Subscribe HoaVoUu Youtube
Kính mời Subscribe kênh
YouTube Hoa Vô Ưu
Sitemap Hoavouu.com
Bài Mới Nhất trang Văn Học
Điền Email để nhận bài mới

Nghiệp Và Ý Chí Tự Do

Thursday, June 20, 202419:45(View: 331)
Nghiệp Và Ý Chí Tự Do
Nghiệp Và Ý Chí Tự Do


Sensei Alex Kakuyo

Diệu Liên Lý Thu Linh

sen 17

Karma là một từ tiếng Phạn có nghĩa là “hành động”. Một cách đơn giản để hiểu nghiệp là nhìn nó như những khoảnh khắc nhân quả. Ví dụ, nếu ai đó uống một tách trà lớn vào buổi sáng, đó là nhân. Và quả là họ sẽ phải đi nhà vệ sinh nhiều lần vào buổi chiều.

Do đó, nếu ta cẩn thận trong việc quán xét nghiệp qua hành động của mình (tức là nhân và quả), với thời gian, ta có thể đưa ra những quyết định tốt hơn, làm giảm đau khổ cho bản thân và người khác.

Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là không chỉ con người có nghiệp. Thực vậtđộng vật cũng phải chịu nghiệp. Và sự tương tác nhân quả giữa con người và môi trường dẫn đến một mạng lưới nghiệp không thể hoàn toàn gỡ rối.

Thí dụgiả sử chúng ta mua một ngôi nhà mà ở sân sau có cây do người chủ nhà trước đó trồng, thì sẽ rất khó để biết do nghiệp lực nào khiến họ trồng cây. Tuy nhiênchúng ta vẫn phải đối mặt với việc phải cào lá rụng vào mùa thu!

Như thế, chúng ta luôn ở trong trạng thái duyên hệ với vũ trụđồng thời ta cũng tạo ra những nhân ảnh hưởng đến thế giới quanh ta và ta cũng bị ảnh hưởng bởi nghiệp nhân của người khác. Điều này đặt ra một số câu hỏi thú vị xung quanh khái niệm ý chí tự do.

Chúng ta có thể lựa chọn dựa trên nhận thức của bản thân, hay chúng ta cũng chỉ là những cỗ máy tự động di chuyển và hành động dựa trên nghiệp của thế giới xung quanh ta? Từ quan điểm Phật giáo, câu trả lời cho câu hỏi này là: “Có!”.

Mỗi người chúng ta khi được sinh ra, đã có những lá bài định mệnh (nghiệp nhân quá khứ), nằm ngoài tầm kiểm soát của ta. Chúng ta không chọn cha mẹquốc giaxuất xứ, ngày sinh, v.v… Những quyết định đó được đưa đến cho chúng ta dựa trên một chuỗi các nhân và quả từ bao đời. Tuy nhiên, giờ chúng ta ở đây, sống như những con người có ý thứcchúng ta có thể chọn cách chơi của mình tại chiếu bạc của cuộc sống.

Nói cách khác, chúng ta có thể hiểu mối quan hệ giữa nghiệp và ý chí tự do, bằng cách tưởng tượng mình là hành khách trên một chuyến tàu. Hành khách không được đụng đến máy tàu, nên ta không thể tăng hoặc giảm tốc độ tàu chạy. Tương tựchúng ta cũng không thể xuống tàu bất cứ lúc nào hay sắp đặt đường ray mới. Có một phần trong cuộc sống nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta.

Tuy nhiênchúng ta có thể sử dụng ý chí tự do của mình trong giới hạn của con tàu. Chúng tacó thể chọn toa tàu mình muốn đi. Chúng ta có thể chọn cách tương tác với các hành khách khác. Bằng cách chịu trách nhiệm về nghiệp cá nhân của mình, chúng ta có thể tìm thấy tự do mặc dù thực tế là số phận của chúng ta bị kiểm soát một phần bởi các yếu tố bên ngoài.

Đó là lý do tại sao Phật giáo đặt trọng tâm vào việc rèn luyện đạo đức. Khi chúng ta thực hành chánh ngữchánh nghiệp, và chánh mạng, như chúng được dạy trong Bát chánh đạo, là chúng ta tham gia vào các hành động cho phép chúng ta tối đa hóa quyền kiểm soát cá nhân đối với cuộc sống của mình, trong khi vẫn chấm dứt đau khổ cho bản thân và người khác. Như thế, một sự hiểu biết tốt về nghiệp rất quan trọng đến việc thực hiện ý chí tự docủa chúng ta.

