Subscribe HoaVoUu Youtube
Kính mời Subscribe kênh
YouTube Hoa Vô Ưu
Sitemap Hoavouu.com
Bài Mới Nhất trang Văn Học
Điền Email để nhận bài mới

Đừng Để Lửa Sân Đốt Hết Rừng Công Đức

Wednesday, May 18, 202216:07(View: 2822)
Đừng Để Lửa Sân Đốt Hết Rừng Công Đức

Đừng Để Lửa Sân Đốt Hết Rừng Công Đức

Đức Đạt Lai Lạt Ma
Diệu Liên Lý Thu Linh

 Trí Tuệ Và Phương Tiện Hợp Nhất



Tenzin Gyatso, ngài Đạt Lai Lạt Ma thứ 14, là vị lãnh đạo tinh thần của dân tộc Tây Tạng.  Ngài đã được giải Nobel Hòa Bình và Huân Chương Vàng của Quốc Hội Hoa Kỳ. Ngài được cả thế giới tôn trọng, xem là người có thể kêu gọi giải quyết những xung đột trên thế giới một cách hòa bình và từ bi.

***

 

Ngài Shantideva viết trong quyển Cách Sống Của Bồ Tát (the Bodhisattva’s Way of Life), đoạn kệ đầu tiên trong chương “Nhẫn” rằng:

Dẫu có bao công đức,
Như tôn kính chư Phật và thực hành bố thí,
Tích lũy qua hàng ngàn kiếp sống,
Một phút sân hận sẽ thiêu hủy tất cả.

Hàm ý của câu kệ này là để có thể vun trồng viên mãn sự kiên nhẫn và khoan dung, mỗi hành giả cần có sự nhiệt tâm mạnh mẽ, ý chí vững chãi, vì nhiệt tâm càng lớn thì  khả năng chịu đựng những khó khăn gặp phải trong quá trình tu tập càng cao. Không chỉ vậy, hành giả còn được chuẩn bị để tự nguyện chấp nhận những khó khăn không tránh được trên con đường đạo.

Do đó, bước đầu tiên là tạo ra sự nhiệt tình mạnh mẽ này, bằng cách suy ngẫm về bản chất hủy hoại của sân hận, cũng như những tác động tích cực của sự kiên nhẫn và khoan dung.

Theo chương này, người đọc biết rằng sự phát khởi sân hận, dù chỉ trong khoảnh khắc, vẫn có khả năng tiêu diệt các công đức tích lũy trong hơn cả trăm a-tăng-kỳ kiếp. Nếu đối tượng của sự tức giận hay thù hận của ta là một vị Bồ tát đã tu tập lâu trên con đường đạo, trong khi ta, người đang ghét hoặc sân hận không phải là một vị Bồ Tát, thì số lượng công đức bị phá hủy sẽ rất lớn. Trái lại, nếu một vị Bồ Tát phát sinh tức giận đối với một vị Bồ Tát khác, có lẽ công đức bị phá hủy sẽ ít hơn.

Tuy nhiên, khi nói rằng các công đức tích lũy qua bao kiếp sống bị phá hủy bởi một khoảnh khắc giận dữchúng ta phải xác định thực ra loại công đức nào sẽ bị phá hủy. Cả văn bản này và Nhập vào Trung Đạo (Entry into the Middle Way) của ngàiđều đồng ý rằng những công đức bị phá hủy - không thuộc về khía cạnh trí tuệ mà về khía cạnh thực hành trên con đường đạo.  Đặc biệt, chúng bao gồm các công đức được tích lũy thông qua việc thực hành bố thí hoặc rộng lượng, cũng như các đức tính được tích lũy trên cơ sở tuân giữ một đời sống có giới hạnhđạo đức. Ngược lại, các công đức được tích lũy thông qua việc tu tuệ, như là có được cái nhìn sâu sắc về bản chất tột cùng của thực tại và các công đức được tích lũy thông qua các thực hành thiền địnhtrí tuệ có được thông qua thiền định, vẫn vượt ra ngoài phạm vi bị hủy diệt bởi sự tức giận và thù hận.

Đoạn kệ thứ hai như sau:

Không có gì độc hại bằng sân hận,
Không có gì vững chắc hơn nhẫn
Nên tôi phải bằng nhiều cách
Thiền quán về nhẫn nại.

