Subscribe HoaVoUu Youtube
Kính mời Subscribe kênh
YouTube Hoa Vô Ưu
Sách Văn Học Phật Giáo
Sitemap Hoavouu.com
Điền Email để nhận bài mới
View Counts
19,183,756

Xứ Trầm Hương

Wednesday, February 5, 201400:00(View: 11435)
Xứ Trầm Hương


XỨ TRẦM HƯƠNG

 Quách Tấn

xutramhuong

MỤC LỤC

 

- Lời thưa

- Xứ Trầm Hương

01 - Phần thứ nhất - Lịch sử

02 - Phần thứ nhì - Địa lý 

- Chương I - Hình thể 

- Chương II - Núi non

A. Đại Lãnh

 Tam Phong

B. Mẫu Tử

 Chữ M’Ta

 Chữ Kroa

C. Những ngọn núi cao trên 1.000 thước

D. Những núi có danh

Đ. Đèo

- Chương III - Sông

A. Sông Dinh

B. Sông Cù;

C. Các con sông nhỏ đáng kể.

- Chương IV - Đồng bằng 

- Chương V - Biển và bờ biển

- Chương VI - Khí hậu 

03. - Phần thứ ba - Thắng cảnh cổ tích

Chương I- Nha Trang và bãi biển cùng các thắng cảnh cổ tích trong thành phố.

Chương II - Tháp Bà, Hòn Đá Chữ

Chương III - Hang ông Bưởi, Hang ông Già

Chương IV - Suối Tiên

- Suối Đổ

- Suối Ngổ

- Suối Ồ Ồ

- Suối Ba Hồ

- Suối Đá Xẻ

- Suối Cát.

Chương V - Thành Diên Khánh, Lăng Bà Vú.

Chương VI - Những nơi thờ phụng

A. Đền, Miếu

B. Chùa Chiền

04. Phần thứ Tư - Dân Sinh

Chương I - Dân số

Chương II - Sinh hoạt

Chương III - Ngôn ngữ, Tính tình

Chương IV - Tín ngưỡng

A. Phật giáo

B. Công giáo

C. Các tôn giáo khác

D. Nho giáo

Chương V - Kinh tế

A. Nông nghiệp

B. Lâm sản

C. Hải sản

D. Thương mại

E. Đối món ăn đặc biệt

Chương VI - Văn học

Chương VII - Xã hội

Chương VIII - Hành chánh

A. Tổ chức hành chánh

B. Các khu nhà

Chương IX - Tư pháp

Chương X - Những cơ sở độc lập

A. Cơ sở tôn giáo

- Phật học viện Hải Đức

- Tu viện Phan Xi Cô

- Tu viện La San

- Thần học viện Tin Lành

B. Cơ sở khoa học

- Viện Pasteur

- Viện Hải Học

05. Phần thứ Năm - Nhân vật

Nhân vật thời xưa; Nhân vật trong phong trào Cần Vương, Hòa thượng Thích Quảng Đức, Bác sỹ Yersin.

Kết luận

Sách tham khảo

06. Phụ lục

I. Hồi ký về cuốn Xứ Trầm Hương

A. Đôi nét về tỉnh Khánh Hoà

B. Xứ Trầm Hương

II. Bên lề cuốn Xứ Trầm Hương

- Bức thư gởi báo Đại Đoàn Kết

- Bên lề cuốn Xứ Trầm Hương

- Đính chính của tạp chí Nha Trang.

III. Những bài báo viết về Xứ Trầm Hương

- Nha Trang là tên sông lấy đặt cho thành phố hay là tên thành phố dùng làm tên sông.

- Hòn Trại Thủy trước thời Pháp thuộc

- Đầm Én và Rừng Mai tuy mất nhưng vẫn còn…

- Nha Trang có cọp có ma

- Một thị xã bị bỏ quên của Nha Trang

- Đôi vần ca xưa của Khánh Hoà

- Tết nói chuyện Trầm hương

IV. Phê bình cuốn Xứ Trầm Hương

- Tôi đọc đôi nết về tỉnh Khánh Hoà của Quách Tấn

- Quách Tấn và buổi chiều vàng của Đông Phương

- Quách Tấn - Quê hương và thơ

- Tấm lòng đã trải cùng non nước

- Riêng nhớ tình xưa ghé bến thăm

- Vĩnh biệt thi sĩ Quách Tấn

- Quách Tấn và đêm giao thừa ở Tháp Bà

V. Cước chú

- Bài Minh (Minh văn) gọi là Võ Cạnh.

