Subscribe HoaVoUu Youtube
Kính mời Subscribe kênh
YouTube Hoa Vô Ưu
Sitemap Hoavouu.com
Bài Mới Nhất trang Văn Học
Điền Email để nhận bài mới

Giã Từ Cõi Mộng

Wednesday, December 8, 202120:03(View: 4023)
Giã Từ Cõi Mộng
GIÃ TỪ CÕI MỘNG

Thích Nhuận Châu

Ánh Sáng Là Một Phẩm Tính Của Tánh Không


Giã từ cõi mộng điêu linh
Tôi về buôn bán với mình phôi pha.
(Mưa nguồn)

Cõi mộng nào chẳng chất ngất điêu linh: Ông thực sự đã giã từ cõi mộng. Còn cái điêu linh thì vẫn còn đó để cho người ta tập nhìn ngắm và học cách biết yêu. Ông đã khơi mở khả tính vô hạn của tình yêu như một thông điệp trao cho toàn cõi vĩnh hằng:

“Xin yêu mãi yêu và yêu nhau mãi
Trần gian ôi cánh bướm cánh chuồn chuồn
Con kiến bé cùng hoa hoang cỏ dại
Con vi trùng, sâu bọ cũng yêu luôn.”
(Phụng Hiến)

Trong tình yêu lớn lao vi diệu bao trùm một tinh thể nhiệm mầu này, tôi và anh Trung Dungcảm giác như nói lời vĩnh biệt với ông, chia sẻ cái “điêu linh” phiêu hốt trùng trùng với ông từ hôm đến thăm ông tại phòng chăm sóc đặc biệt thuộc Bệnh viện Chợ Rẫy.

Thật là quá xúc động. Xúc động đến sững sờ khi thấy ông nằm bọc trong lớp drap trắng xóa, đôi mắt trắng đục nhìn sững chúng tôi. Nét tinh anh ngày nào không còn nữa, chỉ còn đủ để phản chiếu lại hình ảnh lờ mờ của chúng tôi trong ấy. Còn tất cả đều lặng lờ trong tịch mịch.

“Vì con mắt một lần kia đã ngó
Giữa nhân gian bủa dựng một bầu trời
Đài vũ trụ hồn nhiên bao rạng tỏ
Một nụ cười thế giới sẽ chia đôi”.
(Ly Tao 2)

Tôi đọc thấy trong đôi mắt ấy muốn nói thật nhiều. Một ước nguyện vượt thoát qua mọi đối đãi buồn vui, được mất, tử sinh, một ước nguyện thể nhập trọn vẹn vào cuộc tồn sinh, trở về nơi cố quận… Ông chẳng còn gì để tiếc nuối cả, vì tất cả đều là mộng. Nhưng đôi mắt của ông và những sợi dây nylon trong veo truyền dưỡng chất, dưỡng khí từ bình serum treo ngược đầu giường, cắm vào mũi, vào thân thể ông hôm ấy vẫn để lại trong chúng tôi nỗi ngậm ngùi không nguôi:

“Bây giờ riêng đối diện tôi
Còn hai con mắt khóc người một con”

(Mắt buồn-Mưa nguồn) Còn đâu nữa một Bùi Giáng chất ngất trời tư tưởng tuyệt trần thổi vào dòng thi ca nhân loại. Còn đâu một Bùi Giáng với một biển văn chương chuyên chở lời hội thoại kéo gần lại hai dòng tư tưởng Đông-Tây. Thế mà, ông vẫn xem việc mình làm như:

“Người nằm ngủ thấy gì Thấy rất nhiều nắng lạ.”
(B.G.)

Phải chăng đó là những hạt nắng bảy màu, làm nhức nhối võng mô những tâm hồn ngưỡng mộ thi ca đương thời?

Vậy nên ông xem mọi chuyện như đùa chơi, như lời ông thường nói với các bạn văn của ông thời ấy: “Vui thôi mà!” Cái vui ấy ông đã ban tặng cho đời mãi đến ngàn sau, không những bằng ngôn từ mà cả bằng thân xác. Những buổi chiều thăm ông bên giường bệnh, lại cảm nhận chất điêu linh ngập tràn trong đôi mắt buồn của ông, lại nhớ đến thơ ông:

“Anh cứ ngỡ đùa vui trong tí chút
Đâu có ngờ đùa mãi đến điêu linh.”