 

Nói chung, có rất nhiều cảm xúc phiền não như tự phụ, kiêu ngạoganh tỵ, tham, ái nhiễm, tâm hẹp hòi, vân vân.  Nhưng trong tất cả những điều này, sân giận hay hận thù bị coi là cái ác lớn nhất. Có hai lý do đưa đến nhận định đó.

Một là hận thù hay tức giận là trở ngại lớn nhất đối với một hành giả đang khao khát nâng cao bồ đề tâm của mình - khát vọng vị tha và một trái tim thiện lành.

Thứ hai, khi hận thùgiận dữ phát sinh, chúng có khả năng phá hủy giới hạnh và sự bình tĩnh của tâm trí. Chính vì những lý do này mà hận thù được coi là điều ác lớn nhất.

Hai câu kệ cuối cùng trong đoạn này là:

Nên tôi phải bằng nhiều cách
Thiền quán về nhẫn nại.

 

Vì mục tiêu của chúng ta là nâng cao khả năng khoan dung và thực hành nhẫn nại, ta phải có thể chống lại các lực của sự tức giận và thù hận, nhất là thù hận. Ta cần sử dụng mọi phương tiện để tăng sự thuần thục với nhẫn nại. Không chỉ trong các tình huống thực tế, mà ta còn phải sử dụng trí tưởng tượng để hình dung các tình huống, sau đó xem ta sẽ phản ứng như thế nào. Lúc nào ta cũng nên cố gắng chống lại sự thù hận và phát triển khả năng khoan dung và nhẫn nại của mình.

Tâm ta sẽ không được bình an
Nếu nó nuôi dưỡng ý nghĩ hận thù.
Tsẽ không thấy niềm vui hay hạnh phúc;
Không ngủ được, ta cảm thấy bất an.

Đoạn kệ này phác họa ra những tác động tai hại của hận thù, rất rõ ràng, rất cặn kẽ và ngay lập tứcThí dụ, khi một ý nghĩ hận thù mãnh liệt nảy sinh, ngay tức thời nó hoàn toàn chế ngự ta và phá hủy sự bình an và có mặt của tâm trí. Khi tư tưởng sân hận đáng ghét đó ngự trị trong tâm, nó khiến ta cảm thấy căng thẳng, âu lo đến độ ăn không ngon, ngủ không yên, vân vân.

Nói chung, mục đích của sự tồn tại của chúng ta là tìm kiếm hạnh phúc và sự thỏa mãn. Ngay cả trong Phật giáo, khi chúng ta nói về bốn yếu tố hạnh phúc, hoặc bốn yếu tố của sự viên mãn, hai yếu tố đầu tiên có liên quan đến việc đạt được niềm vui và hạnh phúc theo cách nghĩ của thế tục, bỏ qua những khát vọng tín ngưỡng hoặc tâm linh tột cùng như giải thoát và giác ngộ. Để trải nghiệm đầy đủ hơn mức độ an vui và hạnh phúc đó, mấu chốt là trạng thái tâm của ta. Tuy nhiên, có nhiều yếu tố khác nhau góp phần vào việc đạt được mức độ an vui và hạnh phúc đó.  Những yếu tố này chúng ta thường cũng nhìn nhận là nguồn hạnh phúc, như sức khỏe tốt, được coi là một trong những yếu tố cần thiết cho một cuộc sống hạnh phúc. Một yếu tố khác là sự sở hữu tài sản  mà ta tích lũy được. Thông thường, ta coi đây là nguồn vui và hạnh phúcYếu tố thứ ba là có bạn bè hoặc bạn đồng hành. Ta thường nhận ra rằng để tận hưởng một cuộc sống hạnh phúc trọn vẹn, ta cũng cần có những người bạn mà ta tin tưởng và có thể liên hệ về mặt tình cảm.