- Tổ chức hành chính

- Theo dấu chân bác sĩ Yersin lên đỉnh Hòn Bà

- Bia tháp Pô Na Ga của Phan Thanh Giản

LỜI THƯA

 

Khánh Hòa là xứ Trầm Hương

Non cao biển rộng người thương đi về.

T.X

 

KHÁNH HÒA LÀ XỨ TRẦM HƯƠNG

Nhưng XỨ TRẦM HƯƠNG không phải là Khánh Hòa Tỉnh chí.

Bởi Địa Phương Chí, thiết tưởng, phải do nhà Địa Lý Học chuyên môn hoặc người địa phương lịch lãm ra công biên khảo, thì mới nói được đầy đủ những gì đáng nói, cần nói, và những gì nói ra mới thật chính xác, mới có sinh khí, mới phản ảnh đúng chân diện mục của nước non.

Tôi không phải là nhà Địa Lý Học chuyên môn, lại là người Bình Định. Tự biết không đủ khả năng, không đủ tư cách, lẽ đâu lại đi viết địa phương chí Khánh Hòa.

Viết XỨ TRẦM HƯƠNG, tôi chỉ làm một việc mà nhiều người có thể làm được, nếu muốn, là ghi chép lại những gì đã thấy, đã nghe, đã cảm trong mấy mươi năm sống cùng non nước Khánh Hòa.

Ghi chép lại vì nhận thấy đẹp, thấy hay, thấy thú, thấy đáng yêu đáng quý, đáng ra công gìn giữ cho đoàn hậu tiến có lòng cùng non nước.

Ghi chép lại hầu mong bạn xa ghé mắt rồi đem lòng thương tưởng đến Khánh Hòa mà tôi kính yêu như bà Nghĩa Mẫu, vì nuôi nấng tôi gần nữa đời người.

Mục đích viết XỨ TRẦM HƯƠNG là thế, và chỉ có thế.

Nghĩa là tôi không có tham vọng viết một quyển sách địa lý, mà chỉ mong giới thiệu được những cái thấy cái hay cái đẹp của Khánh Hòa, về mặt thiên nhiên cũng như về mặt nhân sự.

Cho nên tôi thiên về phong cảnh, cổ tích, giai thoại, huyền thoại…, là những cái dễ mất. Còn những cái gì thuộc về khoa học, thuộc về chuyên môn thuần túy, là những cái thường còn, thì nượng cho các nhà học giả.

Do đó XỨ TRẦM HƯƠNG có tánh cách một tập du ký hơn là biên khảo.

Vì vậy nên bảo XỨ TRẦM HƯƠNG không phải là Địa Phương Chí Khánh Hòa.

Thế thì nó là gì?

Tùy cao tình nhã ý của bạn đọc.

Tấm lòng đã trải cùng non nước

Thương được nhờ ơn cũng chẳng nhờ.

Xin thưa thêm chút nữa:

XỨ TRẦM HƯƠNG vốn là ĐÔI NÉT VỀ TỈNH KHÁNH HÒA nhuận chính và bổ túc.

Và ĐÔI NÉT VỀ TỈNH KHÁNH HÒA hoài thai từ thời Pháp thuộc, lúc tôi còn làm việc tại Tòa Sứ Nha Trang (1935-1945).

Lúc ấy thỉnh thoảng đi theo làm thông ngôn cho các nhà du lịch, các nhà khảo cổ ngoại quốc, tôi biết được thêm một ít thắng cảnh, một ít cổ tích ở những nơi xa vắng, ngoài những danh lam thắng ở gần nơi xe ngựa lại qua. Tôi lại được các vị tiền bối như cụ Cử PHAN BÁ VỸ, cụ Đề NGÔ VĂN NHƯỢNG, nhà Nho TRẦN KHẮC THÀNH… kể cho nghe nhiều sự tích ly kỳ lý thú.

Nhờ đó mà tôi viết nên ĐÔI NÉT VỀ TỈNH KHÁNH HÒA.

