Subscribe HoaVoUu Youtube
Kính mời Subscribe kênh
YouTube Hoa Vô Ưu
Sitemap Hoavouu.com
Bài Mới Nhất trang Văn Học
Điền Email để nhận bài mới
View Counts
20,629,691

Chức cẩm hồi văn

Saturday, October 30, 201000:00(View: 3930)
Chức cẩm hồi văn

Đời nhà Tấn (265-419) ở đất Thần Châu có nàng Tô Huệ tự Nhược Lan. Nàng, dung nhan kiều mị, tài đức song toàn, văn chương xuất chúng. Khi Tô được 20 tuổi cha mẹ đính gả cho hàn sĩ Đậu Thao, người cùng quê. Vợ chồng ăn ở đầm ấm. Nàng Tô rất mực chiều chồng, đảm đương tất cả mọi việc gia đình để cho Đậu Thao có đủ thì giờ theo đuổi trau dồi nghiên bút. Người ở quanh vùng đều cho là hạnh phúchết sức ngợi khen nàng.
Sau Đậu Thao đỗ đạt làm quan, may mắn được nhâm chức tại Thần Châu, không phải đi đâu xa cả. Gia đình đã đầm ấm hạnh phúc lại càng đầm ấm hạnh phúc hơn.
Nhưng rồi vì công vụ cần thiết, vua truyền Đậu Thao ra trấn đất Lưu Sa. Vì nơi gian lao hiểm trở nên Đậu Thao đành phải để vợ ở nhà.
Thời gian qua ...
Ba năm chờ đợi, nàng Tô ngày càng sức vóc mỏi mòn, dung nhan tiều tụy. Đêm đêm, bên ngọn đèn khuya, nàng ngồi âm thầm đối bóng, tủi phận hờn duyên, lo ngại thân chồng mà giọt châu tầm tã. Lòng đau dằng dặc, nỗi nhớ triền miên nên hồn thơ dâng trào lên ngọc bút làm thành 10 bài tứ tuyệt. Nàng lại lấy gấm vuông độ chừng một thước, dùng chỉ ngũ sắc thêu 10 bài tứ tuyệt lên trên theo hình trôn ốc, từ ngoài xoáy tròn vào trung tâm bức gấm.
Nàng thêu khéo, chữ nay, nên bức gấm trông cực kỳ tuyệt mỹ. Xong nàng tự tay dâng lên nhà vua. Thấy lạ, vua truyền cho quần thần đọc, nhưng cả triều không ai đọc được. Vua đành gọi nàng:
Đứng giữa triều, Tô cất tiếng ngâm với một giọng não nùng bi thảm:
 Quân thừa hoàng chiếu an biêu thú,
 Tống quân tống biệt hà kiều lộ.
 Hàm bi yểm lụy tặng quân ngôn
 Mạc vong ân tình tiện trường khứ.
 Hà Kỳ nhất khứ âm tín đoạn,
 Ý thiếp bình vi xuân bất noãn.
 Quỳnh dao giai hạ bích đài không.
 San hô trướng lý hồng trần mãn.
 Thử thời đạo biệt mỗi kinh hồn,
 Tương tâm hà thác cánh phùng quân.
 Nhất tâm nguyện tác thương hải nguyệt
 Nhất tâm nguyện tác lãnh đầu vân.
 Lãnh vân tuế tuế phùng phu diện,
 Hải nguyệt niên niên chiếu đắc biên.
 Phi lai phi khứ đáo quân bàng
 Thiên lý vạn lý giao tương kiến.
 Thiều thiều lộ viễn quan san cách,
 Hận quân tái ngoại trường vi khách.
 Khứ thời tống biệt lư diệp hoàng
 Thùy kính kỷ kinh mai hoa bạch.
 Bách hoa tán loạn phùng xuân tảo,
 Xuân ý thôi nhân hướng thùy đạo.
