Subscribe HoaVoUu Youtube
Kính mời Subscribe kênh
YouTube Hoa Vô Ưu
Sitemap Hoavouu.com
Bài Mới Nhất trang Văn Học
Điền Email để nhận bài mới
View Counts
18,611,845

Tứ Trọng Ân

Tuesday, December 11, 201806:59(View: 3806)
Tứ Trọng Ân

Tứ Trọng Ân


Thích Phước Thiệt

lotus65



Tứ Ân hay là Tứ Trọng Ân, bốn ơn nặng mà người Phật tử phải cố gắng đền đáp, cho vuông tròn. Đó là:

 

1) Ơn Cha Mẹ: Chín tháng cưu mang, sinh thành dưỡng dục. Cha mẹ luôn vì con mà phải mất ăn mất ngủ, suốt đời làm lụng vất vả, chịu đủ thứ lao tâm khổ trí, có thể đến hy sinh tất cả, để nuôi nấng và dạy dỗ con cho nên người. Ơn nầy, thật là như biển rộng trời cao. Nên ca dao ta có câu:

 

     "Ơn cha như núi Thái sơn,

     Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra.

     Một lòng thờ mẹ kính cha,

     Cho tròn chữ hiếu, mới là đạo con"

 

Bởi cha mẹ là người tốt nhất đối với ta trên đời, cho nên làm người trước hết là phải hiếu dưỡng cha mẹ. Tam giáo (Nho, Lão, Thích) đều xếp hạnh Hiếu đứng đầu trong muôn hạnh. Như trong kinh Phật có nói:

 

    "Không có điều thiện nào bằng hiếu thảo,

     Không có điều ác nào bằng bất hiếu"

 

Nho giáo cũng nói: "Ngàn kinh muôn sách, hiếu nghĩa làm đầu".

 

Trong đạo Phật thì đức Phật là bậc tôn quí nhất trong ba cõi, nhưng Ngài dạy chúng ta coi "Cha Mẹ là vị thần tối thượng, cao cả nhất" và nói "Khi Phật chưa ra đời thì phụng thờ cha mẹ, tức là như phụng thờ Phật vậy". Ngài dạy tôn giả Mục-kiền-liên lập trai đàn để thỉnh chư tăng chú nguyện, cầu siêu cho thân mẫu - nên ngày nay chúng tađại lễ Vu-lan (rằm tháng Bảy âm lịch) và mùa Báo Hiếu.

 

Làm sao cho được tròn chữ hiếu? Hiếu hạnh thì rất nhiều nhưng có thể tóm lược trong những điều sau đây:

 

- Trước hết phải tỏ lòng thương, bằng cách nuôi dưỡng và chăm sóc cho cha mẹ được đầy đủ về sức khỏevật chất. Nhất là khi cha mẹ đã già yếu, không còn làm lụng hay tự chăm sóc được nữa, và phải trông cậy vào con.

 

- Luôn luôn cố gắng làm cha mẹ vui lòng bằng cách kính trọng, vâng lời và nói lời dịu ngọt. Dầu cho cha mẹ già có thể sanh tật lẫm cẫm, hoặc đối xử lầm lỗi hay bất công với mình - thì cũng phải ẩn nhẫn, không nên tức giận hay cãi lại, để sau đó khi có dịp thuận tiện mới giải bày. 

 

- Chăm lo vấn đề tinh thầnđạo đức cho cha mẹ. Nếu cha mẹPhật tử, thì mình siêng năng đưa cha mẹ đến chùa nghe pháp hay làm công quả, sớm hôm nhắc nhở cha mẹ tụng kinh niệm Phật, v.v...hay mình vì cha mẹ mà làm các việc phước đức như bố thí, phóng sanh, ấn tống kinh sách, v.v...Nếu cha mẹ chưa là Phật tử, thì cố gắng hướng dẫn cha mẹ về với Chánh pháp của Phật. Đây là cách báo hiếu tốt nhất.

 

- Lúc cha mẹ gần lâm chung, thì theo đúng Chánh pháp mà cung thỉnh chư Tăng Ni hay thiện tri thức đến khai thị, khuyên nhủ hay tụng kinh niệm Phật cho nghe. Phải hết sức cố gắng hỗ trợ để cha mẹ được chết an ổn và sanh về cõi lành. Trong lúc ma chay, không nên chìu theo thế tụcsát sanh hại vật để đãi khách, làm cho cha mẹ phải chia tội.