Viết năm 1962

Viết để thuyết trình trong một buổi học tập thường kỳ của anh chị em công chức Nha Trang, và để đọc trên Đài Phát Thanh Nha Trang mỗi chiều thứ bảy.

Sau tôi in ronéo cho phổ biến.

HIẾU CHÂN và một số thân hữu xa gần tán thưởng.

Giáo sư PHAN NGỌC CHÂU ở Saigon, cao hứng, viết bài phê bình đăng phụ trương báo Tự Do số 1902, 1908 ra ngày chúa nhật 14 và 21 tháng 7 năm 1963.

Viết văn mà được hàng thức giả để ý là một cái thú vô giá. Riêng tiếc chưa nói hết được những gì mình được biết về Khánh Hòa.

Duyên may run rủi:

Trong bức thư gởi cho tôi cuối xuân năm Mậu Thân (22-4-1968). NGUYỄN HIẾN LÊ khuyên nên viết kỹ lại.

VÕ HỒNG và CHÂU HẢI KỲ cổ xúy thêm.

Nguồn hứng vừa khơi lại thì gặp Hòa Thượng THÍCH TRÍ THỦĐại Đức HẢI TUỆ. Hòa Thượng hứa ủng hộ việc xuất bản. Đại Đức giúp phương tiện đi thăm lại những cảnh cần thăm và có thể đến thăm.

Trong lúc đi, tôi thu thập thêm được nhiều tài liệu quý báu.

Thật là những liều kích thích tố tinh thần khiến tôi hăng hái làm việc.

Khởi sự từ đầu tháng 9 năm 1968, tôi quyết cố gắng hoàn thành trước tháng 12, hầu mong kịp ra mắt bạn đọc trong dịp xuân Kỷ Dậu, để làm “quà mừng” tuần hoa giáp của tôi.

Nhưng trời chẳng chìu người! Vừa viết xong được hơn ba phần tư thì tôi bị ngoại bệnh.

Sáu tháng trời xuôi!

Mãi đến tháng 6 năm 1969, tôi mới tiếp tục lại được công việc bỏ dở!

Và đã hoàn tất sau một thời gian cần cù.

Nhận thấy tên ĐÔI NÉT VỀ TỈNH KHÁNH HÒA không được gọn, bèn đổi là XỨ TRẦM HƯƠNG.

Nâng niu bản thảo, tôi chợt nhớ đến câu hát xẩm của Tản Đà Tiên sinh:

“Văn không hay thì không đỗ thời đừng…

“Gió mưa khỏi chết, nửa mừng (anh lại) nửa thương!

“Nghiệp bút nghiên cay đắng trăm đường!”

Lòng thê nhiên cảm khái.

Nên trước khi dừng bút, xin có mấy lời thành kính:

- Bộc bạch tấm lòng cùng bốn bể tri ân.

- Hoài niệm các bậc tiền bối mà buổi sinh tiền đã giúp tôi hiểu biết được Khánh Hòa.

- Tạ lòng Hòa ThượngĐại Đức cùng quý bạn thân mến “đã lòng hạ cố đến nhau”.

- Thỉnh cầu các bậc cao minh chỉ giáo cho những điểm sai lầm thiếu sót, mà dù cố gắng đến đâu cũng không sao tránh khỏi, hầu mong khỏi mang điều “thiên tải ngộ nhân”.

Nợ dâu vướng ruột tầm xuân,

Bao phen ngủ thức, bao lần nắng mưa…

Băn khoăn cơm đứng mà chờ

Nước non xe thắm mối tơ chung tình.

Viết tại Nha Trang, tiết Tiểu Thử năm Kỷ Dậu

(Trung tuần tháng 7 năm 1969)

QUÁCH TẤN

 

XỨ TRẦM HƯƠNG

 

Khánh Hòa đẹp lắm ai ơi!

Vào Nam ra Bắc ghé chơi Khánh Hòa.

Đó là lời của khách đã đến Khánh Hòa nhắn nhủ cùng người chưa đến.

Lời ấy không chút ngoa. Khánh Hòa quả đẹp lắm. Nhưng không phải đẹp một cách rực rỡ khoe khoang, mà đẹp một cách thùy mị kín đáo. Và Khánh Hòa đẹp, không phải đẹp nhờ nhân xảo, mà chính là do thiên công. Đẹp ở cảnh đẹp ở vật, và vật cũng như cảnh đẹp cả bên ngoài đẹp cả bên trong. Cho nên những người đã “từng sống với” Khánh Hòa, hiểu biết rõ Khánh Hòa, gọi Khánh Hòa là Xứ Trầm Hương.