 Thùy dương mãn địa vị quân phan,
 Lạc hoa mãn địa vô nhân tảo.
 Đình tiền xuân tảo chính phân phương,
 Bảo đắc tần tranh hướng họa đường.
 Vị quân đàn đắc Giang Nam khúc,
 Phó ký tình thâm đáo sóc phương.
 Sóc phương thiều đệ san hà việt.
 Vạn lý âm thư trường đoạn tuyệt.
 Ngân trang chẩm thượng lệ chiêm y,
 Kim lũ la thường hoa giai liệt.
 Tam xuân hồng nhạn đệ giang thanh,
 Thử thị ly nhân đoạn trường tình,
 Tranh huyền vị đoạn trường tiên đoạn,
 Oán kết tiên thành khúc vị thành.
 Quân kim ức thiếp trọng như san,
 Thiếp diệt tư quân bất tạm nhàn.
 Chức tương nhấn bản hiến Thiên Tử,
 Nguyện phóng nhi phu cấp bảo hoàn.

Bài này có nhiều người dịch. Dưới đây là bản dịch của Hoàng Quang:
 Chàng vâng chiếu ra yên cõi ngoại,
 Thiếp đưa chàng tới lối cầu sông.
 Ngậm sầu gạt lệ nhắn lòng,
 Chớ tham chốn khác mà vong tình này.
 Trông tin tức tới nay thăm thẳm,
 Để buồng hương chẳng ấm hơi xuân.
 Từ ngày đôi ngả cách phân,
 Màn dần bụi bám, thềm dần rêu phong.
 Tưởng ly biệt nỗi lòng kinh sợ,
 Thiếp với chàng bao thuở gặp nhau.
 Nguyện làm trăng giữa biển sâu,
 Nguyện làm mây phủ trên đầu non cao.
 Trăng giữa biển năm nào cũng thấy,
 Mây đầu non đường mấy cũng thông.
 Bay qua bay lại bên chồng,
 Dầu ngàn muôn dặm xa trông như gần.
 Quan san ấy mấy lần trở cách,
 Hiềm nỗi chàng làm khách rất lâu.
 Chàng đi mới ố bông lau,
 Mà nay mấy độ trắng màu hoa mai.
 Hoa trăm thức xuân vui hớn hở,
 Xuân giục người than thở với ai.
 Dương kia đủ những tơ dài,
 Hoa kia rã cánh không người quét cho.
 Sân xuân sớm thơm tho trăm thức,
 Chốn họa đường lực bận đàn tranh.
 Giang Nam năm khúc rành rành,
 Mượn đầu năm mong gởi tình sóc phương.
 Sóc phương ấy đôi đường diệu vợi,
 Âm thư này nhắn gởi khôn thông,
 Gối riêng nước mắt tuôn dòng,
 Xiêm thêu áo vẽ lâu cùng mục tan.
 Ba xuân tới tiếng nhàn nhắn gởi,
 Xuân giục người bối rối như tơ.
 Năm dây còn đón sờ sờ;
 Buồn đà đứt ruột, gảy chưa rồi đàn.
 Chàng thương thiếp còn hơn núi nặng,
 Thiếp nhớ chàng tình chẳng kém thua.
 Dệt đem bức gấm dâng vua,
 Xét lòng dạ thiếp tha cho chồng về.

Ngâm xong, nàng Tô nước mắt đầm đìa. Nhà vua quá cảm động không dám nhìn nàng, vội hạ chiếu cho Đậu Thao về ngay.
Mười bài thơ ấy được truyền tụng với bức gấm thêu, ai cũng nước nở khen cho Tô là một bực kỳ tài. Trước họ gọi bức gấm thơ ấy là "Toàn Loa Đồ" (Bức đồ hình tròn trôn ốc), sau lại cho tên không xứng với giá trị của tác phẩm nên đổi là "Hồi Văn Cách" (Bài văn có tác dụng làm cho người đi biên thú được trở về), nhưng cũng vẫn chưa thấy thỏa đáng. Cuối cùng, họ lại đổi và thêm tên tác giả là "Tô Huệ Chức Cẩm Hồi Văn".
