Subscribe HoaVoUu Youtube
Kính mời Subscribe kênh
YouTube Hoa Vô Ưu
Sitemap Hoavouu.com
Điền Email để nhận bài mới
View Counts
19,647,619

Đừng Luống Phí Thời Gian

Wednesday, September 2, 202019:08(View: 853)
Đừng Luống Phí Thời Gian

ĐỪNG LUỐNG PHÍ THỜI GIAN

Thích Trung Định


Buông Xả Hơn Thua Nhưng Không Im Lặng

Sự vô thường, tuổi già và bệnh tật không bao giờ hứa hẹn với bất cứ ai. Bất cứ khi nào chúng đến, chúng sẽ đến mà không một lời báo trước. Bởi vì cuộc sống là vô thường, nên chúng ta không biết chắc rằng chúng ta có còn sống ở sát na kế tiếp hay không. Nếu một tai nạn xảy đến, chúng ta sẽ biến mất khỏi thế giới này ngay tức khắc. Mạng sống của chúng ta ví như hạt sương đọng lại trên đầu ngọn cỏ trong buổi sáng mùa Xuân. Nó sẽ bị tan biến ngay khi ánh mặt trời ló dạng. Những ý niệm của chúng ta cũng thay đổi rất nhanh trong từng sát na. Thời gian rất là ngắn ngủi. Nó chỉ kéo dài trong một sát na (kṣaṇa), giống như hơi thở, nếu thở vào mà không thở ra, chúng ta sẽ chết.

Tôi luôn tự hỏi: “Phải chăng tôi có sự sống?”, “Mạng sống của tôi sẽ kéo dài được bao lâu?”, “Phải chăng mạng sống của tôi chỉ kéo dài trong một sát na ngắn ngủi, hay là nó kéo dài hàng trăm năm với sự tiếp nối của một dòng chảy từ sát na này đến sát na khác?”. Quả thật không không ai đoán định được chu kỳ của sinh và tử. Đó là quy luật tự nhiêntùy theo nghiệp lực của từng người để có những kết quả tương ứng.

Các vị thiền sư nhìn sự đời thấy rỏ chúng thật mong manh, ngắn ngủi. Đối với Vạn Hạnh thiền sư thì: “Thân như bóng chớp chiều tà, cỏ Xuân tươi tốt Thu qua rụng rời, sá chi suy thịnh việc đời, thịnh suy như hạt sương rơi đầu cành.” Cái nhìn này không phải bi quan yếm thế mà cái nhìn đầy tuệ giác của một bậc Thiền sư chiêm nghiệm sự thật vô thường của cuộc đời để giác ngộ được tự tính vô thường của vạn pháp. Kinh Kim Cang đưa ra bảy ảnh dụ cho thấy sự mong manh vô thường của các pháp hữu vi, và sự hạn hữu của thời gian. Tất cả các pháp hữu vi, đều như chiêm bao, như ảo thuật, như bóng nước, như ảnh tượng, như sương mai, như điện chớp, nên phải quán sát đúng như vậy.” Chiêm bao, ảo thuật, bóng nước, ảnh tượng, sương mai, điện chớp là huyển hóa không thật. Thân người cũng như vậy, có đó rồi không, mong manh tạm bợ. Trong bài thán của buổi công phu chiều nhấn mạnh: “Một ngày trôi qua, mạng sống giảm dần, như cá thiếu nước, nào có ích gì, đại chúng nên cần tinh tấn, như cứu lửa trên đầu, cẩn thận chớ buông lung.”

