Tác Giả Authors
Logo HHAD 2018 250
Sitemap Hoavouu.com
Điền Email để nhận bài mới
Bài Mới Nhất
View Counts
14,832,254
Free Support Hoavouu.com
Ho Tro Hoavouu 250
hotels-Hoavouu

Não Bộ Trong Lúc Thiền Định

09 Tháng Tư 201300:00(Xem: 12280)
Não Bộ Trong Lúc Thiền Định

nao-bo-trong-luc-thien-dinhMột trong những lãnh vực nghiên cứu thú vị nhất về tác động của việc thăm dò khả năng biến đổi thật sự của cấu trúc não bộ nhờ thực hành thiền định. Nhiều nhà nghiên cứu thần kinh học đã chứng tỏ rằng hoạt động ở một số vùng của não bộ trong lúc thiền định thực sự có khác biệt nơi những người thiền định đều đặn, và những bằng chứng mới nhất cho rằng những biến đổi ấy có thể xảy ra trong khoảng thời gian ít hơn tám tuần. Những khám phá này tỏ ra là không tương thích với những gì người ta đã biết về cấu trúc của não bộ nơi người trưởng thành. Người ta vẫn tin rằng vào một lúc nào đó không lâu sau thời gian từ 25 đến 30 tuổi, sự tăng trưởng và phát triển ở não bộ thật sự chấm dứt. Kể từ lúc đó não bộ trở nên ngày càng nhanh chóng bị hư hoại bởi tuổi tác và những thương tổn, và sự xuống dốc của não bộ là bắt đầu từ mức tăng trưởng và phát triển cực độ đó. Nhưng những nghiên cứu mới đây về thiền định cho rằng tình trạng đáng buồn ấy không phải là điều không thể tránh được; vì sự thực hành thiền định liên kết với các biến đổi ở những vùng riêng biệt của não bộ có tính cách thiết yếu cho sự chú ý, việc học tập, và sự điều hòa cảm xúc.

Có thể điều đó không phải là đáng ngạc nhiên lắm. Khi chúng ta tập luyện về cơ bắp trong các bài tập thể dục, các bắp thịt của chúng ta lớn hơn và mạnh mẽ hơn. Cấu trúc của các bắp thịt có biến đổi. Thực tế, Hầu như mọi cấu trúc của cơ thể đều có những biến đổi khi chúng được sử dụng thường xuyên hơn. Ngày nay, điều đó có vẻ cũng đúng đối với não bộ. Chẳng hạn, chúng ta biết rằng khi ta tập luyện việc tung hứng, cái phần của não bộ liên quan đến việc theo dõi các đối tượng trong không gian trở nên phát triển hơn. Sự thiền định hẳn là cũng không khác gì. Như mọi cuộc nghiên cứu độc đáo khác, công trình tìm hiểu về kích thước của bộ não cũng là đối tượng tranh cãi, nhưng nó đã nhanh chóng trở thành một lãnh vực cho sự tìm hiểu sâu xa hơn bởi nhiều nhà khoa học.

Đi tiên phong trong việc trình bày về tác động của thiền định trên cấu trúc của bộ não là nhà nghiên cứu thần kinh học Sara Lazar thuộc Bệnh viện Đa khoa Massachusetts. Bà đã sử dụng máy ghi nhận hình ảnh nhờ cộng hưởng từ (MRI) để có được những bức ảnh rất chi tiết về các bộ não của 20 thiền giả tự nguyện thuộc các trung tâm thiền định chung quanh thành phố Boston rồi so sánh với các hình ảnh có được từ một nhóm đối chứng là 20 người khác không thực hành thiền định. Các thiền giả chỉ là những người có kinh nghiệm thiền định chứ không phải là Tăng, Ni, hay những người đã hoàn toàn rút lui khỏi cuộc sống thường nhật. Nhóm hành giả gồm những người có thời gian thực tập thiền định trung bình là 9 năm và vẫn dành ra một khoảng thời gian trung bình là dưới một giờ mỗi ngày để ngồi thiền. Tất cả đều là người phương Tây, sống tại Hoa Kỳ và kiếm sống bằng những công việc tiêu biểu. Những người không phải hành giả là dân địa phương tình nguyện tham gia cuộc nghiên cứu, tương thích với những người là hành giả về phương diện tuổi tác và giới tính nhưng hoàn toàn không có một chút kinh nghiệm thực hành thiền định nào.

