Subscribe HoaVoUu Youtube
Kính mời Subscribe kênh
YouTube Hoa Vô Ưu
Sitemap Hoavouu.com
Bài Mới Nhất trang Văn Học
Điền Email để nhận bài mới

Đừng Để Lửa Sân Đốt Hết Rừng Công Đức

Wednesday, May 18, 202216:07(View: 2194)
Đừng Để Lửa Sân Đốt Hết Rừng Công Đức

Đừng Để Lửa Sân Đốt Hết Rừng Công Đức

Đức Đạt Lai Lạt Ma
Diệu Liên Lý Thu Linh

 Trí Tuệ Và Phương Tiện Hợp Nhất



Tenzin Gyatso, ngài Đạt Lai Lạt Ma thứ 14, là vị lãnh đạo tinh thần của dân tộc Tây Tạng.  Ngài đã được giải Nobel Hòa Bình và Huân Chương Vàng của Quốc Hội Hoa Kỳ. Ngài được cả thế giới tôn trọng, xem là người có thể kêu gọi giải quyết những xung đột trên thế giới một cách hòa bình và từ bi.

***

 

Ngài Shantideva viết trong quyển Cách Sống Của Bồ Tát (the Bodhisattva’s Way of Life), đoạn kệ đầu tiên trong chương “Nhẫn” rằng:

Dẫu có bao công đức,
Như tôn kính chư Phật và thực hành bố thí,
Tích lũy qua hàng ngàn kiếp sống,
Một phút sân hận sẽ thiêu hủy tất cả.

Hàm ý của câu kệ này là để có thể vun trồng viên mãn sự kiên nhẫn và khoan dung, mỗi hành giả cần có sự nhiệt tâm mạnh mẽ, ý chí vững chãi, vì nhiệt tâm càng lớn thì  khả năng chịu đựng những khó khăn gặp phải trong quá trình tu tập càng cao. Không chỉ vậy, hành giả còn được chuẩn bị để tự nguyện chấp nhận những khó khăn không tránh được trên con đường đạo.

Do đó, bước đầu tiên là tạo ra sự nhiệt tình mạnh mẽ này, bằng cách suy ngẫm về bản chất hủy hoại của sân hận, cũng như những tác động tích cực của sự kiên nhẫn và khoan dung.

Theo chương này, người đọc biết rằng sự phát khởi sân hận, dù chỉ trong khoảnh khắc, vẫn có khả năng tiêu diệt các công đức tích lũy trong hơn cả trăm a-tăng-kỳ kiếp. Nếu đối tượng của sự tức giận hay thù hận của ta là một vị Bồ tát đã tu tập lâu trên con đường đạo, trong khi ta, người đang ghét hoặc sân hận không phải là một vị Bồ Tát, thì số lượng công đức bị phá hủy sẽ rất lớn. Trái lại, nếu một vị Bồ Tát phát sinh tức giận đối với một vị Bồ Tát khác, có lẽ công đức bị phá hủy sẽ ít hơn.

Tuy nhiên, khi nói rằng các công đức tích lũy qua bao kiếp sống bị phá hủy bởi một khoảnh khắc giận dữchúng ta phải xác định thực ra loại công đức nào sẽ bị phá hủy. Cả văn bản này và Nhập vào Trung Đạo (Entry into the Middle Way) của ngàiđều đồng ý rằng những công đức bị phá hủy - không thuộc về khía cạnh trí tuệ mà về khía cạnh thực hành trên con đường đạo.  Đặc biệt, chúng bao gồm các công đức được tích lũy thông qua việc thực hành bố thí hoặc rộng lượng, cũng như các đức tính được tích lũy trên cơ sở tuân giữ một đời sống có giới hạnhđạo đức. Ngược lại, các công đức được tích lũy thông qua việc tu tuệ, như là có được cái nhìn sâu sắc về bản chất tột cùng của thực tại và các công đức được tích lũy thông qua các thực hành thiền địnhtrí tuệ có được thông qua thiền định, vẫn vượt ra ngoài phạm vi bị hủy diệt bởi sự tức giận và thù hận.

Đoạn kệ thứ hai như sau:

Không có gì độc hại bằng sân hận,
Không có gì vững chắc hơn nhẫn
Nên tôi phải bằng nhiều cách
Thiền quán về nhẫn nại.

 

Nói chung, có rất nhiều cảm xúc phiền não như tự phụ, kiêu ngạoganh tỵ, tham, ái nhiễm, tâm hẹp hòi, vân vân.  Nhưng trong tất cả những điều này, sân giận hay hận thù bị coi là cái ác lớn nhất. Có hai lý do đưa đến nhận định đó.

