PHỤ LỤC:
CÁC TÁC PHẨM
KINH ĐIỂN
Bộ
Kinh Pali được gọi là Tipiṭaka, hoặc “Ba giỏ”, vì các
bài kinh được ghi chép trên những lá cọ và được đựng
trong ba giỏ khác nhau. Bộ Kinh gồm có Vinaya-piṭaka, hoặc
“Giỏ Giới Luật (Tu viện)”, và Sutta-piṭaka, hoặc “Giỏ
của những bài giảng”, và Abhidhamma-piṭaka, hoặc “Giỏ
đựng những bài giảng xa hơn”. Nội dung của Giới Luật
(6 bộ) và Bài Luận (Abhidhamma) (7 bài văn trong 13 bộ và một
bản ấn hành) được thảo luận ở trang 224 ff. và 83 ff.
Nội dung của Sutta-piṭaka như sau (con số bộ kinh là những
số ấn bản của nhà in PTS):
Dīgha
Nikāya, hoặc “Kết tập” gồm 34 (bài giảng) “Trường
bộ kinh” (3 bộ) .
Majjhina
Nikāya, hoặc “Kết tập” của 150 (bài giảng) “Trung bộ
kinh” (3 bộ).
Saṃyutta
Nikāya, hoặc “Kết tập” của 7.762 (bài giảng) “Tương
ưng bộ kinh” gồm 56 phần (Saṃyutta) tùy theo đề tài (5
bộ).
Aṅguttara
Nikāya, hoặc “Kết tập” của 9.550 (bài giảng) “Tăng nhất
bộ kinh” góp lại tùy theo số tiết mục có trên những danh
sách (từ một đến mười một) mà các bài giảng nói đến
(5 bộ).
Khuddaka
Nikāya, gồm có 15 “Tiểu bộ kinh” trong 20 bộ. Đây
gồm cả những bài giảng lặt vặt khác, phần lớn nằm trong
thể thơ vần, chứa đựng những bài của Bộ Kinh lúc ban
đầu và lúc sau nầy :
Khuddaka-pāṭha,
một kết tập ngắn của “những bài đọc nho nhỏ” để
học thuộc lòng.
Dhammapada,
hoặc “những câu thơ về Pháp”, một kết tập phổ biến
của 423 câu thơ súc tích về vấn đề đạo đức tự nhiên.
Sự phổ biến của kinh nầy được phản ảnh trong vô số
lần phiên dịch ra nhiều ngôn ngữ Âu châu.
Udāna,
80 bài kinh (Suttas) ngắn lấy hứng khởi từ “những câu thơ
được nâng cao”.
Itivuttaka,
hoặc “Được nói như thế nầy”: 112 bài kinh (Suttas) ngắn
.
Sutta-nipāta,
“Tập bộ kinh”, một kết tập kinh của 71 câu thơ, gồm
có những tài liệu rất xưa như Aṭṭhakavagga.
Vimāna-vatthu,
“Thiên cung sự” nói về những tái sinh ở cõi trời.
Peta-vatthu,
“Ngạ quỷ sự” nói về những tái sinh ở cõi ma quỷ
Thera-gāthā,
“Trưởng lão tăng kệ” nói về một số tăng sĩ đầu tiên
làm thế nào đạt được giác ngộ.
Theri-gāthā,
y như (h), nói về các vị ni.
Jātaka,
một kết tập của 547 “Câu chuyện tiền thân” của Đức
Phật, với mục đích đề ra những điểm đạo đức. Những
câu chuyện được kể ra đầy đủ với lời bình, dựa vào
những câu thơ kinh; tổng cộng có tất cả là 6 bộ. Trong
khi kinh nầy một phần tương đối muộn màng, có thể trộn
lẫn với vô số câu chuyện dân gian Ấn Độ, kinh nầy rất
là phổ biến và thường được sử dụng trong những bài
giảng.
Niddesa,
“Bài bình luận” về một phần của (e).
Paṭisambhidā-magga,
một phân tách kiểu bài luận (Abhidharma), về vài điểm trong
học thuyết (2 bộ).
Apadāna,
“Thí dụ kinh”, những câu chuyện tiền thân của các vị
tăng và ni trong (h) và (i).
(n)
Buddhavaṃsa, “Sử biên niên của các vị Phật”, nói về
24 vị Cổ Phật.
(o)
Cariyā-piṭaka, “Giỏ hạnh kiểm”, về đức hạnh của Đức
Phật Gotama trong những kiếp trước, xây dựng lần lần “những
sự hoàn hảo” của một vị Bồ-tát (Bodhisatta).
Bộ
kinh tiếng Hán được gọi là Ta-Ts’ang-ching, hoặc “Đại
Tạng Kinh”. Bản ấn hành căn bản hiện đại, tiếp theo
một hàng ngũ phi-truyền thống dựa vào sự hệ thống hóa
của các học giả, như Taishō Daizōkyō, xuất bản ở Nhật
từ năm 1924 đến năm 1929. Nó gồm có 55 bộ chứa đựng 2
184 bài văn, với 45 bộ phụ. Nội dung gồm có:
Những
bài dịch của A hàm (Āgama) (tương đương vói bốn Nikāyas
đầu của bộ Pali, và một phần của một phần năm) và Kinh
tiền thân (Jātakas) (219 bài trong 4 bộ).