Thứ làm tổn thương khả năng thực hành ý chí tự do của chúng ta và không phụ thuộc vào các nghiệp lực bên ngoài là tham ái. Khi ham muốn của chúng ta đối với các thứ (tiền bạc, địa vịtình dục, v.v…) tăng lên, nó che mờ tâm trí ta. Do đó, chúng ta không thể nhìn thấy nghiệp quả của các hành động của mình.

Một ví dụ về điều này có thể được nhìn thấy ở một đứa trẻ ăn kem quá nhanh và nó bị đóng băng não. Nó bị cuốn vào cảm giác ham ăn kem đến nỗi quên ăn chậm. Kết quả là nó phải khổ. Một ví dụ khác về lòng ham muốn che mờ phán đoán cá nhân sẽ là việc một người đàn ông bị lòng tham lấn át đến nỗi anh ta đi cướp ngân hàng và cuối cùng phải vào tù.

Đối với người quan sát bên ngoài, nghiệp quả của những hành động này có thể rất rõ ràngTuy nhiên, khi chúng ta cho phép ham muốn chiếm lấy tâm trí, ta không thể suy nghĩ rõ ràng. Ta chỉ thấy đối tượng của sự thèm muốn của ta, và mất khả năng nhìn thấy bất cứ điều gì khác. Đây là lý do tại sao việc thực hành chánh tinh tấnchánh niệm và chánh định, tạo nên các nguyên lý cuối cùng của Bát chánh đạo là rất quan trọng.

Khi thực hành chánh niệm và chánh định, là chúng ta hướng sự chú tâm vào bên trong và quán sát nội dung của tâm. Giống như một thám tử, chúng ta tìm kiếm manh mối và trở nên bén nhạy hơn với cách ta phản ứng với các kích thích khác nhau ở bên ngoài. Kết quả cuối cùng là ta tạo ra được không gian giữa hành động và ý muốn của chúng ta. Khi tâm tham phát khởi, ta nhận biết nó trước khi chúng ta làm điều gì đó hấp tấp. Do đó, thay vì nhượng bộ một cách vô thức với phát khởi trải nghiệm, chúng ta đưa ra quyết định dựa trên đạo đứcvà lẽ thường.

Tất nhiên, là con ngườichắc chắn ta sẽ phạm sai lầm. Nhưng đó là lý do tại sao chánh tinh tấn là một phần trên đường đạo. Khi nhận thấy mình đã trượt lại vào những thói quen và hành vi không lành mạnhchánh tinh tấn sẽ cung cấp động lực để chúng ta làm lại!

Nói một cách đơn giản, nghiệp là nhân quảPhật giáo dạy rằng mọi thứ trên thế gian đều phải chịu nghiệp, tuy nhiên, không phải lúc nào chúng ta cũng dễ dàng nhìn thấy nghiệp nhâncó ảnh hưởng đến cuộc sống của ta như thế nào. Điều đó có nghĩa là, thông qua việc tinh tấnthực hành và tuân theo Bát chánh đạochúng ta có thể trở nên bén nhạy trong việc nhận thức được những gì nằm trong tầm kiểm soát của ta để đưa ra quyết định phù hợpSự quánchiếu bản thân này rất quan trọng bởi vì không có nó, chúng ta trở thành những bánh xe vô thức trong bộ máy vũ trụ; hành động theo tham vọng thấp hèn chứ không suy nghĩ gì về hành động của mình.

Diệu Liên Lý Thu Linh

(Chuyển ngữ theo BDG KARMA & FREE WILL, 23 tháng 7, 2020)

Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
(View: 60)
Có phải bây giờ đã tới thời mạt pháp? Hay là sắp tới thời mạt pháp?
(View: 72)
Tánh Không được đồng hóa với như mộng. Đây là điều hệ thống Kinh Đại Bát Nhã thường nói.
(View: 167)
Toàn thể thế giới chúng ta, bên ngoài là thế gian, bên trong là tâm. Tất cả chúng là một biển vô tận của các pháp hữu vi đang vận hành.
(View: 165)
Việc tu tập ở thiền viện nhấn mạnh vào việc hoàn thành mọi công tác tốt đẹp. Là tu sĩ, chúng tôi đặt nặng giá trị của việc chánh niệm về những điều bình thường
(View: 200)
Danh vọng nương nơi cái tôi mà tồn tại. Không có cái tôi, danh vọng không hiện hữu.
(View: 219)
Đã tử lâu lắm rồi, người Phật tử đã nghe nói về thời mạt pháp.
(View: 259)
Gần đây chúng ta thấy xuất hiện trên mạng xã hội nhiều bài viết kêu gọi người Phật tử phải cảnh giác với việc “trộm tăng tướng” hay “tặc trụ”.
(View: 248)
Trong nhiều bài pháp tôi đã viết, thì thường đề cập đến vấn đề làm phước, tích phước, tích đức, hay tu thiện... V
(View: 264)
Bố thí và cúng dường là một trong những hạnh đầu tiên để làm cho cõi này tốt đẹp hơn, và là những bước đi đầu tiên của Phật tử trên đường giải thoát.
(View: 279)
Thuyết âm mưu không phải là vấn đề mới, nó vốn xảy ra từ xa xưa, bên Đông hay bên Tây đều có cả.
(View: 304)
Sự xuất hiện của hành giả Thích Minh Tuệ đã tạo ra một biến động chưa từng có trong lịch sử Phật Giáo Việt Nam.
(View: 311)
Bệnh đau là chuyện tất yếu của con người. Trừ những người có phước đức về sức khỏe sâu dày, còn lại hầu hết đều trải qua bệnh tật.
(View: 343)
Thời thơ ấu, chúng ta ưa thích đọc truyện Cô Ba Cháo Gà Địa Ngục Du Ký, rồi ưa nghe kể chuyện vong nhập, chuyện trừ tà…
(View: 547)
Con đi Tu là để cầu giải thoát, hàng ngày con chỉ xin ăn một bữa, con không nhận tiền của ai.
(View: 455)
Từ nghệ thuật, có những nhân vật bước ra đời sống. Từ đời sống, cũng có vài con người đi vào nghệ thuật. Nhưng trở thành hình tượng trung tâm
(View: 342)
Làm sao có được hòa bình và hạnh phúc trong thế giới đầy biến động và nghi kỵ như hiện nay?
(View: 445)
Cho tới hôm nay, “hạnh đầu đà” không còn là cụm từ xa lạ. Nhắc đến nó ta sẽ nghĩ ngay đến sư Minh Tuệ, mặc dù ông không phải là người thực hành hạnh này đầu tiên và duy nhất.
(View: 443)
Nhân duyên đưa đến lời dạy này của Đức Phật bắt nguồn từ sự cầu thỉnh chân thành của trưởng giả tên là Kiên Cố(Kevadha)
(View: 484)
Thực ra, chúng ta không cần tới “một Phật Giáo” nào khác cho thế gian hay cho xuất thế gian,
(View: 342)
Thực hành Chánh Phápvì lợi ích chúng sinh, muốn chúng sinh được thoát khổ, an vui.
(View: 420)
Ngay cả vũ trụ cũng không thoát được luật nhân quả, luân hồi (tái sinh.)
(View: 456)
Con người hơn loài thú vật nhờ ngôn ngữ. Ngôn ngữ giúp con người thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, thậm chí giúp cho ý nghĩ sáng tạo - vì tư duytư duy trên và bằng ngôn ngữ.
(View: 528)
Ngày từng ngày vơi đi như cát biển khô chảy qua kẽ ngón tay Đời từng đời nối tiếp như nước sông chảy ra biển
(View: 589)
Gấn một tháng nay, hiện tượng thầy Minh Tuệ gây xôn xao trên mạng xã hội, trong và ngoài nước;
(View: 915)
Bảo rằng mới, ừ thì là mới nhưng thật sự thì tháng năm đã từ vô thủy đến giờ.
(View: 831)