Khi ta quan niệm tất cả đều như một cuộc trở về thì rất vui. Và hơn nữa ông đã làm một cuộc trở về trong vòng tay của những người thương mến và ngưỡng mộ ông.

Những ngày nằm điều trị ở Bệnh viện Chợ Rẫy, có hai giới đến thăm ông nhiều nhất: Giới văn nghệ và tăng sĩ Phật giáo. Các bác sĩ, y tá ở khoa cấp cứu đặc biệt đã dành cho ông nhiều ưu áiphương tiện tốt nhất để chăm sóc cho ông. Khi xưa, ông xem mọi chuyện như đùa: “Vui thôi mà!” Nhưng khi ông nằm xuống, quanh ông lại thắm đượm tình người. Phải chăng đây là quả ngọt mà ông đã vô tình gieo hạt từ kiếp nào trong cõi nhân sinh?

“Hỏi rằng: người ở quê đâu
Thưa rằng: tôi ở rất lâu quê nhà.
Thưa rằng ly biệt mai sau
Là trùng ngộ giữa hương màu nguyên xuân”
(Chào Nguyên Xuân – Mưa Nguồn)

Buổi sáng đưa ông ra nghĩa trang, nhìn tấm hình ông với râu tóc phiêu bồng trên chiếc xe tang màu đen, lại một cơn xúc động dâng tràn trong lòng. Người có ngỡ ngàng không khi trở về với làng phố vắng tanh trong hơi sương mát lạnh đang thì thầm trên từng đọt lá sớm mai?

“Níu vai phố rộng xin về
Với cây gió trút với hè 
nắng rung”
(Bỏ Hai Chân – Mưa Nguồn)

Ước gì sáng hôm đó, được đưa ông đi một vòng quanh Chợ Lớn – Sài Gòn, rồi về lại chùa Xá LợiGià Lam, rồi Trương Minh Giảng, Vạn Hạnh… để cho cây lá, nắng gió, bụi đường được tiễn đưa… giã từ ông về cõi trường mộng.

Trong những ngày về Sài Gòn để dự đám tang ông, tôi nhận được hai tập sách của anh Phạm Công Thiện xuất bản năm 1998: “Làm thế nào để trở thành một bậc Bồ Tát sáng rực khắp 10 phương”, và cuốn “Tinh túy trong sáng của đạo lý Phật giáo”.

Nói đến chuyện này là vì vào những năm của thập niên 60, Phạm Công Thiện và Bùi Giáng là hai con người tiêu biểu độc đáo nhất trong nền thi ca tư tưởng Việt Nam.

Như một cặp “song trùng nhị bội” tung vút đôi cánh chim băng vào bầu trời sâu thẳm của tinh túy đạo học Đông phương. Bầu trời ấy từ đó không còn ẩn mật rêu phong bởi sự tàn phá, thao túng, hạn cuộc bởi triết lý nhị nguyên và duy lý phương Tây nữa, mà hiển bày một cách hùng tráng tuyệt vời, bay bổng lên giữa trầm uất nhân sinh, giữa xô bồ văn minh kỹ thuật, giữa biên kiến tao loạn, bởi tâm thức phân ly, vì tham lam sân hận của con người.

Bùi Giáng đã “giã từ cõi mộng” bằng thể điệu của riêng ông. Còn Phạm Công Thiện cũng đang “giã từ cõi mộng điêu linh” này bằng hùng lực muôn đời của mình. Theo tôi, đó là qua hai tập sách mà tôi đang xúc động đọc từng trang sau khi đưa Bùi Giáng ra nghĩa trang trở về.

Có thể nói: “Đi cho hết một đêm hoang vu trên mặt đất” và “Những bước chân trở về sự im lặng” là tác phẩm đánh dấu một bước chuyển mình của Phạm Công Thiện. Đó là kết thúc đẹp đẽ một thời kỳ ngang tàng đập phá một cách tài hoa mọi chướng ngại được dựng nên bởi những nhân danh. Ngôn ngữ của anh như có lửa, vì ước nguyện của anh quá lớn và vô cùng chính đáng phù hợp với sự thăng hoa cho tâm thức nhân loại. Và bây giờ anh đã thực sự đặt những bước chân vào một lộ trình mới, đầy hương thơm và ánh sáng. Svàha! Xin nghiêng mình kính cẩn chào mừng anh!