Những lời dạy trên nhắc nhở người học Phật nên xem trọng thời gian để tấn tu đạo nghiệp. Đừng để thời gian luống qua một cách vô ích. Người tu tranh thủ sáu thời trong ngày để quán niệm tu tập. Nỗ lực tinh tấn đến khi nào đạt đạo mới an tâm. Kinh Lời Dạy Cuối Cùng Của Đức Phật chỉ rỏ các pháp hành, và trân quý thời gian, đừng luống bỏ một cách vô ích. “Này các đệ tử, ban ngày thì nỗ lực tu tập pháp lành, không để thời gian trôi qua uổng phí. Đầu hôm, cuối đêm cũng không luống bỏ. Giữa đêm tụng niệmtu trì. Đừng vì chuyện ngủ nghỉ mà để cuộc đời trôi qua vô ích. Hãy tâm niệm rằng ngọn lửa vô thường đang đốt cháy thế gian, để tự tinh tấn độ mình, khắc phục sự lười biếng, ngủ nghỉ. Giặc phiền não luôn rình rập giết các vị, còn nguy hiểm hơn kẻ thù, làm sao các vị có thể mặc tình ngủ nghỉ mà không cảnh giác ! Phiền não ngủ trong tâm người cũng như rắn độc nằm trong nhà, phải dùng móc sắt giới hạnh mà lôi kéo nó ra gấp. Rắn độc ra rồi ta mới an tâm ngủ nghỉ. Rắn độc chưa ra mà mải mê ngủ nghỉ thì thật là người không biết hổ thẹn.” (Kinh Di Giáo)

          Đức Phật giáo huấn về sự vô thường của thế giớicon người: “Các thầy Tỳ kheo phải ý thức toàn bộ cuộc đờichuyển biến vô thường, có kết hợp thì có tan rã. Giáo huấn về sự vô thường của cuộc đời để khích lệ tinh thần thoát ly, đừng bám víu vào cuộc đời. Nhìn sự vô thường của cuộc đời, có hai thái độ xảy ra: một là vì cuộc đờivô thường nên tận dụng cơ hội để tu tập không để cho thời gian trôi qua một cách trống rỗng. Hai là vì cuộc đờivô thường nên vội vã hưởng thụ, sống buông thả không có trách nhiệm gì, thái độ thứ hai này là của hạng phàm phu không biết thánh đạo, không xu hướng thánh đạo. Đức Phật dạy cho hạng người thứ nhất: Cuộc đời (vô thường) như thế, nên các Thầy phải nỗ lực tinh tấn để sớm cầu tự độ đem ánh sáng trí tuệ để diệt trừ hắc ám vô minh. Nhìn các vị Thiền sư thấy họ thảnh thơi nhưng trong tâm luôn chánh niệm, nhớ nghĩ vô thường để tu tập. Người đời thì lăng xăng làm việc không đủ thời gian để mưu cầu sự sống, nhưng cũng có người thấy thời gian thừa thải, dài lê thê.

          Chúng ta thiết nghỉ, ví dụ cuộc đời của một con  người sống thọ 70 năm, thì mất 35 năm ngủ, còn lại thời gian 35 năm chúng ta sinh hoạt và làm việc mà thôi. Thế nhưng, có người với quỷ thời gian ngắn ấy vẫn để luống phí một cách vô ích vào những sòng bài, trà đình tửu điếm, vũ trường, ngồi lê đôi mách, tán gẫu, thị phi…thời gian dành cho sự chăm sóc bản thân không còn nhiều. Trong một ngày 24 tiếng đồng hồ chúng ta dành bao nhiêu thời gian để ngồi nhìn lại thật sâu vào tâm mình, nuôi dưỡng và phát triển nó. Nhìn lui, nhìn lại thoắt cái đã già đến nơi. Lúc còn trẻ khỏe, không siêng năng tu hành, tụng kinh niệm Phật, tham thiền nhập định, đến khi tuổi già ốm đau bệnh tật thì còn đâu sức khỏe để làm những việc đó. Cho nên, phải biết tiết kiệm thời gian, biết tranh thủ thời gian để làm những việc có ích cho mình, có lợi cho người.

          Tại sao chúng ta phải quý tiếc thời giờ? Đó là vì trân quý duyên lành ít có, khó được mà ngày nay mình đã có được nên trân quý. Khi nhận ra được một cái gì đó ít có và khó gặp thì chúng ta sẽ rất quý trọng, tìm cách giữ gìn và làm cho nó tăng trưởng, không để bị cuốn mất đi. Nhưng thời gian trôi qua lại cuốn phăng cái quý báu đó đi, chuỗi ngày còn lại để mình may mắn còn có được nó thì quá ít ỏi nên chúng ta rất tôn trọng, trân quý. Chính vì trân quý như vậy cho nên không dám để một phút giây nào lơi lỏng, trôi suông.

