Subscribe HoaVoUu Youtube
Kính mời Subscribe kênh
YouTube Hoa Vô Ưu
Sitemap Hoavouu.com
Bài Mới Nhất trang Văn Học
Điền Email để nhận bài mới
View Counts
18,435,022
Free Support Hoavouu.com
Ho Tro Hoavouu 250

Thanh Lọc Tâm Để An Lạc

Sunday, April 14, 201907:19(View: 1041)
Thanh Lọc Tâm Để An Lạc
THANH LỌC TÂM ĐỂ AN LẠC

Thích Trung Hữu


Thanh Lọc Tâm Để An Lạc

Người ta hay nói đến chữ tu tâm. Điều này rất đúng. Con người hay xã hội có tốt hay xấu đều là do cái tâm có tốt hay xấu mà ra. Tâm xấu thì đưa đến khổ đau, còn tâm tốt thì đưa đến hạnh phúc cho mình và người. Cho nên việc thanh lọc tâm là điều cần phải làm đối với những ai muốn có cuộc sống tốt đẹp không chỉ cho mình mà còn cho người khác. Sau đây là một số lời dạy của Đức Phật về những cấu uế của tâm cần được thanh lọc để có cuộc sống an lạc.


Trong kinh Trung bộ, Đức Phật dạy có hai nguyên nhân chính có thể dẫn tới đau khổ cũng như gây ra chiến tranh và xung đột, đó là tham áiđam mê khoái lạc giác quan. Tham ái và khoái lạc giác quan thật ra là những nhu cầu bình thường của con người, tuy nhiên nếu chúng ta cứ chạy theo chúng mà không biết dừng lại, thậm chí vì chúng mà tạo ác nghiệp thì cái khổ liền đến ngay lập tức. Ví dụ ta thương yêu người thân của mình là điều tốt nhưng thương đến nỗi không muốn rời xa hay vì người thân mà bất chấp đạo lý thì không còn tốt nữa.

Đối với ngũ dục lạc cũng vậy, nếu ta biết thưởng thức thì ta có an lạchạnh phúc. Nhưng nếu ta lạm dụng, chạy theo chúng không biết dừng thì hậu quả đau khổ không thể nào tránh khỏi. Đơn giản như việc uống cà-phê. Nếu ta thưởng thức vừa phải thì cà-phê rất tốt cho sức khỏetâm trí. Cà-phê có thể làm cho tâm hồn ta thăng hoa và sáng tạo. Nhưng nếu ta uống quá nhiều thì cơ thể sẽ bị nóng với những biểu hiện như táo bón, nổi mụn. 

Để thỏa mãn ham muốn của mình, con người ra sức gom góp của cải, do vậy dẫn đến sự tranh giành giữa người này với người kia, nhóm này với nhóm nọ và nước này với nước khác. Đức Phật dạy rằng nếu con người có khả năng làm chủ các giác quan và loại trừ tham ái thì sẽ không có chuyện đấu tranh hay hãm hại kẻ khác, cũng không có chuyện ức hiếp hay lạm dụng, trộm cắp hay tước đoạt tài sản của kẻ khác. Đức Phật khuyên chúng ta nên nghĩ đến sự phù du của vật chất và sự vô thường các khoái lạc giác quan để giảm bớt sự ham muốn cũng như có thể thoát ra ngoài những cuộc tranh giành khốc liệt.

Ganh tỵbủn xỉn cũng là những hạt giống tâm thức xấu cần phải loại trừ. Trong kinh Đế Thích sở vấn (Kinh Trường bộ), vua trời Đế Thích đến hỏi Phật rằng, các vị trời và loài người luôn luôn muốn sống hài hòa với nhau nhưng tại sao họ cứ phải gây gổ và đấu tranh với nhau không dứt? Đức Phật giải thích rằng đó là do họ chưa bỏ được tâm ganh tỵbủn xỉn. Tâm lý muốn vơ vét nhưng lại không chịu đựng được khi thấy người khác hơn mình chính là nguyên nhân trực tiếp làm cho họ không thể sống hài hòa với nhau.