Hình ảnh đôi chân trần, y áo vá, 1 cái nồi cơm điện, ăn ngày một bữa, xin ăn qua ngày, không cầm tiền, không tích trữ thức ăn… Thầy mang lại thiện cảm lớn, xúc động mạnh cho nhiều người.
(View: 480)
Chúng ta, những người học Phật, chẳng thể không có tổ quốc, chẳng thể khônggia đình, và cũng chẳng thể không có “tự thân”.
(View: 620)
Sống ở trên đời, ai trong chúng ta chắc cũng có mang trong lòng bốn chữ “nhớ ơn, đền ơn”.
(View: 593)
Khi tôi mới đi học lớp vỡ lòng về Phật học, tôi còn nhớ như in một trong những vị Thầy đầu tiên của tôi có nói về ước nguyện của Thầy
(View: 570)
Trước đây những người theo Đại thừa thường cho rằng giáo lý Nguyên thủy, là giáo lý Tiểu thừa, không đưa đến quả vị tối hậu thành Phật,
(View: 677)
Chúng ta đều biết, đạo Phậttrung đạo. Đức Phật cũng nhờ tránh xa hai cực đoan dục lạc và khổ hạnhmà thành tựu đạo quả.
(View: 530)
Trên báo chí thường thuật nhiều tai nạn thảm khốc xẩy ra nhưng vẫn có người sống sót hay không hề hấn gì trong khi tất cả những người chung quanh chết hay bị thương nặng..
(View: 643)
Phật giáo đề cao sự tự giác, tự thực hành tu tập để đem lại sự thấy biết chân thật, mở lòng yêu thươngđến khắp muôn loài và an lạc cho tự thân.
(View: 610)
Chúng ta có thể xem xét bản chất của Đức Phật qua hai lăng kính: Đức Phật của lịch sửĐức Phật của đức tin (saddhā).
(View: 618)
Có một người đến vấn hỏi thiền sư, “Để phòng ngừa tai họa, xin thầy từ bi cho biết cái gì đáng sợnhất trên cõi đời này?”
(View: 581)
Người sống trên đời nhờ có ngôn ngữ mà giao tiếp được.
(View: 565)
Đức Phật ngài chỉ gia hộ, chỉ dẫn cho chúng sanh cách sống An và phương pháp Tự An, chứ Ngài không thể ban phát cho chúng sanh sự an lành, hạnh phúc,
(View: 684)
Không làm các điều ác Thực hành các điều thiện
(View: 622)
Thông điệp của Đức Phật bao gồm giáo lý(dhamma) và giới luật (vinaya).
(View: 616)
Đức Phật đến với cuộc đời không gì khác ngoài chỉ bày cho con người một nếp sống hạnh phúc an lạc.
(View: 680)
Như người bị trúng tên độc là một trong những ảnh dụ gây ấn tượng mạnh mẽ về những việc cần làm ngay.
(View: 594)
Bất cứ chuyến đi nào cũng giữ lại trong tôi nhiều kỷ niệm.
(View: 664)
Bệnh tật và thống khổ không thể tách rời nhau, cho nên gọi là “Bệnh thống” [病痛], “Bệnh khổ” [病苦], “Tật khổ” [疾苦].
(View: 750)
Sống ở đời ai cũng mong muốn gia đạo bình an, sự nghiệp ổn định và phát triển.
(View: 1219)
Một ngày nọ, Phật thấy một vị tăng khóc bên ngoài lối vào Tịnh xá Jetavana Vihara (Kỳ đà tinh xá).
(View: 909)
Trong những ngày vừa qua, câu chuyện về một vị sư mang tên T.M.T lan truyền trên mạng xã hội với hình ảnh một vị đầu trần
(View: 763)
Lòng từ bi giống như một hạt giống lành đặt vào lòng đất, từng ngày lớn lên thành sự thấu cảm, yêu thương.
(View: 641)
Bài bác có nghĩa là phủ nhận một điều gì đó và dùng lý lẽ để chứng minh điều đó là không đúng, theo sự hiểu biết của cá nhân của mình.
(View: 785)
Trong cuộc sống hiện đại, chúng ta gặp phải nhiều áp lựclo lắng từ công việc, cuộc sống xã hội, về giao tiếp theo truyền thống và trên mạng xã hội.
(View: 835)
Phật tử, chúng ta thường được nghe giảng “đạo Phật là đạo của từ bi và trí tuệ”, nhưng ý nghĩa thật sự của đạo Phật là gì?
Quảng Cáo Bảo Trợ
Gủi hàng từ MỸ về VIỆT NAM
Get a FREE Online Menu and Front Door: Stand Banner Menu Display for Your Restaurant