Một là hận thù hay tức giận là trở ngại lớn nhất đối với một hành giả đang khao khát nâng cao bồ đề tâm của mình - khát vọng vị tha và một trái tim thiện lành.

Thứ hai, khi hận thùgiận dữ phát sinh, chúng có khả năng phá hủy giới hạnh và sự bình tĩnh của tâm trí. Chính vì những lý do này mà hận thù được coi là điều ác lớn nhất.

Hai câu kệ cuối cùng trong đoạn này là:

Nên tôi phải bằng nhiều cách
Thiền quán về nhẫn nại.

 

Vì mục tiêu của chúng ta là nâng cao khả năng khoan dung và thực hành nhẫn nại, ta phải có thể chống lại các lực của sự tức giận và thù hận, nhất là thù hận. Ta cần sử dụng mọi phương tiện để tăng sự thuần thục với nhẫn nại. Không chỉ trong các tình huống thực tế, mà ta còn phải sử dụng trí tưởng tượng để hình dung các tình huống, sau đó xem ta sẽ phản ứng như thế nào. Lúc nào ta cũng nên cố gắng chống lại sự thù hận và phát triển khả năng khoan dung và nhẫn nại của mình.

Tâm ta sẽ không được bình an
Nếu nó nuôi dưỡng ý nghĩ hận thù.
Tsẽ không thấy niềm vui hay hạnh phúc;
Không ngủ được, ta cảm thấy bất an.

Đoạn kệ này phác họa ra những tác động tai hại của hận thù, rất rõ ràng, rất cặn kẽ và ngay lập tứcThí dụ, khi một ý nghĩ hận thù mãnh liệt nảy sinh, ngay tức thời nó hoàn toàn chế ngự ta và phá hủy sự bình an và có mặt của tâm trí. Khi tư tưởng sân hận đáng ghét đó ngự trị trong tâm, nó khiến ta cảm thấy căng thẳng, âu lo đến độ ăn không ngon, ngủ không yên, vân vân.

Nói chung, mục đích của sự tồn tại của chúng ta là tìm kiếm hạnh phúc và sự thỏa mãn. Ngay cả trong Phật giáo, khi chúng ta nói về bốn yếu tố hạnh phúc, hoặc bốn yếu tố của sự viên mãn, hai yếu tố đầu tiên có liên quan đến việc đạt được niềm vui và hạnh phúc theo cách nghĩ của thế tục, bỏ qua những khát vọng tín ngưỡng hoặc tâm linh tột cùng như giải thoát và giác ngộ. Để trải nghiệm đầy đủ hơn mức độ an vui và hạnh phúc đó, mấu chốt là trạng thái tâm của ta. Tuy nhiên, có nhiều yếu tố khác nhau góp phần vào việc đạt được mức độ an vui và hạnh phúc đó.  Những yếu tố này chúng ta thường cũng nhìn nhận là nguồn hạnh phúc, như sức khỏe tốt, được coi là một trong những yếu tố cần thiết cho một cuộc sống hạnh phúc. Một yếu tố khác là sự sở hữu tài sản  mà ta tích lũy được. Thông thường, ta coi đây là nguồn vui và hạnh phúcYếu tố thứ ba là có bạn bè hoặc bạn đồng hành. Ta thường nhận ra rằng để tận hưởng một cuộc sống hạnh phúc trọn vẹn, ta cũng cần có những người bạn mà ta tin tưởng và có thể liên hệ về mặt tình cảm.

Tất cả những điều này, trong thực tế, là nguồn hạnh phúc, nhưng để có thể tận hưởng chúng trọn vẹntrạng thái tâm của ta rất quan trọng. Nếu ta nuôi dưỡng những suy nghĩ thù hận bên trong, hoặc sân hận mãnh liệt trong sâu thẳm, thì chúng hủy hoại sức khỏe của ta, như thế là chúng đã phá hủy một trong những yếu tố cần thiết để được hạnh phúc.  Ngay cả khi ta có tài sản kết xù, mà ta ở trong một khoảnh khắc giận dữ hoặc thù hận mãnh liệt, thì giống như ta đang ném chúng đi. Như thế, không có gì đảm bảo rằng chỉ sự giàu có thể mang lại cho ta niềm vui hoặc sự mãn nguyện mà ta kiếm tìm. Tương tự, khi ta ở trong trạng thái giận dữ hoặc thù hận dữ dội, ngay cả bạn thân của ta cũng tỏ ra lạnh lùngxa cách, hoặc khá khó chịu với ta.