Truyện kể rằng có hai anh hàng xóm cùng nuôi heo. Heo của anh A thì khỏe mạnh và lớn nhanh như thổi. Còn heo của anh B thì ốm yếu và chậm lớn. Anh B vì vậy rất buồn và ngồi khóc. Bụt liền hiện đến hỏi “Vì sao con khóc?”. Anh B vừa khóc vừa kể cho Bụt nghe hoàn cảnh của mình. Bụt nói chuyện đó có gì khó. Bụt sẽ làm cho con heo của anh cũng khỏe mạnh và mau lớn như heo của anh bạn hàng xóm. Nhưng anh B lắc đầu không chịu. Bụt hỏi vậy anh muốn sao? Anh trả lời rằng anh không cần con heo của anh mau lớn mà chỉ cần Bụt làm cho con heo bên nhà hàng xóm chết đi là được. Tất nhiên đây chỉ là truyện ngụ ngôn nhưng nó phản ánh đúng tâm ganh tỵ của đa số chúng ta. Đó là thích thấy người khác thất bại chứ không muốn cùng nhau phát triển.

Hiếu chiến và kiêu căng cũng là nguyên nhân dẫn đến đau khổ cho mình và người khác. Có một số người cho rằng bản thân họ, tôn giáo họ hay dân tộc họ là cao quý nhất, còn những người khác, tôn giáo khác, dân tộc khác thì thấp kém hơn. Nhiều cuộc xung đột xã hội, đấu tranh vũ trang nổi lên đôi khi không phải do nhu cầu vật chất mà là do sự kiêu căng ngạo mạn, muốn người khác phải phục tùng mình, muốn làm bá chủ võ lâm. Một thanh niên giương cây súng hơi để bắn chết con chim đang hót không phải vì anh cần thịt mà chỉ vì muốn khẳng định bản thân, rằng anh ta có khả năng làm việc đó. Một số người tạo ra những cuộc chiến tranh tàn khốc chỉ để bảo vệ sự kiêu căngtham vọng của họ. Đức Phật khuyên người Phật tử nên loại trừ sự kiêu căng như thế ra khỏi tâm mình.

Thông thường, người ta hay đổ lỗi hoặc quy trách nhiệm cho kẻ khác mà không thấy lỗi và trách nhiệm của mình. Và đó cũng chính là nguyên nhân của mọi xung đột. Đức Phật khuyên chúng ta nên xác định trách nhiệm của mình và đối xử tốt với người khác. 

Chuyện kể rằng có hai gia đình nọ nhà gần nhau. Một gia đình thì quanh năm gây gổ, còn gia đình kia thì luôn luôn hòa thuận. Một hôm người trong gia đình gây gổ hỏi hàng xóm mình rằng tại sao nhà anh được hòa thuận như vậy. Người kia trả lời rằng tại vì mọi người trong gia đình tôi ai cũng có lỗi. Anh kia ngạc nhiên không hiểu thì được giải thích rằng: Vì trong nhà tôi ai cũng biết nhận lỗi về mình nên mọi người được sống hòa thuận với nhau như vậy.

Đức Phật luôn khuyên chúng ta hãy trải lòng từ, thậm chí đối với kẻ thù. Trong kinh Ví dụ cái cưa (KinhTrung bộ), Đức Phật đã khen ngợi tính kiên nhẫn của một vị Tăng khi vị này đã trải lòng từ cho những tên cướp dù chúng đã cắt đi một phần cơ thể của mình và làm cho vị ấy đau đớn đến chết. Nếu mình muốn chinh phục, chiến thắng thì hãy chinh phục và chiến thắng những ô nhiễm của chính bản thân mình trước, thay vì kẻ khác. Sự tranh giành hơn thua chỉ đem lại khổ đau cho cả hai phía. 

Trong kinh Pháp cú, Đức Phật dạy rằng: “Kẻ thắng thì bị thù ghét, người thua thì sống trong đau buồn”. Ngài cũng dạy rằng chiến thắng được dục vọng của mình thì vĩ đại hơn là thắng ngàn kẻ thù bên ngoài. Còn kinh Cullabodhi Jataka (Kinh Tiểu bộthì nói rằng, chính lòng hận thùý muốn trả thù đã tiêu diệt cuộc sống con người. Cũng như hai cây gậy đập vào nhau, lửa tóe ra tiêu diệt cả hai cây.

