiếu
sót. Pháp nầy có thể áp dụng phổ thông cho mọi người,
nếu vì việc lớn sanh tử thì công phu cần phải khẩn
thiết hơn, mỗi ngày trừ hai thời khoá kể trên, suốt
ngày đêm chỉ đem một câu “A Di Đà Phật” đặt trong
lòng, niệm niệm không quên, tâm không mê muội, tất
cả việc đời đều không nghĩ tưởng, chỉ lấy một câu
niệm Phật làm mạng sống của mình, cắn chặt không
buông, cho đến trong các sinh hoạt hàng ngày, một
câu Phật nầy vẫn luôn luôn hiện tiền. Nếu gặp lúc
tâm bất an do các cảnh giới nghịch thuận phiền não
buồn vui quấy nhiễu, chỉ cần đề khởi một câu niệm
Phật nầy lập tức thấy phiền não tiêu diệt. Vì niệm
niệm phiền não là gốc khổ sanh tử, nay dùng niệm
Phật tiêu diệt phiền não, ấy là Phật độ chỗ khổ sanh
tử. Nếu niệm Phật tan được phiền não thì có thể
thoát sanh tử. Nếu niệm Phật đến trình độ làm chủ
được trên phiền não thì ở trong mộng làm được chủ.
Nếu ở trong mộng làm được chủ thì ở trong lúc bệnh
khổ làm được chủ thì lúc lâm chung rõ ràng biết được
chỗ đi. Việc nầy không khó làm, chỉ cần một niệm tâm
tha thiết vì sanh tử, nắm chặt một câu Phật không
còn nghĩ ngợi gì khác, lâu ngày thuần thục, tự nhiên
được đại an lạc, cái vui ngũ dục thế gian không thể
sánh được. Ngoài pháp môn Tịnh Độ nầy, không còn có
pháp môn nào thẳng tắt giản dị hơn.