Lazar đã tìm hiểu sâu ở vỏ não, bề mặt che phủ phía ngoài cùng của bộ não. Đây chính là phần tiến hóa nhất của bộ não. Khi những hình ảnh về bộ não của hai nhóm được đem ra so sánh, Lazar nhận thấy phần vỏ não của nhóm hành giả dầy đặc hơn là phần vỏ não của nhóm không phải là hành giả. Thông thường người ta vẫn biết rằng vỏ não teo lại theo tuổi tác; tuy nhiên, ở những đối tượng có thiền định trong cuộc nghiên cứu của Lazar, những phần mở rộng ở vỏ não của họ có cùng độ dày như ở vỏ não của những người không tu tập thiền định trẻ hơn họ khoảng 20 tuổi.Những nghiên cứu trước đó đã cho thấy đó chính là những phần có nhiều hoạt động nhất trong quá trình thực hành thiền. Một trong những vùng đó là phần vỏ não trước trán, cái phần của bộ não nhô ra xa nhất trong hộp sọ, gần trán nhất. Một vùng khác được Lazar nhận thấy cũng có sự khác biệt là thuộc một vùng khác của vỏ não, được gọi là não thùy.

Mặc dù hết sức khó khăn để tách rời một chức năng tinh thần cụ thể nào đó khỏi một khu vực não bộ riêng biệt (và kết quả của những nỗ lực thực hiện việc này là điều vẫn gây ra tranh cãi trong cộng đồng các nhà khoa học), những khu vực riêng biệt mà Lazar đã chỉ ra ở phần vỏ não trước trán có tính cách thiết yếu cho một chuỗi những khả năng khác nhau thuộc loại hết sức quan trọng. Vùng vỏ não trước trán điều hành các chức năng quản trị nhận thức cao cấp như là lập kế hoạch, lấy quyết định, và phán đoán, đồng thời giữ cho chúng ta không gặp rắc rối bằng việc tạo sự thuận lợi cho những hành vi thích hợp về phương diện xã hội. Điều đó cho phép chúng ta duy trì trong tâm thức cùng lúc hai quan điểm hay hai kinh nghiệm khiến chúng ta có thể so sánhđánh giá các kế hoạch, ý tưởng, và ký ức. Điều đó cũng giúp chúng ta liên kết ký ức với những dữ liệu cảm giác vừa tiếp thu nhờ đó chúng ta có thể kết nối điều chúng ta đã có kinh nghiệm trong quá khứ với những gì đang xảy ra trong thời điểm hiện tại.

Một khu vực chính yếu khác cũng đã được Lazar nhận diện, vùng não thùy, dường như có nhiệm vụ hòa nhập cảm giác với cảm xúc và xử lý những cảm xúc xã hội, chẳng hạn như sự cảm thông và tình yêu thương. Não thùy cũng được cho là một vai trò thiết yếu đối với khả năng tự nhận thức. Mặc dù không có vùng nào của não bộ là không quan trọng, nhưng những hoạt động được hỗ trợ bởi các khu vực não bộ vừa nêu lại là hết sức thiết yếu cho việc hoạt động hữu hiệu của chúng ta trong cuộc sống.

Cuộc nghiên cứu này vẫn còn được coi là có tính cách sơ bộ, một phần vì những kết luận của nó quá mâu thuẫn với những gì mà loài người nghĩ là họ đã biết, phần khác vì nó chỉ nghiên cứu trên 20 hành giả. Lazar cho biết, giữa các đồng nghiệp của bà, một số rất quan tâm và phấn khởi, trong khi nhiều người khác vẫn nghi ngờ. Tuy nhiên, tiếp theo cuộc nghiên cứu ấy, công trình của Lazar đã được khẳng định bởi một nhà nghiên cứu người Đức, Britta Holzel, cũng đã khám phá những vùng não bộ khác, ẩn sâu trong bộ não, có khả năng làm tăng mật độ chất xám nơi những hành giả tu tập thiền định. Chất xám là một phần của não bộ chứa đựng nhiều nhất các tế bào não hiện hữu; việc mật độ chất xám được tăng cường có thể phản ánh việc có sự tăng cường liên lạc giữa các tế bào não. Là một nhà nghiên cứu nhưng đồng thời cũng là một hành giả thiền định, hiện nay Holzel đang cộng tác với Lazar tại Boston. Những vùng mà Holzel và Lazar nhận diện chính là các khu vực của não bộ có liên kết với những hình thức biến đổi tâm lýhành vi mà các hành giả thiền định đã nói tới từ hàng ngàn năm trước.