Thông cảm mối tình sâu đậm của nàng Tô, cổ nhạc Việt Nam có người đã dựa theo bài "Chức Cẩm Hồi Văn" mà sáng tác một bài hát điệu Nam Ai, cũng nhan đề là "Tô Huệ Chức Cẩm Hồi Văn". Lời lẽ lưu loát, ý tình nồng nàn, nhưng không biết tác giả là ai. Bài như thế này:
 Khi vâng chiếu chỉ ra đề cờ,
 Từ chàng đi, thiếp bặt tin đợi chờ.
 Hồng nhạn kêu thu sông Hớn bơ vơ.
 Áo não nùng khiến dạ ngẩn ngơ.
 Trách bấy ông Tơ gieo chi mối sầu như tóc tơ.
 Nghĩ mấy lời từ hồi ban sơ.
 Nhớ những khi thiếp nguyện trăm năm tam tùng thờ.
 Chàng mần răng ý lẳng lơ.
 Chân đi thăm thẳm, mắt ngóng luống nhớ cách núi ải, biết chừ trao thơ
 Má phấn duyên phai lạt, hồng nhan trông đợi chờ
 Trướng lý để bụi trần nhơ.
 Kìa cờ ai, nghe tiếng trống vẫn bóng xa xa
 Hay là chiếu triệu chồng ta.
 Chốn giang biên, chàng ôi có hay chăng là
 Để lụy tương tư này như chút phận Hằng Nga.
 Đêm đông quạnh quẽ, tiếng quyên hòa
 Gìn lòng son nỡ để cho trăng già
 Luông tuồng bao nỡ vắng bặt nhạn tin qua.
 Hay là ong bướm đã say đắm mê hoa,
 Chim ô thước qua sông Ngân thường,
 Nỡ nào để cho loan phụng Sâm Thương.
 Chẳng biết no nao cá nước hội một trường,
 Kẻo nặng nề hai chữ uyên ương
 Ong bướm dẫu say mên hoa hường,
 Cũng đoái tưởng chút nghĩa tào khương.
 Chim bao nài bay qua cho tỏ tường.
 Để trông đợi tháng ngày thương.
 Trông tin chàng, đêm nằm mơ màng,
 Tỉnh giấc hòe trằn trọc thở than.
 Năm canh sầu riêng cho bạn vàng,
 Phận làm trai hiếu nghĩa trung cang.
 Bệ ngọc trên báu kiếm sắc phán.
 Chốn giang biên ra khử trừ đảng gian.
 Nước noan xa cách muôn dặm, da người bọc mình chàng.
 Tuyết sương lạnh nơi chốn Đồng quan
 Chàng trừ mô ra giai đấi khởi ngụy bang,
 Cho rồi, đặng trở về Trường An.
 Kẻo để tương tư này mày xanh sầu võ vàng.
 Soi đài gương luống thẹn hồng nhan.
 Châu rơi lã chã lệ tuông đôi hàng,
 Hiềm vì ai xui duyên nợ lỡ làng.
 Ngàn trùng xa cách như khách ở ngoại bang.
 Bao nỡ bỏ cái nghĩa Ngưu lang,
 Thuở ra đi lau lá vàng.
 Bây chừ đã trắng mai rỡ ràng.
 Cung quế xơ rơ bóng nguyệt đã tàn.
 Ơn kia chưa trả oán nọ liền mang.
 Nghe tiếng dế năm canh mơ màng,
 Ngỡ tạc ngựa chàng đã hồi bang.
 Bởi duyên cớ nào bạc đen lòng phụ phàng.
 Để gió thảm mưa sầu khan.
 Chẳng biết no nao yên gót trở về
 Trên ngai vàng bạc thẻ bêu kia.