“Mưa chiều thứ bảy tôi về muộn
Cây khế đồi cao trổ hết bông.”
(Ngày Sinh Của Rắn – P.C.T.)

“Tinh túy trong sáng của Đạo lý Phật giáo” và “Làm thế nào để trở thành một vị Bồ-tát sáng rực khắp 10 phương” là khúc dạo đầu cho một hòa âm mới trong cuộc hòa nhập vào chân thể hồn nhiên vĩnh cửu.

Xin trích một đoạn trong chương 7 của tập “Tinh túy trong sáng của Đạo lý Phật giáo”:

“… Đời người chỉ có ý nghĩa thực sự mỗi khi mình được thường trực sống thở ngay vào trong lòng bông sen thơm trắng, lúc thành Phật thì chính mình sẽ ngồi trên cái bông sen tinh khiết ấy. Phật tử đúng nghĩa phải là người quy y Tam Bảo và không bao giờ quy y tám pháp thế gian. Phật tử đúng nghĩa xa lìa dứt khoát tám điều dao động bản thân một cách dữ dội nhất, gọi là tám cơn gió chướng:

  1. Vui sướng khi được khen ngợi ca tụng.
  2. Đau đớn khi bị mắng chửi.
  3. Vui sướng khi được lợi lộc tài sản.
  4. Đau khổ khi bị mất lợi lộc tài sản
  5. Vui sướng khi được nổi tiếng, khi được thành công.
  6. Đau khổ khi bị thất bại hay vô
  7. Vui sướng khi được tiện nghi thoải mái
  8. Đau đớn khi bị mất tiện

Nói gọn lại: danh thơm, tiếng xấu, được, mất, khen, chê, sướng, khổ. Dù tu hành trọn đời cho đến 95 tuổi, lúc chết lại bất ngờ bị một trong tám cơn gió chướng này thổi đến làm dao động tâm thức, lúc ấy vừa chết liền đọa ngay địa ngục, vì đã đánh mất Bồ- đề tâm…” (trang 33, 34)

Và một đoạn khác trong cuốn Làm thế nào để trở thành một bậc Bồ Tát sáng rực khắp 10 phương:

“… Ngôn ngữ của chư Phật và chư Bồ Tátngôn ngữ tự xóa mất trong từng chữ và từng tiếng để bất ngờ khi mở một thế giới vô tận và mới lạ, và chỉ khi nào cái bản ngã hạn hẹp của mình bị nghiền nát thành tro bụi thì may ra lúc ấy mới bừng sáng lên tất cả chân thực nghĩa vô lượng của Như Lai…” (trang 11)

Bùi Giáng thường nói về “Cố quận” trong thơ:

“Đất hoa khóc vĩnh biệt người
Ngàn cây cố quận đôi lời sương thu.”

Và còn lấy “Lời cố quận” để đặt tên cho một tập khảo luận nữa. Phải chăng “cố quận” như là một cõi lãng đãng phiêu bồng, hé mở một cách tượng hình tương đối về chỗ ngọn nguồn đầu ghềnh cuối bãi của cõi người ta?

Cho đến bây giờ, có thể nói rằng Phạm Công Thiện, bằng cuộc trở về của anh qua hai tác phẩm ấy, mới thực sự góp phần giải mã cái ẩn mật vi diệu trong “Lời cố quận” mà Bùi Giáng đã hằng tâm ngưỡng nguyện, đã đem cho hết cả hiện hữu tồn sinh để xin nhận lấy dù chỉ một sát-na thị hiện:

“Tâm tùy thị hiện sát na
Căn do Hoàng thị đầu hoa Chiên đàn
Cội hồng ánh ngọc cưu mang
Tờ rung Hoa Tạng dư vang vô ngần.” (B.G.)

Vì cảm đến tài hoa mà có đôi dòng mạo muội. Xin chư vị niệm tình tha thứ.