 

- Sau khi cha mẹ đã khuất, thì phụng thờ hương khói và thường nhắc nhở con cháu về công ơn sinh thành. Thỉnh chư tăng, hay tự mình tụng kinh niệm Phật để cầu siêu cho cha mẹ, nhất là trong mùa Vu-lan báo hiếu. Cố gắng tu hành, lập công bồi đức và hồi hướng về cho ông bà, cha mẹ. Kinh có nói: "Một người đắc đạo, cha mẹ chín  đời đều được siêu thăng".

 

2) Ơn Tam Bảo: Đối với người Phật tử, Phật Pháp Tăngcông ơn rất lớn, sau cha mẹ. Phật Tổ đã vì chúng sanh mà bỏ vinh hoa phú quí và vợ đẹp con xinh, để đi tìm chân lý cứu khổ. Sáu năm khổ hạnh, nếm mật nằm gai, có lúc còn da bọc xương, suýt chết vì kiệt lực. Đến khi đắc đạo, Ngài không vội nhập Niết-bàn mà đã dũng cảm xuống núi, trong 45 năm lê gót khắp nơi, dạy vô số pháp môn để độ đủ hạng người. Ngài để lại chúng ta kho tàng Phật pháp, nhờ đó mà chúng ta mới có thể thoát được sanh tử luân hồi. Còn Tăng Ni là những vị tu hành đáng kính, đại diện cho Phật để dạy dỗ và hướng dẫn nếp sống tu hành của chúng ta.

 

Do đó người Phật tử phải báo đền ơn Tam Bảo bằng những phương cách sau đây:

 

- Kính thờ đức Phật, bậc đạo sư tôn quí nhất của ba cõi, đấng cha lành của tất cả chúng sinh

 

- Bảo vệ và phát triển Phật pháp bằng cách bảo tồn kinh điển, ấn tống kinh sách, ủng hộ tăng tài và xiển dương công cuộc truyền bá Giáo pháp cao quí của đức Phật đến mọi người.

 

- Cúng dườngbảo hộ chư Tăng Ni. Giúp xây thêm tự viện, chùa tháp, v.v...để phát triển đạo Phật.

 

- Noi theo gương sáng của Phật Tổ, nỗ lực tu hành để xứng đáng là con Phật. Như đức Phật đã nói: "Người nào làm tốt nhất giáo pháp của ta, là kẻ tôn kính ta hơn hết". Đây là cách đền ơn Tam Bảo tốt nhất.

 

3) Ơn Quốc Gia Dân Tộc: Chúng ta sống trong một quốc gia, nhờ có luật pháp bảo vệ, nhà trường giáo dục, bịnh viện chăm sóc, quân đội đánh giặc, v.v...- nên mới được sống an ổnhạnh phúc. Do đó, ta nên tỏ lòng biết ơn quốc gia dân tộc, bằng cách làm người công dân tốt, đóng góp công sức làm cho nước giàu dân mạnh. Ủng hộ các công cuộc cứu trợ và từ thiện, để giúp xoa dịu đau khổ cho đồng bào. Khi đất nước bị ngoại xâm, trừ phi mình là Tăng không được phạm giới sát, phải tòng quân đánh giặc để bảo vệ đất nước và đồng bào. 

 

4) Ơn Chúng Sanh: Nói rộng ra, thì tất cả chúng sanh đều có ơn với chúng ta. Như hạt gạo ta ăn đây có thể là do công sức và mồ hôi của những người nông phu xứ Thái-lan. Viên thuốc ta uống, vật dụng ta xài, v.v...suy ra cũng là do công lao của bao nhiêu nhà bác học, kỹ sư, thợ thuyền, công nhân, v.v... trên khắp thế giới. Loài vật cũng có công ơn đối với chúng ta, như thịt chúng ta ăn, sữa chúng ta uống, trái cây chúng ta thưởng thức, v.v...cũng nhờ loài vật mà có. Vả lại trong vòng luân hồi vô tận, chúng sanh nào cũng có thể là cha mẹ hay quyến thuộc nhiều đời nhiều kiếp của ta, và do đó có ơn với chúng ta. Người Phật tử có thể báo đáp ơn chúng sanh, bằng những phương cách sau đây:

 

- Phát Bồ-đề tâm, nhứt quyết cố gắng làm việc giúp đời và nỗ lực tu hành để sớm thành Phật đạo, độ tận chúng sanh. Noi theo gương các vị Đại Bồ-tát của hạnh từ bi như đức Quán Thế Âm, đức Địa Tạng Vương, v.v...

 

- Theo đúng nguyên tắc bất hạitinh thần từ bi, bình đẳng của đức Phật. Thương xót và đối xử bình đẳng với tất cả chúng sanh. Ủng hộ các công cuộc cứu trợ, từ thiện, vận động hoà bình, bảo vệ loài vật và sinh môi, v.v... trên thế giới.