 Răng rứa bạn niềm tây nhớ nghĩa, nhớ nghĩa
 Mây bay khói tỏa in cờ rìa,
 Trống trường thành giục điểm canh khuya.
 Bâng khuâng nhớ chàng như nhạn chít lìa.
 Thiếp lạy ông Trời: chớ có phân chia.
 Từ chàng ra chốn cung đao,
 Thiếp trông tin chàng tựa cá trông sao.
 Ôm gối phụng chờ trông áo não, áo não ...
 Sao quên lời núi hẹn sông giao.
 Ai đi lấp thảm cho khuây má đào
 Tương tư này rằng thấu cung cao.
 Ơn trên tha về đặng tỏ nỗi âm hao.
 Hiệp một nhà mới phỉ ước ao. (1)


(1) Vì không tìm được bản chính, chỉ nghe người ca truyền mà sưu tập lại, hẳn có ít chỗ chưa được ổn đáng. Vậy xin cáo lỗi cùng tác giả và bạn đọc; và mong được bổ chính cho. Nhân đây xin cảm tạ lòng tốt của ông Ngô Văn Lương (ở Bạc Liêu), người đã giúp một phần cho tài liệu này.
Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
(View: 8004)
Cái vô cái hữu vốn là không, Hiểu được duyên sanh chớ nặng lòng. Đông đến tuyết rơi, sương giá lạnh, Hè qua phượng trổ, cảnh trời trong.
(View: 14932)
“Ăn Cơm Hương Tích, uống Trà Tào Khê, ngồi Thuyền Bát Nhã, ngắm Trăng Lăng Già”...
(View: 24716)
Hay những cụm từ có tính cách kinh điển hóa như "ăn cơm Hương Tích", "uống trà Tào Khê", "ngồi thuyền Bát Nhã", "ngắm trăng Lăng Già"...
(View: 26789)
Noi gương Hưng Đạo, Quang Trung, Chúng ta không thể mất vùng Hoàng Sa, Nam Quan Bản Dốc ngời ngời, Hao mòn một tất tội đời khó dung... Đào Chiêu Vọng
(View: 40222)
Sự Tích Khăn Tang - Tường Dinh sưu tầm
(View: 221610)
Đang đọc sách bỗng nghe một tiếng “cộp” từ nhà bếp vọng lên, Khổng Tử ngừng đọc, liếc mắt nhìn xuống… thấy Nhan Hồi từ từ mở vung, lấy đũa xới cơm cho vào tay...
(View: 24495)
Ngày xưa có một chàng trai tên là Na Á. Anh mồ côi cha từ sớm, ở với mẹ già. Nhà Na Á nghèo, anh phải làm nghề đánh cá để nuôi thân, nuôi mẹ.
(View: 21126)
Ngày ấy có một ông thượng thư đầu triều nổi tiếng là người nghiêm khắchách dịch. Ông có tính nóng như lửa. Đã thế ông lại có quyền "tiền trảm hậu tấu"...
(View: 17356)
Một hôm em bé ngồi trong bóng cây trú nắng, gió cũng thổi mát quá, em ngủ quên, đến lúc thức dậy, thì đàn trâu đã đi mất. Em tìm khắp cánh đồng mà chẳng thấy.
(View: 16655)
Tờ Chú (có nghĩa là anh đen) nghèo nhất làng. Họ nghèo lắm, nghèo đến nỗi không có một con dao mẻ để phát nương, một cái thuổng để đào củ mài.
(View: 22044)
Ngày xưa, ở xã Đại An gần cù lao Huân tỉnh Khánh Hòa có một đôi vợ chồng già không có con cái. Ông bà ở trong một căn nhà lá dựng bên vách núi, làm nghề trồng dưa.
(View: 14519)
Vào một năm không nhớ rõ năm nào, trời làm hạn hán khủng khiếp, nắng lửa hết tháng này đến tháng khác thiêu cháy cây cối...