Một trong những vùng não bộ đó cho phép chúng ta chuyển hướng tầm nhìn, một khả năng nâng đỡ một loạt những kỹ xảo và hành vi, kể cả năng lực thấy được suy nghĩ của người khác và việc vận dụng những trường hợpchấn động về cảm xúc, chẳng hạn như khi ta vượt qua được những phản ứng của chính mình. Điều đó hoàn toàn phù hợp với những gì đang thực sự diễn ra trong lúc thực hành thiền định. Sự chuyển hướng tầm nhìn từ việc chỉ có những phản ứng lặt vặt mang tính tự động đến việc trở thành một nhân chứng có nhận thức sâu hơn và tinh tế hơn luôn luôn là một yếu tố cốt lõi của việc huấn luyện về thiền định. Lần lần, hành giả tập luyện chuyển hướng từ một trạng thái chỉ có nhận thức mơ hồ đến một nhận thức sống động về khoảnh khắc thực tại. Mới đây, Lazar và Holzel cũng đã cho biết rằng ở các hành giả ít cảm thấy căng thẳng, vùng hạch hạnh nhân của họ, vốn là khu vực não bộ có liên hệ chặt chẽ nhất với sự sợ hãi và những phản ứng cảm tính, có mật độ chất xám giảm dần. Phát hiện đáng ngạc nhiên nhất là tất cả những kiểu biến đổi cấu trúc về não bộ như vậy đã được ghi nhận chỉ sau tám tuần lễ thực hành trong một trương trình thực tập của Trung tâm Giảm Căng Thẳng Dựa Trên Thiền Định.

Holzel cho rằng công trình nghiên cứu về thần kinh học của bà đã giúp ích rất nhiều cho việc thực hành thiền định của chính mình. Holzel nói, “Việc nghiên cứu này giúp tôi cải tiến việc thực hành của mình ngày càng tinh tế hơn, khiến tôi tỉnh thức hơn trước các tiến trình đang diễn ra trong lúc tôi thiền định. Việc nghiên cứu cũng giúp tôi học tập được sự kiên nhẫnchấp nhận. Người ta có thể nghĩ rằng lẽ ra việc làm cho tâm trí trở nên tĩnh lặng phải dễ dàng hơn; nhưng tôi hiểu, hệ thống thần kinh cũng cần phảithời gian mới có thể biến đổi được; và trạng thái lơ đãng là điều đã được xây dựng thành hệ thống rồi. Chính sự hiểu biết này cho phép tôi chấp nhận cái cách thích hợp cho tôi vào lúc bấy giờ. Đó chẳng phải là lỗi của tôi hay là vấn đề đối với tôi. Đơn giản, đó chỉ là cách mà bộ não đã được tạo nên và là cách mà hệ thống thần kinh của loài người vận hành”.

Ích lợi của những thông tin này đã được khẳng định bởi Lazar. Bà phát biểu, “Điều khiến tôi ngạc nhiên nhất về cuộc nghiên cứu này là sao mà có quá nhiều những hành giả thâm liên và các vị thầy về thiền định vẫn nói rằng có sự thúc đẩy để họ thực hành thiền định trong suốt bao nhiêu lâu mặc dù việc thực hành thiền định của họ dường như chẳng đi đến đâu cả”. Lazar cũng cho biết thêm rằng các hành giả thường nói với bà, “Tôi thường nghĩ rằng tôi đang phí thời giờ vì tâm tôi cứ lang thang hết chỗ này đến chỗ nọ. Chính điều đó giữ tôi trên tấm bồ đoàn vì tôi nhớ rằng những biến đổi đó đáng kể biết là chừng nào”.

Nguồn: This is Your Brain on Mindfulness, Shambhala Sun.

Michael Baime là giáo sư phụ tá lâm sàng của Đại học Y khoa thuộc University of Pennsylvania và chính thức làm việc tại Trung tâm Ung thư Abramson bang Philadelphia. Năm1992, ông xây dựng Chương trình Thiền Tỉnh thức tại Pennsylvania và có liên quan đến một loạt những đề án khác nhau trong việc thăm dò những hiệu quả của Thiền Tỉnh thức.