 

- Giúp phát triển Đạo pháp, đem ánh sáng chân lý của đức Phật đến khắp nơi trên thế giới, để kiến tạo hạnh phúcan lạc cho tất cả chúng sanh.

 

Báo đền Bốn Ơn Nặng, thật là rất khó. Ai làm được thì đáng gọi là bậc hiền nhân, Thánh thần cũng ngưỡng mộ, và người nầy còn cách Phật đạo chẳng xa.

 

 

Thích Phước Thiệt - Phật Học Từ Điển Việt Anh – 23/11/2018

Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
(View: 10773)
Không và Có tương quan mật thiết với nhau như bóng với hình. Có bao nhiêu cái có thì cũng có bấy nhiêu cái không. Nếu cái có vô cùng vô tận, thì cái không cũng vô tận...
(View: 12172)
Lý tưởng giáo dục và những phương pháp thực hiện lý tưởng này, hiển nhiên Phật giáo đã có một lịch sử rất dài.
(View: 13682)
Bảo Lâm bước chậm lại... ý như để lắng nghe tiếng chim hót líu lo từ phía khu rừng trúc. Vài tia nắng nhẹ vừa xuất hiện phía hừng đông, bầu trời trong xanh văng vắt...
(View: 20634)
Trần Nhân Tông (1258-1308) là con đầu của Trần Thánh Tông. Ông là một vị vua anh minh quả cảm, nhiều lần xông pha trận mạc đánh tan quân Nguyên Mông...
(View: 18357)
Con chó của ta luôn ở bên cạnh ta trong phú quý cũng như lúc bần hàn, khi khỏe mạnh cũng như lúc ốm đau. Nó ngủ yên trên nền đất lạnh, dù gió đông cắt da cắt thịt...
(View: 20849)
Nó đưa tay quệt đôi mắt mọng nước giọng đầy kiên quyết nói với cậu Út: - Nếu con thấy người đàn bà ấy xuất hiện ở nhà này lần nữa, con sẽ không tha đâu.
(View: 12867)
Mười năm vườn xưa xanh tốt Hai mươi năm nắng rọi lều tranh Mẹ tôi gọi tôi về Bên bến nước rửa chân
(View: 13587)
Hàn Mặc Tử rất chú trọng về âm nhạc và màu sắc. Đó chính vì tâm hồn Tử có nhiều trạng thái cá biệt, nhiều khi rất bí ẩn u huyền; để diễn tả, phải dùng màu sắc...
(View: 13552)
Người tài xế bặm môi nhíu sát hai lông mày vào nhau. Những nếp nhăn hằn lên, khổ sở. Tôi chong mắt nhìn ra trước xe. Những cánh đồng trải rộng, trải dài,...
(View: 9424)
Lịch sử chứng minh cho thấy trong xã hội con người có nhiều phát triển tích cực diễn ra do kết quả của lòng từ bi. Chẳng hạn sự hủy diệt thương vụ buôn bán người nô lệ.
(View: 9989)
Chỉ có những phương tiện mang tinh thần bất bạo độngthấm nhuần lòng từ bi mới có thể giúp con người đạt đến lý tưởng chân chính, đạt đến cứu cánh tốt đẹp...
(View: 9610)
Hình tượng Phật không những xuất hiện trong những không gian lặng lẽ nơi phòng thờ hay bàn thờ gia đình mà còn xuất hiện trên những đỉnh núi cao ngất và hùng vĩ...
(View: 11654)
Life is a gift… accept it. Đời là một món quà, hãy nhận lấy. Life is an adventure… pare it. Đời là một cuộc phiêu lưu, hãy giảm dần.
(View: 18785)
Đến một lúc, mọi giông tố mịt mùng không che nổi sự bừng sáng của con tim và mọi khổ đau buồn tủi không đánh gục được niềm lạc quan tiềm ẩn trong một tinh thần.
(View: 15896)
Phật giáo đã bắt rễ dễ dàng trên mảnh đất Việt Nam. Những người nông dân Việt Nam đang đau khổ và khát vọng sự giải thoát, đã tiếp nhận Phật giáo một cách tự nhiên.
(View: 13147)
Ôn hiện thân vào đời năm Đinh Mùi, 1907, tại làng Dạ Lê Thượng, xã Thủy Phương, quận Hương Thủy, Thừa Thiên. Từ đó, Ôn đã mang hành trang của người giác ngộ...
(View: 16487)