Trong Kinh nói “Nhơn thân nan đắc, Phật pháp nan văn” có nghĩa là “Thân người khó được, Phật pháp khó nghe”. Trong Kinh Tạp A-hàm đức Phật ví dụ, ví như cả đại địa đất liền này đều biến thành biển cả, trên biển đó có một khúc cây trôi dạt từ đông sang tây. Có con rùa mù tuổi thọ sống đến một vạn năm, cứ mỗi một trăm năm nó mới trồi đầu lên một lần. Quý vị thử nghĩ, con rùa mù đó có dễ dàng gặp được bọng cây trôi dạt kia để chui vào trong hay không? Rất là khó! Vậy mà đức Phật nói được thân người còn khó hơn thế nữa!

Trong một bài kinh khác đức Phật nói, ví như đất dính ở trong móng tay của Ngài và đất của cả đại địa thì những chúng sanh có được thân người chỉ như đất trong móng tay, còn những chúng sanh đi trong các đường khổ chưa được làm người giống như đất của quả địa cầu này. Ngài đã dùng Phật nhãn xem thấy rõ như vậy. Mới thấy, được làm thân người khó đến dường nào! Vì vậy các bậc cổ đức nói:

“Thiên niên thiết thọ khai hoa dị 
Nhất thất nhơn thân vạn kiếp nan.”

Nghĩa là “cả ngàn năm cây sắt mới trổ hoa một lần vẫn còn là dễ, nhưng một phen mất thân người rồi thì muôn kiếp khó được lại”. Ngày hôm nay chúng ta đã hội đủ phúc duyên nên mới có được thân người chứ không phải dễ dàng. Đã được làm thân người rồi, còn được đầy đủ căn trí, lại được gặp minh sư, nghe pháp, đó là một điều khó hơn. Cái ít có, khó được mà ngày nay chúng ta đã có, đã được thì phải biết trân quý, dốc hết lòng để giữ gìn và làm tăng trưởng duyên lành, không để bị thuyên giảm, lui sụt, mất đi.

          Đối với cuộc đời, muốn thành công nói không với trì hoản. Vì thời gian không đợi để chúng ta trì hoản. Do vậy, để đập vỡ được thói quen trì hoãn, bạn phải bắt tay vào công việc, ngay lập tức! Chúng ta nên ý thức rằng, cơ hội chỉ đến một lần chứ không thể đến hoài. Do vậy, chúng ta đừng nên có thái độ ỷ y, hẹn rày hẹn mai. Mọi lời nói, kế hoạch đều vô ích nếu chỉ là lời nói hoặc suy nghĩ. Hãy học cách biến mục tiêu thành hiện thực. Đừng để lời nói ra như người khổng lồ còn hành động lại như kẻ lùn tịt. “Hôm nay không phải ngày đẹp trời”, “Để mai tính”… Đây chắc hẳn là câu nói cửa miệng của nhiều người. Hội chứng “Để mai tính” tạo ra thói quen trì hoãn, lười nhác và thiếu trách nhiệm với công việc. Những lời bao biện cho căn bệnh trì hoãn khiến bạn dễ dàng từ bỏ. Một cuộc sống nhàn hạ như vậy quả thật là nhạt nhẻo. Martin Luther King, Jr nói: “Hãy tạo cho mình một thói quen, và bạn sẽ thực hiện nó như lẽ tự nhiên cần có.  Vì động lực là thứ giúp bạn bắt đầu. Còn thói quen mới là những gì giúp bạn tiếp tục.

Nhà sáng lập Virgin Group - tỷ phú Richard Branson từng chia sẻ: “Cơ hội giống như bình minh. Nó đến rất nhanh và không xuất hiện vào thời điểm hoàn hảo nhất. Chính vì thế, cần phải sẵn sàng nắm bắt cơ hội mọi lúc. Chúng ta không có thời gian để lưỡng lự hay chờ đợi. Nếu bạn chậm chạp chỉ một khoảnh khắc thôi, cơ hội cũng có thể biến mất”.

Để học tiếng Anh, mỗi sáng bất kể mưa, nắng hay tuyết, Jack Ma đạp xe 40 phút để tới khách sạn Hàng Châu (giờ gọi là khách sạn Shangri-La Hàng Châu) và gặp gỡ các du khách nước ngoài. Đó là cách Jack Ma đã làm để cải thiện vốn tiếng Anh của mình. “Cứ như vậy trong suốt 9 năm, tôi làm hướng dẫn viên miễn phí cho khách du lịch và đổi lại, họ dạy tôi tiếng Anh”, Jack Ma kể.