MICHAEL BAIME – TÂM LẠC dịch

Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
(Xem: 4862)
Do hiểu được sự khổ đau của con vật khi bị giết cho mình ăn, sanh lòng từ bi mà phát tâm bỏ thịt thật là đáng quí và đáng khen.
(Xem: 1930)
Thiền định cho phép chúng ta sống trong sự thanh thản và trung hòa cảm xúc.
(Xem: 1329)
Trong 9 tháng 10 ngày mang thai, người phụ nữ cảm nhận cơ thể chuyển biến từng ngày, từng đêm, từng giờ…
(Xem: 10498)
Hai năm về trước, ngẫu nhiên đọc được bài diễn văn ‘Giá Trị của Khoa Học’ (The Value of Science) bởi Dr. Richard Feynman, Mùa Thu, 1955...
(Xem: 2157)
Quá trình cân bằng tự nhiên duy trì sự sống bị phá vỡ khi có sự can thiệp bất cẩn của con người vào thiên thiên. Những hoạt động của con người như ...
(Xem: 1773)
Con người can thiệp nhiều vào thiên nhiên, và dù cố gắng đến mấy họ không thể chữa lành những vết thương họ đã gây ra.
(Xem: 2470)
Người tu Phật, căn bản là phải tránh sát sanh vì lòng từ bi đối với muôn loài chúng sanh .
(Xem: 3265)
Thuyết phục người thân, bạn bè hay bất kể ai chuyển chế độ ăn mặn sang chế độ ăn chay dù vài ngày trong tháng là điều không phải dễ dàng vì
(Xem: 4478)
Cách nấu mì quảng chay ngon tuyệt thơm phức hương vị đậm đà cho ngày rằm.
(Xem: 3504)
Món chay với nguyên liệu đơn giản là bông cải được bọc một lớp bột mỏng bên ngoài, chiên giòn rồi nấu cùng sốt cay ngon tuyệt. Tuy là món chay nhưng thơm ngon, hấp dẫn không kém gì món ăn mặn.
(Xem: 4149)
Bài viết này được trình bày qua công trình nghiên cứu, suy luận, tham khảo, sáng tác và phóng dịch từ những...
(Xem: 5113)
Kinh Địa Tạng, Đức Phật nói rằng thời gian 1 ngày trên cõi Trời Đao Lợi tương đương gấp 3 tháng thời gian ở Trái Đất.
(Xem: 4737)
Những người xuất thân từ những gia đình có truyền thống ăn chay lâu dài qua nhiều thế hệ có thể bị nguy cơ mắc bệnh tim mạch và ung thư lớn hơn nếu...
(Xem: 4529)
Thịt và xúc-xích chay thật sự có hương vị và hiện nay đang chinh phục các siêu thị. Phải chăng đây là sự khởi đầu của một cuộc cách mạng về thực phẩm sắp diễn ra?
(Xem: 8636)
Khoa học thần kinh ngày hôm nay đã chứng minh một cách khách quan và cụ thể rằng chánh niệm (samma-sati) là con đường trực tiếp nhất để gạt bỏ vọng tưởng về cái "ta"
(Xem: 8044)
Trong các ngành khoa học, rất có thể khoa học thần kinh (neurosciences) sẽ là ngành phát triển mạnh và gây nhiều ảnh hưởng nhất trong những thập niên tới.
(Xem: 4903)
Nói theo ngôn ngữ Bát Nhã của Phật Giáo, sắc tất thị 95% không; không tất thị 95% vô sắc tướng.
(Xem: 4517)
Trong vật lý có rất nhiều thứ được gọi là sóng. Khi ném đá xuống nước thì nó tạo thành sóng lan tỏa từ ...
(Xem: 4290)
Pulses (tạm dịch là các loại đậu) là nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng, sạch và an toàn, ngày càng được đánh giá cao về vai trò cải thiện sức khỏe cho con người...
(Xem: 6234)
Có năm thứ mà chúng ta có thể thêm vào chế độ ăn uống để tăng cường sức khỏe, tăng cường chức năng miễn dịch và giúp chúng ta chống lại bệnh.