Tất cả những điều này, trong thực tế, là nguồn hạnh phúc, nhưng để có thể tận hưởng chúng trọn vẹntrạng thái tâm của ta rất quan trọng. Nếu ta nuôi dưỡng những suy nghĩ thù hận bên trong, hoặc sân hận mãnh liệt trong sâu thẳm, thì chúng hủy hoại sức khỏe của ta, như thế là chúng đã phá hủy một trong những yếu tố cần thiết để được hạnh phúc.  Ngay cả khi ta có tài sản kết xù, mà ta ở trong một khoảnh khắc giận dữ hoặc thù hận mãnh liệt, thì giống như ta đang ném chúng đi. Như thế, không có gì đảm bảo rằng chỉ sự giàu có thể mang lại cho ta niềm vui hoặc sự mãn nguyện mà ta kiếm tìm. Tương tự, khi ta ở trong trạng thái giận dữ hoặc thù hận dữ dội, ngay cả bạn thân của ta cũng tỏ ra lạnh lùngxa cách, hoặc khá khó chịu với ta.

Nếu quán sát sự tức giận hoặc những suy nghĩ thù hận phát sinh trong ta như thế nào, ta sẽ thấy rằng, nói chung, chúng phát sinh khi ta cảm thấy bị tổn thương, khi ta cảm thấy rằng mình đã bị đối xử không công bằng bởi ai đó, trái với mong đợi của ta. Ta có cảm giác rằng chúng đến như để bảo vệ, như để giúp ta chiến đấu hoặc trả thù người đã gây hại cho ta. Nhưng trên thực tế, đó chỉ là ảo tưởng. Đó là một trạng thái rất mê lầm của tâm.

Ngược lại, nếu ta phản ứng một cách tiêu cực trong một tình huống nào đó, thay vì một cách khoan dung, thì không chỉ không có lợi ích ngay lập tức, mà điều đó còn tạo ra hạt giống của sự sụp đổ trong tương lai. Theo quan điểm của Phật giáo, người sân hậntrả thù, trả oán sẽ tự mình phải chịu nghiệp quả trong kiếp sống tương lai.  Vì vậy, không chỉ không có lợi ích ngay lập tức, nó còn có hại về lâu dài cho cá nhân.

Đây là những hậu quả trực tiếp của sự thù hận. Nó mang lại cho người sân si sự biến đổi vật lý rất xấu xí, khó coi.  Ngoài ra, khi sự tức giận và thù hận mãnh liệt phát sinh, nó ảnh hưởng đến phần tốt nhất của bộ não ta, khiến cho khả năng phán đoán giữa đúng, sai và đánh giá hậu quả dài hạn và ngắn hạn, trở nên hoàn toàn không thể hoạt động. Não bộ không thể hoạt động được nữa. Người đó gần như đã trở nên điên rồ. Đây là những tác động tiêu cực của việc tạo ra sự tức giận và thù hận. Khi quán xét về những tác động tiêu cực và phá hoại của sự tức giận và thù hận, ta nhận ra rằng cần phải tránh xa những cảm xúc nông nổi như vậy.

Trong chừng mực nào đó, của cải vật chất không thể bảo vệ ta khỏi những tác động phá hoại của sự tức giận, hằn thù. Dầu bạn có là tỷ phú, bạn cũng sẽ phải chịu ảnh hưởng xấu của sân hận.  Học vị cũng không thể che chắn bạn khỏi những tác động này. Tương tựpháp luật cũng không thể đảm bảo sự an toàn cho bạn. Ngay cả vũ khí hạt nhân, cho dù hệ thống phòng thủ có tinh vi đến đâu, cũng không thể bảo vệ ta khỏi những tác động này.

Yếu tố duy nhất có thể cung cấp nơi ẩn náu hoặc bảo vệ ta khỏi những tác động phá hoại của sự tức giận và thù hận là thực hành khoan dung và nhẫn nại.

 

Diệu Liên Lý Thu Linh-2022

(Chuyển ngữ theo Don’t Let Hatred Destroy Your Practice, tạp chí Lion’s Roar, 24/7/2020)

Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
(View: 155)
Hình ảnh đôi chân trần, y áo vá, 1 cái nồi cơm điện, ăn ngày một bữa, xin ăn qua ngày, không cầm tiền, không tích trữ thức ăn… Thầy mang lại thiện cảm lớn, xúc động mạnh cho nhiều người.
(View: 58)
Chúng ta, những người học Phật, chẳng thể không có tổ quốc, chẳng thể không có gia đình, và cũng chẳng thể không có “tự thân”.
(View: 163)
Sống ở trên đời, ai trong chúng ta chắc cũng có mang trong lòng bốn chữ “nhớ ơn, đền ơn”.
(View: 194)
Khi tôi mới đi học lớp vỡ lòng về Phật học, tôi còn nhớ như in một trong những vị Thầy đầu tiên của tôi có nói về ước nguyện của Thầy
(View: 212)
Trước đây những người theo Đại thừa thường cho rằng giáo lý Nguyên thủy, là giáo lý Tiểu thừa, không đưa đến quả vị tối hậu thành Phật,
(View: 251)
Chúng ta đều biết, đạo Phật là trung đạo. Đức Phật cũng nhờ tránh xa hai cực đoan dục lạc và khổ hạnhmà thành tựu đạo quả.
(View: 235)
Trên báo chí thường thuật nhiều tai nạn thảm khốc xẩy ra nhưng vẫn có người sống sót hay không hề hấn gì trong khi tất cả những người chung quanh chết hay bị thương nặng..
(View: 284)
Phật giáo đề cao sự tự giác, tự thực hành tu tập để đem lại sự thấy biết chân thật, mở lòng yêu thươngđến khắp muôn loài và an lạc cho tự thân.
(View: 295)
Chúng ta có thể xem xét bản chất của Đức Phật qua hai lăng kính: Đức Phật của lịch sử và Đức Phật của đức tin (saddhā).
(View: 298)
Có một người đến vấn hỏi thiền sư, “Để phòng ngừa tai họa, xin thầy từ bi cho biết cái gì đáng sợnhất trên cõi đời này?”
(View: 306)
Người sống trên đời nhờ có ngôn ngữ mà giao tiếp được.
(View: 314)
Đức Phật ngài chỉ gia hộ, chỉ dẫn cho chúng sanh cách sống An và phương pháp Tự An, chứ Ngài không thể ban phát cho chúng sanh sự an lành, hạnh phúc,
(View: 332)
Không làm các điều ác Thực hành các điều thiện
(View: 338)
Thông điệp của Đức Phật bao gồm giáo lý(dhamma) và giới luật (vinaya).
(View: 313)
Đức Phật đến với cuộc đời không gì khác ngoài chỉ bày cho con người một nếp sống hạnh phúc an lạc.
(View: 387)
Như người bị trúng tên độc là một trong những ảnh dụ gây ấn tượng mạnh mẽ về những việc cần làm ngay.
(View: 329)
Bất cứ chuyến đi nào cũng giữ lại trong tôi nhiều kỷ niệm.
(View: 377)
Bệnh tật và thống khổ không thể tách rời nhau, cho nên gọi là “Bệnh thống” [病痛], “Bệnh khổ” [病苦], “Tật khổ” [疾苦].
(View: 454)
Sống ở đời ai cũng mong muốn gia đạo bình an, sự nghiệp ổn định và phát triển.
(View: 619)
Một ngày nọ, Phật thấy một vị tăng khóc bên ngoài lối vào Tịnh xá Jetavana Vihara (Kỳ đà tinh xá).
(View: 687)
Trong những ngày vừa qua, câu chuyện về một vị sư mang tên T.M.T lan truyền trên mạng xã hội với hình ảnh một vị đầu trần
(View: 537)
Lòng từ bi giống như một hạt giống lành đặt vào lòng đất, từng ngày lớn lên thành sự thấu cảm, yêu thương.
(View: 480)
Bài bác có nghĩa là phủ nhận một điều gì đó và dùng lý lẽ để chứng minh điều đó là không đúng, theo sự hiểu biết của cá nhân của mình.
(View: 564)
Trong cuộc sống hiện đại, chúng ta gặp phải nhiều áp lựclo lắng từ công việc, cuộc sống xã hội, về giao tiếp theo truyền thống và trên mạng xã hội.
(View: 592)
Phật tử, chúng ta thường được nghe giảng “đạo Phật là đạo của từ bi và trí tuệ”, nhưng ý nghĩa thật sự của đạo Phật là gì?
(View: 748)