          Chúng ta từng nghe bài hát “Xin thời gian qua mau” của Nhạc sĩ Lam Phương mà thấy một sự mũi lòng và hàm chứa nổi cô đơn, sự bế tắc. Bài hát nói lên nổi buồn da diết cứ đeo bám trong tâm thức, nên muốn cho thời gian trôi thật nhanh để nổi buồn mau chống qua đi. Mỗi ca từ, mỗi điệp khúc đều toát lên một nổi buồn sâu thẳm. “Buồn nào hơn đêm nay, buồn nào hơn đêm nay, khi ngoài kia bảo tố đầy trời…” Sự bế tắc cô đơn tuyệt vọng thấm sâu trong từng ca từ, và toàn bộ nội dung của bài hát. Khi một người buồn bả cô đơn thì thời gian như trôi thật chậm, thật chậm, thấm như từng ly cà phê đắng mà xé nát tâm can. Ngược lại với bài hát đó thì bài Cho tôi xin một vé đi tuổi thơ” là truyện dài của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh kể lại câu chuyện của những đứa trẻ, một thời trẻ thơ hồn nhiên, ngây ngô dễ thương và giờ đã qua rồi, những kỷ niệm đẹp còn lưu dấu mãi. Ước mơ trở về tuổi thơước mơ đẹp của nhiều người, vì cái lứa tuổi ấy hồn nhiên, nhí nhảnh ai cũng muốn dài lâu và mãi mãi. Hai bài cho thấy hai thái độ trái ngược nhau: nếu cuộc sống êm đềm dễ thương thì ai cũng trân quý thời gian, nhưng nếu cuộc đời khổ đau bế tắc thì thời gian trở nên vô nghĩa, là sự tra tấn. Nhất nhật tại tù, thiên thu tại ngoại là vậy.

          Thời gian như bóng câu qua cửa sổ, trên mỗi nhịp “tích tắc” của kim đồng hồ là từng phần của cuộc sống đã đi qua. Thời gian là “liều thuốc tiên”, có thể chữa lành mọi vết thương, nhưng thời gian cũng là nỗi ám ảnh mất mát nhất của mỗi con người. Mỗi khi buồn đau vây kín tâm hồn, chúng ta có biết “cầu viện” thời gian để xoa dịu bất trắc, trở về với nhịp bước bình an?