Sáng sớm vị sư nữ ra mở cổng Tam Quan quét dọn. Sương mù còn giăng kín ngõ. Thoáng chút se lòng sư cô đứng lặng giữa sân như để tĩnh tâm hít thở,...
(View: 11787)
Ngày nay, tiền có ít nhất bốn chức năng trong việc phục vụ con người. Dù tốt hay xấu, nó là một phương tiện trao đổi không thể thiếu trong xã hội hiện tại.
(View: 15156)
Xung quanh ngôi thạch thất, thầy có trồng dăm loài hoa kiểng, ít cây ổi mận, đu đủ…. Ngày tháng trôi qua, cây trái đã trở nên xum xuê tươi mát, những chậu hoa cũng lấm tấm điểm một vài bông đỏ vàng rực rỡ.
(View: 9860)
Bồ đoàn nguyên nghĩa là cái nệm tròn đan bằng cỏ bồ, dùng để lót ngồi hay quỳ lạy. Cỏ bồ có lẽ giống như cỏ năn cỏ lát của nước mình, một thứ vật liệu đơn giản dễ sử dụng.
(View: 8491)
Chấp trước, mê chấp, chấp thủ là một trong những gông cùm làm khổ con người. Chính vì hiểu được nỗi khổ này mà Đức Phật luôn dạy các hàng đệ tử là phải phá chấp.
(View: 9243)
Nhìn lên bản đồ (kèm theo), ta sẽ thấy Huyền Trang đi theo một đường zigzag rộng lớn, dài hơn nửa đường biên Trung Quốc, vòng quanh nửa nước Ấn Độ...
(View: 8482)
Người hộ trì chánh pháp phải biết nhẫn nhục. Nhẫn nhục là biểu hiện sức mạnh nội tâm. Nhẫn nhục cò là phương thuốc thần hiệu để trị bệnh mình và bệnh người.
(View: 9553)
Tuổi trẻ học Phật không có mục đích trở thành nhà nghiên cứu Phật học, mà học Phật là tự thực tập khả năng tư duy bén nhạy, linh hoạt, để có thể nhìn thẳng vào bản chất sự sống.
(View: 12026)
Mỗi năm, đồng bào Khmer lại tổ chức lễ Sene dolta để con cháu trong gia đình biết ơn bà “chà đôl” và ơn ông “chà ta” đã dày công nuôi dưỡng, sinh thành.
(View: 10417)
Trong vô vàn tác phẩm âm nhạc của nhạc sĩ Lê Cao Phan, nhất là các tác phẩm âm nhạc Phật giáo, ca khúc Phật giáo Việt Nam ra đời như là một sự kết tinh trọn vẹn nhất...
(View: 9917)
Với chánh niệm, bạn có thể kiến lập bản thân mình trong hiện tại để có thể chạm vào các kỳ diệu của đời sống đang có sẵn trong khoảnh khắc ấy. Có thể sống được hạnh phúc...
(View: 9489)
Với người lạc quan, thế gian này tuyệt đối như cánh hoa hồng. Người bi quan trái lại, thấy nó đầy gai chướng. Nhưng đối với người thực tiễn, thế gian không tuyệt đối tươi đẹp...
(View: 12907)
Hòa Thượng luôn luôn ý thức về những trở ngại trên bước đường hoằng hóa lợi sinh của mình, nhưng với sự quyết tâm của mình trong tự lợilợi tha Ôn vẫn bước đi...
(View: 16456)
Tôi tình cờ đọc được thơ của Cao Thị Vạn Giả vào lúc còn đang học trung học. Một trong những tiểu thuyết mà tôi từng rất thích là tác phẩm Khung Cửa Hẹp của André Gide, do Bùi Giáng dịch.
(View: 14857)
Ngày nay nhớ lại quãng đời làm điệu mà tôi cảm thấy nuối tiếc. Quãng thời gian để chỏm sao mà quá nhiều kỷ niệm dễ thương. Những kỷ niệm đầy đạo tình, đạo vị trong chốn thiền môn.
(View: 15950)
Bác sĩ Henri Desrives là một khoa học gia hoạt động, vui vẻ và yêu nghề. Như mọi nhà trí thức khác, ông sống một cuộc đời rất thực tế và không buồn lưu ý đến những điều mà khoa học chưa giải thích được...
(View: 20957)
Chưa thấy ai/cái gì siêng năng như cái đồng hồ. Gő măi nhịp trường canh đều đặn từ giây này đến giây kế tiếp, từ phút này đến phút kia, từ giờ kia đến giờ nọ… cho đến khi hỏng, hoặc hết năng lượng, hết bin.
(View: 11995)