Xin chào mừng cả hai cuộc “giã từ cõi mộng” của hai con người trác việt một thời

Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
(View: 14)
Có phải bây giờ đã tới thời mạt pháp? Hay là sắp tới thời mạt pháp?
(View: 23)
Tánh Không được đồng hóa với như mộng. Đây là điều hệ thống Kinh Đại Bát Nhã thường nói.
(View: 130)
Toàn thể thế giới chúng ta, bên ngoài là thế gian, bên trong là tâm. Tất cả chúng là một biển vô tận của các pháp hữu vi đang vận hành.
(View: 124)
Việc tu tập ở thiền viện nhấn mạnh vào việc hoàn thành mọi công tác tốt đẹp. Là tu sĩ, chúng tôi đặt nặng giá trị của việc chánh niệm về những điều bình thường
(View: 156)
Danh vọng nương nơi cái tôi mà tồn tại. Không có cái tôi, danh vọng không hiện hữu.
(View: 183)
Đã tử lâu lắm rồi, người Phật tử đã nghe nói về thời mạt pháp.
(View: 226)
Gần đây chúng ta thấy xuất hiện trên mạng xã hội nhiều bài viết kêu gọi người Phật tử phải cảnh giác với việc “trộm tăng tướng” hay “tặc trụ”.
(View: 227)
Trong nhiều bài pháp tôi đã viết, thì thường đề cập đến vấn đề làm phước, tích phước, tích đức, hay tu thiện... V
(View: 245)
Bố thí và cúng dường là một trong những hạnh đầu tiên để làm cho cõi này tốt đẹp hơn, và là những bước đi đầu tiên của Phật tử trên đường giải thoát.
(View: 264)
Thuyết âm mưu không phải là vấn đề mới, nó vốn xảy ra từ xa xưa, bên Đông hay bên Tây đều có cả.
(View: 294)
Sự xuất hiện của hành giả Thích Minh Tuệ đã tạo ra một biến động chưa từng có trong lịch sử Phật Giáo Việt Nam.
(View: 299)
Bệnh đau là chuyện tất yếu của con người. Trừ những người có phước đức về sức khỏe sâu dày, còn lại hầu hết đều trải qua bệnh tật.
(View: 321)
Thời thơ ấu, chúng ta ưa thích đọc truyện Cô Ba Cháo Gà Địa Ngục Du Ký, rồi ưa nghe kể chuyện vong nhập, chuyện trừ tà…
(View: 529)
Con đi Tu là để cầu giải thoát, hàng ngày con chỉ xin ăn một bữa, con không nhận tiền của ai.
(View: 317)
Karma là một từ tiếng Phạn có nghĩa là “hành động”. Một cách đơn giản để hiểu nghiệp là nhìn nó như những khoảnh khắc nhân quả.
(View: 444)
Từ nghệ thuật, có những nhân vật bước ra đời sống. Từ đời sống, cũng có vài con người đi vào nghệ thuật. Nhưng trở thành hình tượng trung tâm
(View: 338)
Làm sao có được hòa bình và hạnh phúc trong thế giới đầy biến động và nghi kỵ như hiện nay?
(View: 370)
Cho tới hôm nay, “hạnh đầu đà” không còn là cụm từ xa lạ. Nhắc đến nó ta sẽ nghĩ ngay đến sư Minh Tuệ, mặc dù ông không phải là người thực hành hạnh này đầu tiên và duy nhất.
(View: 375)
Nhân duyên đưa đến lời dạy này của Đức Phật bắt nguồn từ sự cầu thỉnh chân thành của trưởng giả tên là Kiên Cố(Kevadha)
(View: 410)
Thực ra, chúng ta không cần tới “một Phật Giáo” nào khác cho thế gian hay cho xuất thế gian,
(View: 337)
Thực hành Chánh Phápvì lợi ích chúng sinh, muốn chúng sinh được thoát khổ, an vui.
(View: 414)
Ngay cả vũ trụ cũng không thoát được luật nhân quả, luân hồi (tái sinh.)
(View: 451)
Con người hơn loài thú vật nhờ ngôn ngữ. Ngôn ngữ giúp con người thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, thậm chí giúp cho ý nghĩ sáng tạo - vì tư duytư duy trên và bằng ngôn ngữ.
(View: 519)
Ngày từng ngày vơi đi như cát biển khô chảy qua kẽ ngón tay Đời từng đời nối tiếp như nước sông chảy ra biển
(View: 575)
Gấn một tháng nay, hiện tượng thầy Minh Tuệ gây xôn xao trên mạng xã hội, trong và ngoài nước;