Trong cuộc sống đời thường, mỗi một cá nhân chúng ta thường không để ý đến hiệu quả của lòng thương trong nhiều trường hợp ứng xử hoặc trong nhiều công việc thường ngày.
(View: 532)
Phra Ajaan Lee Dhammadharo (1907-1961), là một trong những vị thiền sư theo truyền thống tu khổ hạnh trong rừng.
(View: 551)
Ở đây, này Hiền giả, vị Thánh đệ tử thành tựu lòng tinbất động đối với Đức Phật… đối với Pháp…
(View: 669)
húng ta có thân này là do nghiệp. Nghiệp được hiểu đơn giản nhất, đời thường nhất là thói quen.
(View: 543)
Trong chùa có một anh câm. Không ai nhớ anh ta đến chùa từ bao giờ, vả lại cũng không mấy người để ý đến anh ta.
(View: 573)
Danh và thực trong đời sống xã hội là nói cái tên gọi và thực chất, chức danh và khả năng, danh vị và tài đức.
(View: 547)
Theo giáo thuyết nhà Phật, quán tưởng là tập trung tư tưởng để quan sát, phân tích và suy nghiệm một vấn đề, giúp cho thân an và tâm không loạn động, cũng như được chánh niệm.
(View: 538)
Theo Phật giáo, hồi hướng được làm với lòng ước nguyện để chuyển đổi những thiện hành trở thành nguyên nhân để giúp một người đạt được toàn giác.
(View: 718)
Như người bị trúng tên độc là một trong những ảnh dụ gây ấn tượng mạnh mẽ về những việc cần làm ngay.
(View: 484)
Là một công dân, bạn có thể trở nên dễ phục tùng các mệnh lệnh, sẵn sàng nhượng bộ các quyền của bạn hơn vì những lời hứa mơ hồ về sự an toàn.
(View: 437)
Chánh kiến là thấy biết đúng sự thật. Thấy biết về thiện và bất thiện, căn bản của thiện và bất thiện;
(View: 560)
Đã xuất gia thì không ai là người ác cả, ác Tỷ kheo dùng để chỉ cho những người xuất gia tiến bộ chậm, chưa chuyển hóa các tập khí xấu ác của chính mình.
(View: 560)
Con người khổ đau vì không biết và không thể sống đời sống chân thực (real life). Đời sống chân thựctrong bài này được gọi là “thực tại của đời sống”.
(View: 637)
Hiện tại chính là thời kỳ mạt pháp, pháp đã đến đoạn cuối của nó. Phần đông không chú trọng vào sự tu hành,
(View: 703)
Hôm nọ lúc Đức Thế Tôn đang giảng dạy ở tu viện Kỳ Viên, có một ông say rượu loạng quạng đi vô và nói "Thế Tôn, Con muốn xuất gia đi tu".
(View: 726)
Bốn mươi lăm năm thuyết pháp, Đức Phật đã dày công thiết lập nên lộ trình TU CHỨNG duy nhất, là VĂN - TƯ - TU.
(View: 744)
Con đường giải thoát, tức là Bát Chánh Đạo. Có thể gói trọn vào một câu, hay hai câu, hay vài câu được không?
(View: 679)
Chữ “tu” có nghĩa là “sửa đổi” hay “thay đổi”. Sửa chữa những hành vi bất thiện sai lầm để bản thân trở nên tốt đẹplương thiện hơn.
(View: 735)
Đức Phật đến với cuộc đời không gì khác ngoài chỉ bày cho con người một nếp sống hạnh phúc an lạc.
(View: 1050)
Chết an lànhmong mỏi to lớn và sau cùng của một kiếp nhân sinh. Ngoài đời hằng mong sinh thuận tử an.
(View: 943)
Pháp giớivũ trụ được các bậc giác ngộ chứng ngộ.
(View: 1257)
Một số bài pháp hay nhất mà tôi từng nghe là những bài pháp của Đức Phật.
(View: 858)
Huyền thoại truyền thống về cuộc đơi Đức Phật kể lại rằng trong suốt thời niên thiếu và vào tuổi trưởng thành, thái tử Siddhattha
(View: 1072)
Xã hội ngày nay, đời sống hiện đại phần nào làm con người bị cuốn vào guồng xoay vật chất như “thiêu thân”.
(View: 878)
Con đường giải thoát, tức là Bát Chánh Đạo. Có thể gói trọn vào một câu, hay hai câu, hay vài câu được không?
Quảng Cáo Bảo Trợ
Gủi hàng từ MỸ về VIỆT NAM
Get a FREE Online Menu and Front Door: Stand Banner Menu Display for Your Restaurant