Hoa sen hay Liên hoa là loài hoa thanh khiết thiêng liêngvị trí tôn quý đặc biệt trong giáo nghĩa cùng với sức phát triển bao trùm trên nền văn hóa Phật giáo.
(View: 10435)
Trong lý tưởng Bồ tát đạo, có hai ý niệm quan hệ: Đại TríĐại Bi (hay Đại Hạnh). Đại Trí chỉ cho khả năng siêu việt soi thấu bản tính của vạn hữu.
(View: 13800)
Ôn Già Lam, chỉ ba tiếng ấy thôi cũng đủ làm ấm lòng bao lớp Tăng sinh của các Phật Học Viện: Báo Quốc - Huế, Phổ Ðà - Ðà Nẵng, Hải Ðức - Nha Trang, Già Lam - Sài Gòn.
(View: 17770)
Mùa thu lãng đãng trở về đưa theo từng cơn gió nhẹ, dịu mát. Cả bầu trời như trở mình sống lại, để chuyển rơi rụng những chiếc lá vàng.
(View: 15794)
Mở đầu là chuyện thiền sư Khương Tăng Hội từ Việt Nam chống gậy sang miền Giang Tả của Trung Quốc để truyền bá Phật pháp cách đây hơn 1.700 năm (vào năm 247 dương lịch)
(View: 19401)
Ngược xuôi trên dòng đời, đôi lúc nhớ về cội nguồn đã xa, tâm cảm kẻ lưu đày như thiền sư Tuệ Sỹ thoáng chốc bâng khuâng, ngậm ngùi như nhà thơ đã ghi lại trong thi phẩm Giấc Mơ Trường Sơn: Ngược xuôi nhớ nửa cung đàn Ai đem quán trọ mà ngăn nẻo về.
(View: 10978)
Cùng với tượng tròn (mà chúng tôi đã có dịp giới thiệu trên tập văn số 10) điêu khắc Phật giáo thời Lý, đặc biệt phải kể đến nhiều bức chạm nổi trên đá mà tinh khéo...
(View: 11254)
Trong đạo Phật thường nói ý là căn bản của hành động và lời nói. Khi suy nghĩ điều thiện thì lời nói sẽ lành và hành động khắc đẹp. Nghiệp là một thói quen...
(View: 13953)
Đọc thi ca chữ Hán và chữ Nôm của Thiền phái Trúc Lâm, có thể nêu lên những cảm hứng sau: Cảm hứng bản thể giải thoát, cảm hứng cõi thiên nhiên Phật nhiệm mầu...
(View: 12431)
Một khi ta cảm nhận được sự rộng lớn của cuộc sống này, và thấy được khả năng kinh nghiệm sự sống của mình là bao la đến đâu, thì chắc chắn ta sẽ hiểu được sự buông bỏ.
(View: 14294)
Trong văn học cũng như trong thực tế, người ta thường đề cập đến mùa thu có lá rơi, nhưng ít ai lại thấy thực tế hơn, chính xác hơn là trong bốn mùa, mùa nào cũng có lá rơi rụng cả.
(View: 15082)
Loại thức ăn thứ nhất là đoàn thực, tức là những thức ăn đi vào miệng của chúng ta. Chánh kiến cũng là biết phân biệt những đoàn thực có hại và những đoàn thực không có hại.
(View: 34629)
Vào độ thu, khi lúa chín rộ, những cánh đồng bát ngát như một tấm thảm vàng hoe. Nông dân đây đó tụ tập chúc mừng nhau một vụ mùa thắng lợi, và trời đất cũng hòa nhịp trong bầu không khí tràn ngập niềm hạnh phúc ấy.
(View: 25904)
Không có nhà tỷ phú nào không kiêu hãnh về tiền bạc, nhưng chính niềm kiêu hãnh ấy, lại tạo ra những sự lo lắng, sợ hãi, nghi ngờbất hạnh cho họ.
(View: 26071)
Thuở nhỏ cứ mỗi khi đến rằm tháng bảy, hình ảnh Đại Hiếu Mục Kiền Liên luôn hiện về trong tôi với đoản văn Bông Hồng Cài Aó của Thầy Nhất Hạnh.
(View: 30527)
Trong truyền thuyết dân gian phương Đông, rồng có chín con với hình dángsở thích hoàn toàn khác nhau. Các con của rồng được dân gian sử dụng làm linh vật trang trí ở những vị trí, những vật dụng với những ngụ ý đặc biệt khác nhau.
(View: 19792)
Một thời Thế Tôn trú ở Ràjagaha, tại Trúc Lâm, gọi các Tỷ kheo:Này các Tỷ kheo, đầy đủ năm đức tánh, người nữ nhân hoàn toàn không khả ý đối với người đàn ông.
Quảng Cáo Bảo Trợ