Những
bài dịch của kinh Đại thừa (Mahāyāna Suttas), đôi khi gồm
có vô số bản dịch của chung một bài. Những bài nầy
được phân ra thành những đoạn như sau : Trí tuệ Bát
Nhã (Perfection of Wisdom) (xem tr. 95ff.), Kinh Pháp Hoa (Lotus Sūtra)
(xem tr. 92ff.), Kinh Hoa Nghiêm (Avvataṃsaka) (xem tr. 118 ff.), Kinh
Bảo Tích (Ratnakūṭa) (một số bài gom lại, một vài bài
rất xưa, như Kinh Đại Ca Diếp Hội (Kāśyapa-parivarta), Kinh
Đại Bát Niết Bàn (Mahā-parinirvāṇa) (nói về những ngày
cuối của Đức Phật , và nói về “Phật tính”), “Đại
Hội”, và những bài kinh (Suttas) thông thường (phần lớn
là Đại thừa) (627 bài văn của 13 bộ).
Những
bài dịch về Mật tông (Tantras) (xem tr. 133 ff.); 572 bài trong
4 bộ).
Những
bài dịch đa dạng về Luật ở buổi đầu (Vinayas) (kỷ luật
tu viện) và vài bài phát hoạ về “kỷ luật” cho những
vị Bồ-tát (Bodhisattvas) (86 bài văn trong 3 bộ).
Những
bài dịch bình luận về A hàm (Āgama) và Kinh Đại thừa (Mahāyāna
Sūtras) (31 bài trong 3 bộ).
Những
bài dịch khác nhau về Luận (Abhidharmas) ở buổi ban đầu
(xem tr. 83ff.) (28 bài trong 4 bộ).
Những
bài dịch của Trung quán (Madhyamaka), Du già (Yogācāra) và những
bài kinh khác, hoặc những “luận thuyết” (129 bài trong 3
bộ).
Những
lời phê bình bằng tiếng Hán về các kinh (Suttas), Luật (Vinaya)
và Luận (Śāstras) (12 bộ).
Những
bài viết bằng tiếng Hán của các tông phái khác (5 bộ).
Lịch
sử và tiểu sử (95 bài trong 4 bộ).
Bách
khoa tự điển, tự điển, những học thuyết phi-Phật giáo,
(Ấn Độ giáo, Ma-ni giáo, và Nestorian Thiên Chúa giáo),
và những bản liệt kê mục lục về những bộ kinh khác
nhau bằng tiếng Hán (64 bài trong 3 bộ).
Như
đã thấy, bộ kinh bằng tiếng Hán gồm nhiều loại tài liệu
(như những lời bình luận, những bài luận và sử ký ) được
xem như ngoài kinh điển trong truyền thống Pali Phật giáo Nam
tông.
Bộ
kinh bằng tiếng Tây Tạng gồm có bKa”gyur (ph.a. Kangyur) và
bStan’gyur (ph.a. Tengyur). Cái trước là “Bản dịch về
những lời dạy của Đức Phật”, và gồm có ấn bản sNar
thang (ph.a. Narthang) của 98 bộ chứa đựng trên 600 bài văn
được dịch ra từng nhóm như sau :
Vinaya
(kỷ luật tu viện) (13 bộ).
Perfection
of Wisdom (Trí tuệ Bát Nhã) (21 bộ).
Avataṃsaka
(Hoa Nghiêm) (6 bộ).
Ratnakūṭa
(Bảo Tích) (6 bộ).
Sūtra
(Kinh) (ba phần tư là của Mahāyāna (Đại thừa); 270 bài trong
30 bộ).
Tantra
(Mật tông) (trên 300 bài trong 22 bộ).
“Bản
dịch của những bài luận” bStan’gyur , gồm có ấn bản
Bắc kinh có 3 626 bài trong 224 bộ. Chúng được chia thành
từng nhóm như sau :
Stotras
(Kệ tán thán), hoặc thánh ca hoặc ca ngợi (64 bài trong 1 bộ).
những
lời bình về Tantras (Mật tông) (3 055 bài trong 86 bộ).
Những
lời bình và những bài luận khác: lời bình về Perfection
of Wisdom (Kinh Trí tuệ Bát nhã) và Vinaya (Luật); những bài
luận Madhyamaka (Trung quán) và Yogācāra (Du già), các tác phẩm
Abhidharma (Luận), những câu chuyện và kịch, những bài luận
về các đề tài như ý thức hệ (logic), y học, văn phạm
và hóa học, và những tác phẩm linh tinh khác (567 bài trong
137 bộ).
Bản
kinh bStan’gyur phần lớn gồm có các tác phẩm Ấn Độ, nhưng
ngoài hai Bộ Kinh kể trên, còn có những tác phẩm văn học
khổng lồ được sáng tác bởi những người Tây Tạng.