(Xem: 4178)
Tại các nước kỹ nghệ phát triển, thịt cá là một phần quan trọng trong đồ ăn.
(Xem: 4558)
Hai nghiên cứu mới đây cho thấy rằng những người thực hành chánh niệm ít có nguy cơ béo phì và mắc bệnh tim mạch.
(Xem: 4930)
Tiêu thụ các loại thịt lợn ướp là gây ung thư và tiêu thụ các loại thịt khác (trừ thịt gia cầm) rất có thể bị ung thư
(Xem: 4947)
Phật giáo quan niệm , theo như tôi hiểu, tất cả những gì có trên thế gian này đều vận hành, biến dịch liên tục, chúng dính líu tới nhau, không có gì là độc lập,
(Xem: 4465)
Bạn có thích ăn xúc xích (hot-dog) hoặc bánh mì thịt nguội không? (Nói chung là ăn thịt chế biến). Có thể bạn nên suy nghĩ lại.
(Xem: 8621)
Bỏ được ăn tối thì sẽ khỏe và đầu óc minh mẫn hơn, bỏ được là tốt Muốn bỏ được thì ngoài quyết tâm, phải có hiểu biết
(Xem: 5143)
Tôi nghĩ rằng lâu nay tôi đã áp dụng một chế độ ăn uống lành mạnh - không ăn thịt đỏ, không ăn các loại thực phẩm chiên xào,,,
(Xem: 7626)
Mục đích của Đức Phật ra đời là dạy đạo giải thoát, cứu chúng sanh thoát khỏi sanh tử luân hồi. Bên cạnh đó, Ngài là một một nhà Bác học, Bác sĩ giỏi ...
(Xem: 5398)
Hàng chục triệu người Mỹ đã chuyển đổ chế độ ăn từ ăn thịt sang chế độ ăn có nguồn thực vật ăn rau quả, ngũ cốc, đậu và các loại thực phẩm có nguồn gốc thực vật khác.
(Xem: 6168)
Vật lý hạt có liên quan gì đến thế giới quan hay hiện tượng quan của đạo Phật ? Đạo Phật chủ ý đưa phương pháp diệt khổ cho chúng sinh .
(Xem: 6331)
Các thành phần bốc lửa như ớt có thể làm nhiều điều tốt hơn là đốt cháy lưỡi của bạn. Những thực phẩm này có thể giúp bạn sống lâu hơn.
(Xem: 9063)
Một trong những bệnh viện nổi tiếng nhất trên thế giới thay đổi quan điểm của mình về bệnh ung thư.
(Xem: 5466)
Chỉnh thể các hệ thống trong não bộ, nếu có sự hỗ trợ tác động của chúng ta, thì hạnh phúc sẽ được kết nối mật thiết với hệ thống các cơ quan khác nhau trong cơ thể...
(Xem: 12340)
"No mất ngon, giận mất khôn" là thế. Sau đây là 5 phương pháp thực tập để xoa dịu cơn giận và tận hưởng thời gian quý báu, quan trọng của mình với nhau.
(Xem: 14513)
Sinh học Di Truyền đã làm một cuộc cách mạng trong Y khoa và đối với quần chúng gene được xem trong bộ Genome là những nhà độc tài mới.
(Xem: 9856)
Tết Nguyên Đán của người Việt Nam luôn đậm đà bản sắc. Đó không chỉ là những lễ nghi, phong tục, mang tính cổ truyền, thể hiện hồn dân tộc mà còn là nét văn hóa ẩm thực đặc sắc.
(Xem: 10755)
Hướng dẫn làm bánh Giò chay... Nhật Thảo
(Xem: 8575)
Viên thuốc bổ sung làm từ củ nghệ đã cho thấy rằng các chất chống viêm trong nghệ có tác dụng điều trị hữu hiệu chứng ợ nóng (heartburn) và các bất ổn về hệ tiêu hóa.
(Xem: 7279)
Bệnh là nghiệp nên nhiều trường hợp dẫu đủ khả năng đến bất cứ bệnh viện tối tân nào trên thế giới vẫn phải nhận lãnh cái chết.
(Xem: 7004)
Động lực ăn chay có thể nhiều và khác nhau, nhưng ba động lực chính được kể đến là sức khỏe, lòng bất nhẫn đối với các loài sinh vật, và ý thức bảo vệ môi trường.