(View: 839)
Bảo rằng mới, ừ thì là mới nhưng thật sự thì tháng năm đã từ vô thủy đến giờ.
(View: 819)
Hình ảnh đôi chân trần, y áo vá, 1 cái nồi cơm điện, ăn ngày một bữa, xin ăn qua ngày, không cầm tiền, không tích trữ thức ăn… Thầy mang lại thiện cảm lớn, xúc động mạnh cho nhiều người.
(View: 479)
Chúng ta, những người học Phật, chẳng thể không có tổ quốc, chẳng thể khônggia đình, và cũng chẳng thể không có “tự thân”.
(View: 616)
Sống ở trên đời, ai trong chúng ta chắc cũng có mang trong lòng bốn chữ “nhớ ơn, đền ơn”.
(View: 588)
Khi tôi mới đi học lớp vỡ lòng về Phật học, tôi còn nhớ như in một trong những vị Thầy đầu tiên của tôi có nói về ước nguyện của Thầy
(View: 562)
Trước đây những người theo Đại thừa thường cho rằng giáo lý Nguyên thủy, là giáo lý Tiểu thừa, không đưa đến quả vị tối hậu thành Phật,
(View: 665)
Chúng ta đều biết, đạo Phậttrung đạo. Đức Phật cũng nhờ tránh xa hai cực đoan dục lạc và khổ hạnhmà thành tựu đạo quả.
(View: 525)
Trên báo chí thường thuật nhiều tai nạn thảm khốc xẩy ra nhưng vẫn có người sống sót hay không hề hấn gì trong khi tất cả những người chung quanh chết hay bị thương nặng..
(View: 636)
Phật giáo đề cao sự tự giác, tự thực hành tu tập để đem lại sự thấy biết chân thật, mở lòng yêu thươngđến khắp muôn loài và an lạc cho tự thân.
(View: 599)
Chúng ta có thể xem xét bản chất của Đức Phật qua hai lăng kính: Đức Phật của lịch sửĐức Phật của đức tin (saddhā).
(View: 611)
Có một người đến vấn hỏi thiền sư, “Để phòng ngừa tai họa, xin thầy từ bi cho biết cái gì đáng sợnhất trên cõi đời này?”
(View: 580)
Người sống trên đời nhờ có ngôn ngữ mà giao tiếp được.
(View: 561)
Đức Phật ngài chỉ gia hộ, chỉ dẫn cho chúng sanh cách sống An và phương pháp Tự An, chứ Ngài không thể ban phát cho chúng sanh sự an lành, hạnh phúc,
(View: 672)
Không làm các điều ác Thực hành các điều thiện
(View: 620)
Thông điệp của Đức Phật bao gồm giáo lý(dhamma) và giới luật (vinaya).
(View: 606)
Đức Phật đến với cuộc đời không gì khác ngoài chỉ bày cho con người một nếp sống hạnh phúc an lạc.
(View: 674)
Như người bị trúng tên độc là một trong những ảnh dụ gây ấn tượng mạnh mẽ về những việc cần làm ngay.
(View: 589)
Bất cứ chuyến đi nào cũng giữ lại trong tôi nhiều kỷ niệm.
(View: 658)
Bệnh tật và thống khổ không thể tách rời nhau, cho nên gọi là “Bệnh thống” [病痛], “Bệnh khổ” [病苦], “Tật khổ” [疾苦].
(View: 735)
Sống ở đời ai cũng mong muốn gia đạo bình an, sự nghiệp ổn định và phát triển.
(View: 1212)
Một ngày nọ, Phật thấy một vị tăng khóc bên ngoài lối vào Tịnh xá Jetavana Vihara (Kỳ đà tinh xá).
(View: 905)
Trong những ngày vừa qua, câu chuyện về một vị sư mang tên T.M.T lan truyền trên mạng xã hội với hình ảnh một vị đầu trần
(View: 758)
Lòng từ bi giống như một hạt giống lành đặt vào lòng đất, từng ngày lớn lên thành sự thấu cảm, yêu thương.
(View: 637)
Bài bác có nghĩa là phủ nhận một điều gì đó và dùng lý lẽ để chứng minh điều đó là không đúng, theo sự hiểu biết của cá nhân của mình.
(View: 781)
Trong cuộc sống hiện đại, chúng ta gặp phải nhiều áp lựclo lắng từ công việc, cuộc sống xã hội, về giao tiếp theo truyền thống và trên mạng xã hội.
Quảng Cáo Bảo Trợ
Gủi hàng từ MỸ về VIỆT NAM
Get a FREE Online Menu and Front Door: Stand Banner Menu Display for Your Restaurant