Nếu quán sát sự tức giận hoặc những suy nghĩ thù hận phát sinh trong ta như thế nào, ta sẽ thấy rằng, nói chung, chúng phát sinh khi ta cảm thấy bị tổn thương, khi ta cảm thấy rằng mình đã bị đối xử không công bằng bởi ai đó, trái với mong đợi của ta. Ta có cảm giác rằng chúng đến như để bảo vệ, như để giúp ta chiến đấu hoặc trả thù người đã gây hại cho ta. Nhưng trên thực tế, đó chỉ là ảo tưởng. Đó là một trạng thái rất mê lầm của tâm.

Ngược lại, nếu ta phản ứng một cách tiêu cực trong một tình huống nào đó, thay vì một cách khoan dung, thì không chỉ không có lợi ích ngay lập tức, mà điều đó còn tạo ra hạt giống của sự sụp đổ trong tương lai. Theo quan điểm của Phật giáo, người sân hậntrả thù, trả oán sẽ tự mình phải chịu nghiệp quả trong kiếp sống tương lai.  Vì vậy, không chỉ không có lợi ích ngay lập tức, nó còn có hại về lâu dài cho cá nhân.

Đây là những hậu quả trực tiếp của sự thù hận. Nó mang lại cho người sân si sự biến đổi vật lý rất xấu xí, khó coi.  Ngoài ra, khi sự tức giận và thù hận mãnh liệt phát sinh, nó ảnh hưởng đến phần tốt nhất của bộ não ta, khiến cho khả năng phán đoán giữa đúng, sai và đánh giá hậu quả dài hạn và ngắn hạn, trở nên hoàn toàn không thể hoạt động. Não bộ không thể hoạt động được nữa. Người đó gần như đã trở nên điên rồ. Đây là những tác động tiêu cực của việc tạo ra sự tức giận và thù hận. Khi quán xét về những tác động tiêu cực và phá hoại của sự tức giận và thù hận, ta nhận ra rằng cần phải tránh xa những cảm xúc nông nổi như vậy.

Trong chừng mực nào đó, của cải vật chất không thể bảo vệ ta khỏi những tác động phá hoại của sự tức giận, hằn thù. Dầu bạn có là tỷ phú, bạn cũng sẽ phải chịu ảnh hưởng xấu của sân hận.  Học vị cũng không thể che chắn bạn khỏi những tác động này. Tương tựpháp luật cũng không thể đảm bảo sự an toàn cho bạn. Ngay cả vũ khí hạt nhân, cho dù hệ thống phòng thủ có tinh vi đến đâu, cũng không thể bảo vệ ta khỏi những tác động này.

Yếu tố duy nhất có thể cung cấp nơi ẩn náu hoặc bảo vệ ta khỏi những tác động phá hoại của sự tức giận và thù hận là thực hành khoan dung và nhẫn nại.

 

Diệu Liên Lý Thu Linh-2022

(Chuyển ngữ theo Don’t Let Hatred Destroy Your Practice, tạp chí Lion’s Roar, 24/7/2020)

Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
(View: 31)
Có người nói thế giới này hư hoại, thật ra thế giới không có hư hoại. Vậy thì cái gì hư hoại?
(View: 111)
Buông bỏ là một hạnh lành, không phải người nào cũng làm được. Xả bỏ được bao nhiêu thì nhẹ nhàng và thong dong bấy nhiêu.
(View: 194)
Nhân dịp Năm Mới, tôi xin cảm ơn tất cả những người đã gửi cho tôi những lời chúc tốt đẹp, và tôi xin gửi lời chào đến tất cả chư Huynh Đệ trên khắp thế giới.
(View: 160)
Trong lịch sử dân tộc Việt Nam, vị thủy tổ đầu tiên về nguồn gốc của dân tộc Việt Nam là...
(View: 174)
Theo truyền thuyết, rồng là loài vật linh thiêng, có thần thông, có khả năng làm mưa, phun ra khói, lửa, thăng, giáng, ẩn, hiện, biến hóa lớn nhỏ một cách tự tại.
(View: 183)
Trí tuệ giống như ánh sáng, và có ba cấp độ:
(View: 213)
Chúng ta thường nghe dặn dò rằng, hãy tu đi, đừng nói nhiều, đừng lý luận nhiều, đừng dựa vào chữ nghĩa biện biệt sẽ dễ loạn tâm
(View: 222)
Trước khi tìm hiểu chủ đề “Nương thuyền Bát nhã là gì? ”, chúng ta cùng nhau tìm hiểu ý nghĩa của từ Bát nhã.
(View: 192)
Từ “Phật” (Buddha) đã được biết đến và lưu truyền trước khi Đức Phật xuất hiện ở Ấn Độ.
(View: 252)
Đức Phật, Ngài là con người, bằng xương bằng thịt, như bao nhiêu con người khác...nhưng Ngài là một con người giác ngộ, tỉnh thức...
(View: 267)
Tham ái với thân, tập trung lo cho thân tứ đại một cách thái quá, đó là trói buộc.
(View: 280)
Trời có lúc nắng lúc mưa, người có lúc may mắn hoặc xui xẻo. Nhưng không có cái gì tự dưng sinh ra hay mất đi, tất cả đều có lý do của do của nó.
(View: 232)
Ajaan Dune Atulo (1888-1983) sinh ngày 4 tháng 10/1888 tại làng Praasaat, huyện Muang, tỉnh Surin. Năm 22 tuổi ngài xuất gia ở tỉnh lỵ.
(View: 327)
Đức Phật là đấng Toàn giác, bậc trí tuệ siêu việt. Càng hiểu Phật pháp và cuộc đời, ta càng thấy những gì Đức Phật dạy là vô cùng đúng đắn.
(View: 625)
Một cá nhân hay đoàn thể đệ tử Phật thực sự có tu tập giới-định-tuệ thì được mọi người kính trọng; sống hòa hợp, nhẫn nhịn, không tranh chấp đấu đá lẫn nhau chắc chắn được mọi người thương mến.
(View: 541)
"Một thời Đức Phật du hóa tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng, vườn Cấp Cô Độc. Bấy giờ, khi đêm đã qua, vào lúc trời vừa sáng, Đức Thế Tôn đắp y mang bát vào nước Xá-vệ. …
(View: 456)
Thánh hiệu của Bồ-tát Quán Thế Âm, tại Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc là Thánh hiệu mà không ai chẳng biết.
(View: 718)
Việc nâng cao các tiện nghi vật chất và phương tiện hỗ trợ phát triển bản thânnhững tưởng giúp ta cởi bỏ phiền lụy để sống an vui,
(View: 333)
Con người khổ đau vì không biết và không thể sống đời sống chân thực (real life). Đời sống chân thựctrong bài này được gọi là “thực tại của đời sống”.
(View: 291)
Duy Thức Tam Thập Tụng, tác giả: tổ Thế Thân (316-396), dịch giả Phạn - Hán: Tam Tạng Pháp Sư Huyền Trang (602-664), có tất cả 30 bài tụng
(View: 416)
Đầu Xuân năm Tân Sửu, tôi có dịp sang chùa Khánh Anh ở Pháp, đã gặp Đạo hữu Seng Souvanh Khamdeng Pháp Danh Quảng Chơn, là chồng của Cô Trung Diệp Phạm Thị Hợi, vốn là em gái của cố Hòa Thượng Thích Tuệ Sỹ.
(View: 409)
Việc nâng cao các tiện nghi vật chấtphương tiện hỗ trợ phát triển bản thân những tưởng giúp ta cởi bỏ phiền lụy để sống an vui, nhưng thực tế, ta vẫn còn tiếp tục loay hoay giữa rối ren.
(View: 412)
Nước chảy mây bay có khoảnh khắc nào ngưng, hoa rơi lá rụng bốn mùa luân chuyển, người đến rồi đi cũng chưa từng gián đoạn bao giờ.
(View: 397)
Khi bạn giữ hơi thở trong tâm, bạn gom bốn niệm xứ vào một. Hơi thở là thân, các cảm giác (thọ) nằm trong thân, tâm (tưởng) nằm trong thân, phẩm chất tinh thần (pháp) nằm trong tâm.
(View: 537)