          Sáu mươi, bẩy mươi, tám mươi, hay một trăm năm…bao nhiêu là đủ cho một đời người? Từng ô nhỏ trên vòng tròn thời gian ấy, chúng ta đã biết sắp đặt những gì để hoàn tất từng phần đời mình, để thời gian không thờ ơ trôi qua trong lãng phí? Thời gian là người bạn đồng hành tuyệt vời, nhưng nó cũng là “ông chủ ky bo” nhất. Hãy thân thiện với người bạn ấy và hãy chạy đua cùng với “ông trùm keo kiệt” ấy trong quá trình hoạch định tương lai. Hãy biến mình thành ông chủ thông minh nhất, biến thời gian thành công cụ đắc lực cho những thành công trong đời. Vì vậy, hãy sử dụng vốn thời gian tốt nhất, đ
Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
(View: 223)
Vào ngày 06.3.2021, Tu Viện Pháp Vương khởi sự cho một công trình "Ngày Hội Trồng Cây". Quí Phật tử vân tập về mảnh đất yêu thương của mình mà Tu Viện đã sẵn sàng cho khoảnh vườn cây ăn trái.
(View: 177)
Phật tánh là tạng báu tánh giác (giác bảo tạng) mà tất cả chúng sanh đều sẳn có, như kho vàng ròng của người...
(View: 184)
Phật Giáo Việt Nam kể từ khi lập quốc (970) đến nay đã đóng góp rất lớn cho nền Văn Học Việt Nam qua các triều đại...
(View: 231)
Trong chương này tôi sẽ giải thích về tính vô thường, trình độ thứ nhất của hai trình độ của tuệ giác vào tiến trình của sinh tử luân hồi.
(View: 185)
Trong Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo, Đức Thế Tôn đã dạy cho Long Vương ở tại cung điện Long Vương Ta Kiệt La rằng...
(View: 159)
Cứ mỗi độ xuân về, khoảng đầu tháng chạp là nhà ngoại rộn ràng tất bật.
(View: 247)
Chú mục đồng chậm rãi bước xuống sông. Bên cạnh chú, con trâu lớn nhất đàn ngoan ngoãn xuống theo.
(View: 197)
Có một vấn đề tưởng chừng như đáng cho Phật tử chúng ta để ý: Vấn đề ân nghĩa.
(View: 236)
Mỗi năm Tết đến, khi những làn mưa Xuân nhè nhẹ, gió Xuân mơn man ùa về trên những vườn mai vàng, những cành đào
(View: 191)
Hoằng pháp là một trong những trách nhiệm quan trọng của người đệ tử Phật. Chính vì thế mà chư tổ dạy rằng
(View: 181)
Là con người, chúng ta sống trong đời này đều trải qua nhiều giai đoạn với niềm vui lẫn nỗi buồn.
(View: 243)
Cuộc pháp thoại giữa Đức Phật và Trưởng lão Tu Bồ Đề trong kinh Kim Cang Bát Nhã là một pháp thoại sâu sắc
(View: 296)
Trong văn học Phật giáo nói chung và văn học Thiền tông nói riêng thời hình ảnh con trâu với trẻ mục đồng đã trở thành thi liệu, biểu tượng...
(View: 279)
Trên con đường tu hành, hành giả thường gặp phải những thứ chướng ngại và những thứ chướng ngại đây gọi chung là “Ma”.
(View: 260)
Trong nền văn hóa của chúng ta, mọi người cảm thấy rất khó để hướng lòng nhân ái đến bản thân.
(View: 321)
Cảm Nhận Sự Thấu Cảm - Nguyên bản: Feeling Empathy. Tác giả: Đức Đạt Lai Lạt Ma . Chuyển ngữ: Tuệ Uyển
(View: 401)
Tư Tưởng Phật Giáo Trong Văn Học Thời Trần - Tác giả: Nguyễn Vĩnh Thượng
(View: 304)
Mối Tơ Vương Của Huyền Trân Công Chúatác phẩm có tính đặc trưng nhất về thủ pháp nghệ thuật lồng ghép truyện trong truyện, đan xen tình tiết, cài cắm tư tưởng khi trần thuật của nhà văn Thích Như Điển
(View: 791)
Thế gian ly sanh diệt. Du như hư không hoa. Trí bất đắc hữu vô. Nhi hưng đại bi tâm.
(View: 208)
Khi chúng ta phát triển một ý tưởng thô về ý nghĩa gì là sự lệ thuộc trên tư tưởng, chúng ta nên tự hỏi mình rằng...
(View: 377)
Nguyên bản: View Yourself As Like an Illusion. Tác giả: Đức Đạt Lai Lạt Ma. Chuyển ngữ: Tuệ Uyển
(View: 288)
Vấn đề này tôi nghĩ chư tăng không ai không quan tâm. Tại sao tu Phật lấy giải thoát làm cốt lõi?
(View: 269)