Rõ ràng trong xã hội ngày nay, kinh tế càng phát triển nhưng con người thì lại càng khổ đau. Đó là vì chúng ta chỉ lo chạy theo vật chất và những danh vọng phù phiếm, ngỡ rằng những thứ này sẽ làm cho ta hạnh phúc. Nhưng thật ra, chúng ta cũng như nhân loại sẽ không bao giờ có hạnh phúc khi mà trong tâm chúng ta chứa đầy những tính xấu như tham lam, thù hận, kiêu căng hay ganh tỵ. Còn cái mà con người ngỡ là hạnh phúc đó, theo Đức Phật, chỉ là cảm giác đã ngứa của người bị bệnh lác hay bệnh cùi khi họ gãi hay hơ lửa mà thôi. Đó là cái hạnh phúc giả. Sau khi gãi xong thì người bệnh lác bị ngứa trở lại còn bệnh cùi thì lở loét thêm. Nếu chúng ta không nhận ra và loại trừ những cấu uế này ra khỏi tâm mình thì chúng ta đang tiêu diệt bản thân mình và thế giới xung quanh. Ngược lại nếu tâm ta được thanh lọc làm cho trong sạch thì hạnh phúc thật sự sẽ đến ngay.

Trong xã hội từ xưa đến nay thật sự không có trường hợp người làm ác mà có hạnh phúc trọn vẹn. Họ không sợ cái này thì cũng lo lắng cái kia. Tâm họ luôn luôn bất an vì sợ cái kết quả xấu sẽ đến với họ do hành vi ác mà họ đã gây cho người khác. Đức Phật là một người hạnh phúc, không phải vì Ngài có địa vị cao hay tiền bạc nhiều mà là vì tâm Ngài trong sạch. Ngài đã đạt Niết-bàn, một trạng thái thánh thiện và bình yên nhất. 
Khi Đức Phật còn là một vương tử trẻ, Ngài đã nhàm chán nhục dục cũng như từ bỏ con đường mà có thể dẫn đến chiến tranh và xung đột để đi tìm con đường có thể đem đến hạnh phúc tối cao cho tất cả chúng sanh. Ngài đã thanh lọc hết những cấu uế của tâm thức nên không bao giờ khởi lên ý niệm ích kỷ lợi mình, hại người. 
Theo gương Đức Phật, người Phật tử đề cao lối sống đạo đức. Đối với bản thân, họ tìm an lạchạnh phúc trong sự thanh lọc tâm hồn. Còn đối với xã hội, họ không bao giờ làm hại người khác, xâm chiếm hay tước đoạt của ai bất cứ thứ gì. Một người có an lạchạnh phúc thật sự sẽ không bao giờ có nhu cầu não hại người khác, làm khổ đau cho người khác.