(View: 17471)
Xưa có một gia đình rất đông con, đông đến nỗi bố mẹ không nhớ hết được tên từng đứa. Người chồng tên Đang, người vợ tên Phang.
(View: 12932)
Một ngày mùa hạ, trời mưa to nước lũ tràn về. Chàng đem củi đi chợ bán, vì nước lũ tràn về nhanh quá, không thể lội qua sông...
(View: 12057)
Ngày ấy có đôi bạn chí thân là Quắc và Nhân. Họ đều là con nhà học trò nghèo, lại đều mồ côi cha mẹ, Quắc được học nhiều hơn bạn...
(View: 11446)
Ngày đó trâu cùng nói một thứ tiếng với người. Nhờ thế người dùng lời nói để sai khiến con vật theo ý muốn của mình rất tiện.
(View: 12583)
Ngày xưa có một em bé mồ côi cha từ hồi còn nhỏ. Người mẹ sau một thời gian tang chế cũng đi lấy chồng.
(View: 12184)
Ngày xưa, có hai vợ chồng son nhà nghèo. Họ đều sinh nhai bằng nghề làm thuê làm mướn. Tuy nghèo nhưng họ rất yêu nhau.
(View: 11010)
Thuở xưa có một người thợ rừng lực lưỡng khoẻ mạnh. Cái rìu cái búa thông thường anh cầm lỏng tay...
(View: 10858)
Ngày xưa có hai mẹ con nhà nọ nghèo rớt mồng tơi, anh chàng lang thang đi kiếm việc làm nhưng chả có ai cho thuê cả.
(View: 9254)
Ngày xửa ngày xưa, có một em bé tên là Vàng, Vàng mới lên tám tuổi thì bố chết. Nhà nghèo, em phải theo mẹ đi làm thuê khắp đó đây.
(View: 11835)
Nỗi oan của nàng Thị Kính - Truyện kể dân gian
(View: 9224)
một lần, đôi giày bát kết tự bước đi. Đã từ lâu đôi giày vốn của nhà vô địch chạy đua. Một hôm anh ta vứt vào sọt rác.
(View: 9492)
Căn phòng của trẻ con đầy những đồ chơi là đồ chơi. Trên mặt cái tủ nhiều ngăn kéo có một cái ống tiền bằng sành, hình con lợn.
(View: 9255)
Một cây thông non xinh tươi mọc trong rừng. Thông mọc chỗ có nắng và quang đãng. Khắp chung quanh có nhiều cây thông khác lớn hơn.
(View: 9616)
Nếu bạn đi qua cánh đồng lúa mạch sau cơn bão bạn sẽ thấy lúa đen như thể là bị cháy. Tôi sẽ kể cho bạn nguyên nhân lúa bị đen...
(View: 9277)
Hoàng tử nhận chăn lợn. Người ta cho chàng một căn buồng tồi tàn gần chuồng lợn. Chàng cặm cụi suốt ngày...
(View: 8597)
Ngày xưa có một anh chàng sinh viên nghèo, thật thà, ngay thẳng, sống trong một căn gác xép, chẳng có lấy một tí gì.
(View: 8361)
Công chúa chỉ ra hạn có từng ấy ngày, nhưng như thế cũng thừa đủ đối với các cậu: các cậu tài cao học rộng nên sau tám ngày đã chuẩn bị xong xuôi.
(View: 8051)
Một sáng tháng năm ta ở phía tây thổi về (vẫn lời của gió), rong ruổi trên bờ bể, qua các khu rừng và đồng bằng, vượt qua sông Ben.
(View: 8158)
Em nhổm dậy và nhìn qua cửa buồng vẫn đang hé mở. Em lắng tai và hình như nghe tiếng đàn dương cầm vẳng ra từ phòng bên...
(View: 8186)
Cha nó đang ốm thập tử nhất sinh. Nó rất buồn. Trong túp lều nhỏ chỉ có hai cha con. Cha nó bảo: "Giăng ơi! con thật hiếu thảo!