Đêm dần tàn và ngày i đang lên Băng tuyết lạnh mần thủy tiên đã nhú Mùa đông trắng cành đào hồng đơm nụ Xuân rạng ngời hoan hỷ đợi muôn hoa
(View: 448)
Khi thân yên, ta có thể hiểu biết về thân. Khi tâm tĩnh lặng, ta có hiểu biết về tâm. Khi hơi thở tĩnh lặng, ta có hiểu b
(View: 605)
Phật rời khỏi thế gian này rồi, lưu lại một số kỉ niệm cho chúng ta, chúng ta chiêm ngưỡng lễ lạy như Phật còn tại thế.
(View: 562)
Qua lịch sử, người ta đã vạch ra, lên án những hành vi, những con người hung ác nhưng chưa định nghĩa thế nào là hung ác.
(View: 558)
Trong vài thập niên gần đây, thuật ngữ “tâm linh” trở nên rất thời thượng, tràn ngập khắp trên mặt báo chí, truyền thông, mạng xã hội,
(View: 535)
Trong kiếp Đức Thích Ca thành PhậtẤn Độ, người đối nghịch, thậm chí phá hoại đưa đến âm mưu sát hại Ngài là Đề Bà Đạt Đa.
(View: 540)
Không áo mão cân đai. Không y hồng hiệp chưởng. Một bộ y hậu thường nhật mà thôi. Nơi khám thờ hậu Tổ, một di ảnh đơn sơ, bình dị, vậy mà bao nhiêu bài viết đã xưng tánThiền Sư.
(View: 569)
Con người được mô tả gồm hai phần: Thể xác và tinh thần. Theo thuật ngữ Phật học thì thể xác tức thân thể con người gọi là “Sắc”, còn tinh thần là “Danh” tức là tâm.
(View: 561)
Tâm từ bi, lòng trắc ẩn và không làm tổn hại là những những giá trị phổ quát trong Phật giáo, cho nên đối với người dân Bhutan
(View: 534)
Trong đời mỗi chúng sinh, đặc biệtcon người, sinh tử vẫn là điều làm cho chúng ta bất an, lo sợ nhất, dẫu biết rằng không ai thoát khỏi quy luật này
(View: 596)
Tham ái với thân, tập trung lo cho thân tứ đại một cách thái quá, đó là trói buộc.
(View: 543)
Không hiểu con người biết thương-ghét tự bao giờ? Chắc chắnkhi còn nằm trong bụng mẹ thì không có thương-ghét.
(View: 500)
Từ lâu chúng ta nghe nói nhiều về xá lợi, trong đó xá lợi Phật và chư thánh Tăng với lòng sùng tín.
(View: 590)
Tôi không biết. Nhưng tôi biết có kiếp trước. Làm sao biết? Bởi vì nếu khôngkiếp trước, làm sao có tôi ở kiếp này?
(View: 545)
Doanh nhân hiện nay không riêng gì ở Việt Nam đang đối đầu với nhiều khó khăn: tình trạng mất đơn hàng do ảnh hưởng suy thoái toàn cầu,
(View: 737)
Dùng bè để qua sông, qua sông rồi thì bỏ bè là thí dụ nổi tiếng về pháp phương tiện trong kinh Phật.
(View: 564)
Ông cha ta có câu “gieo nhân nào gặt quả ấy” hay “thiện có thiện báo, ác có ác báo”.
(View: 618)
Các anh chị GĐPT đồng phục áo lam, hoa sen trắng đã nhất tề cung nghinh kim quan Đạo Sư, mà bao lần Đạo Sư đã khuyến thỉnh, sách tấn để giữ trọn phương chăm Bi, Trí, Dũng GĐPT Việt Nam, thể hiện một chút tình, gánh kim quan trên vai để đền ơn đáp nghĩa.
(View: 740)
Đạo Phật do đức Phật Thích Ca mâu Ni (Sakya Muni Buddha) khai sáng ở Ấn Độ. Căn bản của giáo phápTứ Diệu Đế, Bát Chánh Đạo
(View: 1228)
Hình ảnh, âm thanh đi vào cõi vô tung, đồng vọng ngàn sau, bặt tích, hay lưu lộ hình ảnh đôi bạn chân tình nơi chốn hiu hắt bụi đường mà đôi chân không hề mỏi.
(View: 741)
Con đường giải thoát, tức là Bát Chánh Đạo. Có thể gói trọn vào một câu, hay hai câu, hay vài câu được không?
(View: 750)
Nhĩ căn viên thông là khả năng mà Bồ-tát Quán Thế Âmthành tựu được nhờ vào sự tu tập ba phương pháp lắng nghe, tư duy và hành động (Văn, Tư, Tu).
(View: 695)
Người xưa nói “Lưỡi không xương nhiều đường lắt léo”. Dù cho miệng lưỡi thế gian có thế nào chúng ta vẫn an nhiên, “tâm không bị biến đổi, miệng không phát ra lời nói cộc cằn”
(View: 601)
Immanuel Kant (1724-1804) là triết gia vĩ đại, người sáng lập ra nền triết học cổ điển Đức.
(View: 602)
Tu tập hằng ngày chúng ta thường được các vị Thầy hướng dẫn, nhắc nhở nếu muốn giác ngộ, thoát khổ,
(View: 599)
Ven. Pannyavaro là một tu sĩ Phật giáo người Úc, Ngài đã cống hiếncả đời mình tu tập thiền định theo giáo lý Đức Phật.
Quảng Cáo Bảo Trợ
Gủi hàng từ MỸ về VIỆT NAM