Thích Trung Hữu
Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
(View: 482)
Trong đạo Phật, nghiệp gồm có: ý nghiệp, khẩu nghiệpthân nghiệp. Ý là suy nghĩ của mình. Khẩu là lời nói của mình. Thân được hiểu là hành động của mình.
(View: 1087)
Làm thế nào mà một vị vua được cả nước tôn quý, đứng trên thiên hạ, ở nơi cung vàng điện ngọc mà vẫn xót thương, tưởng nghĩ đến tù nhân và dân đen?
(View: 491)
Nhìn ra vấn đề Mỗi ngày, hình như ai trong chúng ta cũng có soi gương. Khi soi, chúng ta chỉ thấy mặt mình trong đó, chúng ta có học được bài học gì không?
(View: 502)
Một chiều, dừng chân bên bờ suối, lữ khách chợt cảm nhận dường như nơi đây đã từng qua.
(View: 1002)
Tu tâm dưỡng tánh là nơi đời mà hành đạo, nơi thân mà giữ đạo, nơi ý mà niệm đạo, nơi khẩu mà hợp đạo, nơi cõi trầnnhập đạo, nơi cõi pháp mà xuất thế đạo.
(View: 512)
Tăng đoàn (Shanga) Phật giáo gồm có Tu sĩCư sĩ. Tu sĩ gồm có Nam tu sĩ/ Tăng/Tì-kheo và Nữ tu sĩ/Sư Cô/Tì-kheo ni là hai chúng xuất gia, có nhiệm vụ truyền giáo, hoằng dương chánh pháp.
(View: 496)
Trạng thái của tâm là hỷ, nộ, ai, ái, ố, lạc, dục (mừng, giận, buồn, thương, ghét, vui, muốn) là bảy thứ tình cảm của con người.
(View: 525)
Phòng hộ sáu căn là việc quan trọng của người tu. Sáu căn (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) luôn tiếp xúc với sáu trần
(View: 504)
Thế là mùa xuân về, em ở đâu chẳng về phó hội? em ở đâu mắt biếc má đào có còn long lanh giữa giòng đời? áo lụa, gót son có về kịp xênh xang đón xuân sang?
(View: 504)
Cuối năm chúng ta cùng nhau kiểm điểm lại những điều tốt xấu trong năm qua để bắt đầu chỉnh sửa cho một năm mới được hanh thông tốt lành hơn.
(View: 521)
Hiện tại có tính bình đẳng cho tất cả mọi người. Dầu ở bất cứ nơi nào trên trái đất, dầu tôi và anh ở múi giờ khác nhau, người ta vẫn
(View: 433)
Những ngày gần Tết, người người bận rộn, nhà nhà rộn ràng để dọn dẹp nhà cửa, sắm sửa đồ đạc đón một năm mới.
(View: 710)
Trong Kinh Pháp Cú (Dhammapada) Đức Phật khuyên dạy chúng sinh hãy chăm tu tập “Tứ Vô Lượng Tâm”, tức là “bốn món tâm rộng lớn không lường được”, đó là các tâm “Từ, Bi, Hỷ, Xả”.
(View: 533)
Mùa xuân lại về trên khắp đất nước, với sự hồi sinh của vạn vật sau mùa đông, dường như trong các cây cối hoa lá lại vươn ra
(View: 496)
Cũng như một năm khởi đầu từ mùa xuân; đời người khởi đầu từ tuổi trẻ. Nhưng các bạn trẻ hôm nay có biết hưởng mùa xuân của đời mình không?
(View: 539)
Gần đây, có người tự nhận là trí thức khoa bảng tuyên bố trên mạng thông tin đại chúng rằng “Nền tảng Phật giáo lung lay từ lâu
(View: 491)
Sương mai mù mịt xóm nhỏ. Những hàng cây như yên lặng nín thở để đón nhận làn sương lạnh cuối đông.
(View: 458)
Những chia sẻ của Đức Đạt Lai Lạt Ma giúp mỗi người hiểu vì sao thực hành chính niệmnuôi dưỡng từ bi tâm tất yếu dẫn đến sự tự tin và lòng nhân ái nơi mỗi người.
(View: 617)
Khách ghé quán trọ, nghỉ một đêm hay lưu tạm dăm ba bữa, rồi khách cũng đi. Người chủ quán không di chuyển, vẫn ở đó,
(View: 469)
“Vạn Hạnh dung tam tế Chơn phù cổ sấm cơ Hương quan danh Cổ Pháp Trụ tích trấn vương kỳ”
(View: 795)
Mỗi độ Xuân về, trong nhà Thiền, bài thơ được nhắc đến nhiều nhất là bài ‘Cáo tật thị chúng’ của thiền sư Mãn Giác (1052 – 1096)
(View: 410)
Tiếng niệm chú rì rầm trầm hùng vang rền cả đại điện, bóng các tăng sĩ trong màu áo huyết dụ lắc lư, tay lần tràng hạt trong ánh đèn bơ lung lay trông thành kính vô cùng.
(View: 426)
Như đã biết, qua kinh sử, Giáo hội ni giới được thành lập rất sớm tại Ấn, vào thời Phật hiện tiền...
(View: 1092)
Dưới Bóng Đa Chùa Viên Giác - hồi ký về một ngôi chùa đã đi vào lịch sử Phật giáo tỉnh Quảng Nam. Viên Giác Tùng Thư 2019 - Nhà xuất bản Liên Phật Hội