Gần đây, tại Dharamsala (miền Bắc Ấn Độ), Đức Dalai Lama đã có cuộc trò chuyện trực tuyến với TS.Anupam Sibal, Chủ tịch Hiệp hội Bác sĩ gốc Ấn Toàn cầu
(View: 234)
Fyodor Dostoevsky sinh ra vào ngày 11 tháng 11 năm 1821 tại Moscow, nước Nga. Ông là người con thứ hai của Bác Sĩ Mikhail Dostoevsky và phu nhân Maria Dostoevskaya.
(View: 210)
Đối chiếu học (Comparative Study) không phải là một vấn đề mới mẻ. Mặc dù tính cách cần yếu của nó trong các khảo cứu về Đông phương học
(View: 262)
Xã hội hiện nay dù con người đến gần với những tiện ích vật chất nhưng mặt trái là phải đối mặt hàng loạt vấn đề xã hội ...
(View: 418)
Theo lời Phật dạy, giữa người với người luôn tồn tại một mối nhân duyên từ kiếp trước, vì vậy, trong cuộc sống này, khi ta gặp và yêu thương...
(View: 322)
Cầu siêu, cầu nguyện cho người chết sinh về cõi lành là một Phật sự phổ biến trong Phật giáo.
(View: 302)
Giống như ảo ảnh của nhà huyển thuật, những giấc mơvà mặt trăng phản chiếu trong nước,
(View: 288)
Trong cộng đồng nhân loại, bất cứ chủng tộc nào, có tinh thần độc lập, có ý chí tự cường, có lịch sử đấu tranh lâu dài thì chủng tộc đó...
(View: 312)
Thầy Soṇa (Tôn giả sa-môn Nhị Thập Ức) vốn là một nhạc sĩ. Khi chưa xuất gia, thầy chơi đàn cầm rất giỏi.
(View: 376)
Đúng vậy, cuộc đời không thể yên ổn như mình tưởng, dòng sông nào cũng có lúc dậy sóng, không thể nào bình lặng mãi như mặt nước mùa Thu.
(View: 338)
Tịch tĩnh bất động hay định lực có thể đè nén những cảm xúc chướng ngại ẩn tàng, nhưng nó không thể loại trừ hoàn toàn chúng.
(View: 330)
Trong cõi ta bà trần lao này, các pháp biến đổi chuyển hóa luôn luôn chứ không phải ở yên hay cố định mãi được.
(View: 307)
Có thể nói rằng, thiền học Việt Nam Khơi nguồn từ Ngài Khương Tăng Hội với cốt tủy là thiền quán niệm hơi thở qua tác phẩm ...
(View: 355)
Bình anhạnh phúc là niềm mong ước của cả nhân loại, không phân biệt màu da, tôn giáo.
(View: 417)
''Mùa mưa ta ở đây, đông, hạ cũng ở đây, người ngu tâm tưởng vậy, không tự giác hiểm nguy.''
(View: 411)
Tịch tĩnh bất động hay định lực có thể đè nén những cảm xúc chướng ngại ẩn tàng, nhưng nó không thể loại trừ hoàn toàn chúng.
(View: 372)
Thơ thiền Nhật bản là cả một thế giới thi ca độc đáo, tiêu biểu cho tư tưởng và chủ trương tu tập của thiền học Zen
(View: 509)
Thiền sư nói với tên trộm: “Ngươi muốn trộm bát vàng của ta, ta muốn trộm trái tim của ngươi”
(View: 179)
Báo Chánh Pháp - Chư Tăng Ni và Phật tử GHPGVNTNHK
(View: 333)
Vấn đề tụng niệm một số người không nắm được giá trịnghĩa lý của nó nên có thái độ khinh thường, xem nhẹ, không quan tâm...
(View: 348)
Thành Phậtthành tựu đức đại từ đại bi do đã khai mở hoàn toàn Phật tánh:
(View: 435)
Hôm nay con đang ở tại nơi đây và ngay lúc bây giờ, con viết lá thư này thành kính dâng lên đức Thế Tôn.
(View: 374)
Người con Phật phải tin tưởng sự tái sanh trong sáu nẻo luân hồi.
(View: 347)
Chiêm nghiệm thực tế từ những câu chuyện nhỏ được kể trong kinh luận, là việc khá lý thú với tôi.
(View: 460)
Thơ là chữ viết, nhưng thơ cũng là giữa những dòng chữ. Thơ là lời nói ra, nhưng thơ cũng là giữa những lời nói ra, hiển lộ cả trước và sau lời nói ra.
(View: 556)
“Vì cái này có nên cái kia có. Vì cái này không nên cái kia không. Vì cái này sinh nên cái kia sinh. Vì cái này diệt nên cái kia diệt.”
(View: 452)
Khi nói đến đạo Phật thì hầu hết mọi người đều nghĩ đến tính từ bi, trí tuệ, vô ngã, vị tha… nhưng đạo Phật còn có một tính chất rất tuyệt vời
(View: 496)
thế gian nầy, chẳng phải hận thù trừ được hận thù, chỉ có từ bi mới trừ được hận thù. Đó là định luật của ngàn xưa
Quảng Cáo Bảo Trợ