(View: 8728)
Tít ngoài biển khơi kia, nước xanh hơn cánh đồng hoa mua biếc nhất, trong vắt như pha lê, nhưng sâu thăm thẳm, sâu đến nỗi neo buông không tới đáy...
(View: 13913)
Ngày xưa, có một hoàng tử muốn cưới một nàng công chúa, nhưng công chúa phải cho ra công chúa, phải hoàn thiện toàn mỹ. Hoàng tử bèn chu du khắp thiên hạ để kén vợ.
(View: 8857)
Một bà mẹ đang ngồi bên đứa con thơ. Bà rất buồn vì đang lo đứa con bà chết mất. Đứa bé xanh rớt đã nhắm nghiền đôi mắt và đang thoi thóp.
(View: 8279)
Con sông Gu-đơ-na xinh đẹptrong vắt chảy qua miền Bắc bán đảo Jutland, chạy dọc theo một cánh rừng bát ngát, rải sâu vào hậu phương.
(View: 8819)
Đêm nay là đêm giao thừa, trời lạnh như cắt, tuyết rơi không ngừng. Một cô gái nhỏ lang thang trên con đường trong đêm đen và giá buốt.
(View: 7804)
Trong một ngôi nhà, cạnh Hoàng trường mới, phố Đông, thành Côpenhagơ, chủ nhà đang tiếp khách. Khách hôm ấy rất đông...
(View: 9857)
Cung điện của Hoàng đế đẹp nhất trần gian, làm bằng một loại sứ rất quý, nhưng dễ vỡ, mỗi khi chạm đến phải thật nhẹ tay...
(View: 8380)
Bé Tí hon sống một mình suốt mùa hạ trong khu rừng lớn. Bé lấy cọng rơm làm cho mình một cái võng, treo dưới một lá thu mẫu đơn to...
(View: 8784)
Xưa có một cô bé, người cô bé tí teo, bé và xinh như một con búp bê. Nhà cô nghèo, không sắm nổi cho cô đôi giày.
(View: 8078)
Tại nhà ông lái buôn giàu có nhất trong tỉnh tụ tập một đám trẻ, con cái các gia đình giàu cóquyền quý. Ông lái buôn là người có học...
(View: 8557)
Một hôm có một cái kim thô dùng để lược quần áo, tự cho là thanh tú lắm, nên cứ tưởng mình là một cái kim khâu.
(View: 9050)
Một hôm quỷ ta rất sung sướng vì đã làm ra một tấm gương rất kỳ lạ. Những vật tốt đẹp soi vào đấy đều nom chẳng ra gì cả...
(View: 8421)
Ngày xưa có một ông vua và một bà hoàng hậu ngày nào cũng nói: "Ước gì mình có đứa con!" mà mãi vẫn không có.
(View: 8694)
Ngày xưa có hai vợ chồng người đánh cá ở một túp lều cũ kỹ sát ven biển. Hôm nào người chồng cũng đi câu cá suốt ngày.
(View: 9083)
Một người có ba con trai, cả cơ nghiệp có một cái nhà. Người con nào cũng muốn sau này, khi bố mất, nhà sẽ về mình.
(View: 8007)
Một buổi tối, chàng đánh trống trẻ tuổi đi một mình giữa cánh đồng. Tới bên một cái hồ, anh thấy trên bờ ba chiếc áo trắng của ai vứt đó.
(View: 9241)
Xưa có một người trước khi đi xa từ biệt ba con gái, hỏi các con muốn lấy quà gì. Cô cả muốn lấy ngọc, cô thứ hai xin kim cương, cô út nói...
(View: 8532)
Xưa có một người lính như vậy bị thải hồi. Bác ta không học được nghề gì nên không kiếm tiền được, đành đi lang thang ăn xin thiên hạ.
Quảng Cáo Bảo Trợ