(View: 451)
Già bệnh chết là đề mục quán niệm của Thái tử Sĩ-đạt-ta khi còn sống trong cung vàng điện ngọc, nhờ đó mà Ngài dứt bỏ tất cả buộc ràng quyết chí ra đi tìm đạo
(View: 475)
Tuệ Trung Thượng Sĩanh cả của hoàng thái hậu Nguyên Thánh Thiên Cảm. Thượng Sĩ khí lượng uyên thâm, phong thần nhàn nhã.
(View: 522)
Xây nhiều chùa lớn, dựng nhiều tượng Phật khổng lồ có thể giải nghiệp hay không?
(View: 704)
Ta phải cẩn thận để không có sự chia rẽ hệ phái trong Phật giáo, vì hệ phái là một loại cuồng tín.
(View: 589)
Trong kiếp phù sinh, biết bao người đốt đuốc tìm tri kỷ mà lúc nhắm mắt xuôi tay cũng vẫn ngậm ngùi ôm mối cô đơn.
(View: 632)
Sống một cuộc sống an bình là chìa khóa để có một cái chết bình yên.
(View: 503)
Giới luật nhà Phật không phải là những quy tắc bắt buộc mà tất cả mọi người đều phải tuân thủ.
(View: 574)
Điều phục tâm là cốt tủy tu tập theo giáo pháp Thế Tôn. Tâm phải được huấn luyện như luyện ngựa, luyện voi cho đến khi thuần thục.
(View: 511)
Trong đạo Phật, việc tu hành thường bắt đầu từ những điều nho nhỏ, căn bản nhất.
(View: 492)
Chúng ta dạy con cái về từ ái, độ lượngnhẫn nhục không chỉ dạy suông mà phải bằng thái độ hành xử của chính chúng ta.
(View: 557)
Những mô hình của con người về thiên nhiên đều có đặc tính toán học. Có thể nói, nếu không có toán học thì không có vật lý học vì
(View: 458)
Bài này được viết theo đề nghị góp ý về chủ đề “Gia Đình Phật Tử Giữa Các Giáo Hội (Tông và Hệ Phái)” cho một khóa hội thảo cuối năm 2019.
(View: 682)
Ở đời, bị mang tiếng xấu cũng là chuyện thường. Có thể tiếng xấu ấy bắt nguồn từ những hành vi hay lời nói trước đó của mình nhưng cũng có thể,
(View: 783)
Chúng ta sinh ra là để nhận cái chết, nghe vậy có ai sợ không? Nhưng đó là lẽ thật của kiếp sống con người.
(View: 609)
Phật Giáo đặt mục đích tối hậu vào sự đạt đạo, đó là một đích đến vượt lên trên cuộc đời nhưng không xa lìa cuộc đời.
(View: 581)
Trong Thiên Đại Tông Sư của Trang Tử Nam Hoa Kinh có nói: Giải thể, bỏ thông minh, lìa hình, bỏ trí, đồng với Đạo lớn, đó gọi là...
(View: 752)
Chúng ta vẫn thường hình dung Đức Phật có ánh sáng, và tranh tượng đều diễn tả ánh sáng bằng hào quang bao quanh đầu và thân;
(View: 529)
Sinh lão bệnh tửđịnh luật tự nhiên không ai có thể tránh thoát và cũng chính vì điều này đã tác động mãnh liệt đến tâm thức của Thái tử Sĩ Đạt Ta
(View: 610)
“Đừng nghĩ rằng Pháp nằm ở đâu xa. Pháp ở ngay cạnh bạn; Pháp là về bản thân bạn. Hãy quán sát. Lúc buồn, lúc vui, lúc tự tại, lúc bất mãn, lúc giận, lúc oán trách người: Tất cả đều là Pháp…”
(View: 594)
Bồ đề tâm chân chính là gì? Về cách mà con người đối xử với động vật, lạm dụng, giết hại hay ăn động vậthạnh phúc hay an lành của...
(View: 1090)
Thông thường ở đời chẳng ai muốn gặp phải nghịch cảnh, chướng duyên cả, tâm lý chung của con người vốn là tránh khổ tìm vui, đó là tâm lý tự nhiên muôn đời.
(View: 716)
Hơn một thế kỷ trước, một người quốc tịch Anh đã thất bại trong việc nghiên cứu về Giáo Lý Đạo Phật.
(View: 662)
Đời người, lúc mới khởi nghiệp thì chăm lo làm ăn, tích lũy và tạo dựng. Đến khi có chút cơ nghiệp thì tính đến chuyện mở mang.
(View: 726)
Tiết mùa đông bất ngờ về sớm khiến những nhành mai đang ra lá, chưa kịp nhận biết, vội nép vào nhau...
(View: 532)
Phật giáotôn giáo lớn đầu tiên tổ chức các hoạt động truyền giáo; và căn cứ vào tất cả mọi tường thuật, dường như Phật giáo đã lan truyền một cách hòa bình.
(View: 1146)
Khi một người sống có cái tâm, cho dù họ giàu hay nghèo, xấu hay đẹp, khôn hay ngu thì họ cũng là chính họ.
Quảng Cáo Bảo Trợ