(Xem: 7556)
Theo tuệ giác Thế Tôn, ngày nào chúng ta có những phẩm chất tốt đẹp như suy nghĩ điều lành, nói lời thiện ích và làm những việc giúp người, cứu vật thì ngày đó chính là ngày tốt.
(Xem: 9911)
Có nhiều loại thực phẩm thiên nhiên mà khi chúng ta ăn vào sẽ giúp máu lưu thông dễ dàng, hệ thống động mạch không bị tắc nghẽn.
(Xem: 6844)
“Ta cứ chạy hoài, Qua những bước đời say men, Qua những ước mơ trắng màu ký ức, Qua những dấu hỏi trầm lên khuôn mặt, Ta chạy đuổi một đời, Không tới đích.”
(Xem: 11739)
Có một loại thức ăn mà các bác sĩ y khoa, chuyên gia dinh dưỡng hoặc thậm chí mẹ của bạn - bảo bạn nên ăn nhiều hơn, đó là rau lá xanh...
(Xem: 7670)
Phẫn nộ (kodha) là hình thái bùng vỡ của tâm giận dữ bất mãn hay lòng sân hận bực phiền.
(Xem: 9322)
Theo Y học cổ truyền, quả sung có vị ngọt, tính bình, có công dụng kiện tỳ, ích vị, nhuận phế lợi hầu, nhuận tràng thông tiện...
(Xem: 7531)
Tất cả mọi người đều bị "ung thư", đấy là một thứ bệnh ngặt nghèo không sao chữa lành được: ấy là cái chết... Ajahn Liem; Hoang Phong dịch
(Xem: 8858)
Tuyển tập một số mẹo vặt làm bếp cho đời sống thường nhật... Hoavouu sưu tầm
(Xem: 9246)
Hầu như chúng ta đều biết ngồi quá lâu không hề tốt. Nhưng chính xác điều gì diễn ra trong cơ thể khi ngồi suốt 8 tiếng mỗi ngày hoặc lâu hơn? Thu Hiền
(Xem: 7109)
Sức khỏe và bệnh tật là những kinh nghiệm thông thường của đời người, và vì vậy cũng là điều được tôn giáo quan tâm đặc biệt... Huỳnh Kim Quang
(Xem: 8240)
Ăn chay không phải là đổi món ăn cho ngon miệng... mà là một cách tu hành... Toàn Không
(Xem: 12146)
Trong ngôn ngữ Việt Nam, từ “đau khổ” được dùng để chỉ trạng thái bất như ý, khó chịu và buồn phiền cùng cực... Nguyễn Hữu Đức
(Xem: 9349)
Đây là lối suy nghĩ chín chắn, thể hiện thái độ hiểu biết sáng suốt của người con Phật trước một quyết định quan trọng liên quan đến đời sống hạnh phúc gia đình... Chơn Hằng Tịnh
(Xem: 7480)
“Đau tim”, ở đây muốn nói đến tình trạng “đột quỵ tim”, hay “trụy tim”, tức “heart attack”, đa phần lại không làm đau đớn gì ở trái tim cả... Bác sỹ Hồ Ngọc Minh
(Xem: 7513)
Trộn đều cốm, đậu xanh và dừa, thêm đường theo khẩu vị... Hoavouu sưu tầm
(Xem: 9278)
Nếu tạo màu theo lớp như hình trên bên phải thì cho xôi theo từng lớp một vào khuôn... Hoavouu sưu tầm
(Xem: 11746)
khổ qua thường dùng chữa các chứng do bệnh nhiệt gây thử nhiệt phiền khát, trúng thử , ung sưng, mắt đỏ đau nhức, kiết lỵ, viêm quầng, nhọt độc, tiểu ít…
(Xem: 12536)
Bài nói chuyện của bác sĩ William Li về một phương thức tiếp cận mang tính đột phá trong y học để chữa trị nhiều bệnh hiểm nghèo, nhất là các loại ung thư và béo phì... William Li
(Xem: 8447)
Một chế độ ăn nhiều thịt có thể làm cho người ta mắc một số bệnh... Bùi Thị Thu Hương
(Xem: 8898)
Trong thực tế, cơ thể con người được hình thành bằng vật chất mà nó được cung cấp bởi những yếu tố bên ngoài chẳng hạn như prô-tê-in, li-pít, chất khoáng .v.v... Nghiệp Đức dịch
Quảng Cáo Bảo Trợ