Khánh Hòa là Xứ Trầm Hương.

Non cao biển rộng người thương đi về.

Yến sào thơm ngọt tình quê,

Sông sâu đá tạc lời thề nước non.

Ấy đó “Xứ Trầm Hương” chẳng những là một xứ có nhiều trầm hương, mà còn là một xứ thơm tho ý vị, thơm tho ý vị một cách tự nhiên như mùi trầm hương thoảng gió.

Bởi vậy muốn thưởng ngoạn Khánh Hòa, du khách không nên để cho con mắt vô tình hay tấm lòng khinh bạc trà trộn, và nên đi sâu vào cả những khóm đá lùm cây, vào cả những câu hò giọng hát… thì mới trọn hưởng được chân thú vị của non nước Khánh Hòa, mới thấy lời nói “Khánh Hòa đẹp lắm ai ơi” là thật biến ra lời, và vào Nam ra Bắc thật đáng ghé chơi Khánh Hòa.

Và ghé chơi Khánh Hòa, một khi nhìn kỹ nước non, du khách nhất định vỗ vế khen rằng:

- Gọi Khánh Hòa là Xứ Trầm Hương thật xứng đáng.

Có yêu mới biết, biết rồi thêm yêu.

Bây giờ xin mời quý bạn đi vào XỨ TRẦM HƯƠNG , đi vào từng phần một, tuần tự mà đi, ung dung mà đi.

Đi cho khắp nước khắp non

Để nhìn tận mặt kẻo còn hồ nghi.

Send comment
Off
Telex
VNI
Your Name
Your email address
(View: 295)
“Nói Thiền tông Việt Nam là nói Phật giáo Việt Nam. Và những bậc cao Tăng làm sáng cho Phật giáo, làm lợi ích cho dân tộc từ thế kỷ thứ 6 mãi đến nay đều là các Thiền sư.”
(View: 648)
Ai đã truyền Việt Nam Phật Giáo qua Trung Quốc: Khương Tăng Hội, người Việt Nam. Vào năm nào: năm 247 tây lịch.
(View: 594)
Tư tưởng Phật giáo trong văn học thời Lý bản PDF - Nguyễn Vĩnh Thượng
(View: 2269)
Thầy Tuệ Sỹ Là Viên Ngọc Quý Của Phật Giáo và Của Việt Nam - Nguyễn Hiền Đức
(View: 1927)
Dưới Bóng Đa Chùa Viên Giác - hồi ký về một ngôi chùa đã đi vào lịch sử Phật giáo tỉnh Quảng Nam. Viên Giác Tùng Thư 2019 - Nhà xuất bản Liên Phật Hội
(View: 22038)
Tác phẩm Trí Quang Tự Truyện bản pdf và bài viết "Đọc “Trí Quang Tự Truyện” của Thầy Thích Trí Quang" của Trần Bình Nam
(View: 2286)
Tôi đặt bút bắt đầu viết "Lời Vào Sách" nầy đúng vào lúc 7 giờ sáng ngày 21 tháng 6 năm 1995 sau khi tụng một thời kinh Lăng Nghiêmtọa thiền tại Chánh điện.
(View: 1955)
Có lẽ đây cũng là một trong những viễn ảnh của tâm thức và mong rằng những trang sách tiếp theo sẽ phơi bày hết mọi khía cạnh của vấn đề, để độc giả có một cái nhìn tổng quát hơn.
(View: 2324)
Ai trói buộc mình? Không biết có bao giờ chúng ta tự đặt câu hỏi đó với chúng ta chưa? Đến chùa học pháp hay đi tu chỉ để cầu giải thoát. Mục đích tu hoặc xuất gia là cầu giải thoát sinh tử. Giải thoát có nghĩa là mở, mở trói ra. Cầu giải thoát là đang bị trói. Nhưng ai trói mình, cái gì trói mình? Khi biết mối manh mới mở được.
(View: 1882)
Sống Trong Từng Sát Naphương pháp thực tập sống tỉnh thức, sống và ý thức về sự sống trong từng mỗi phút giây. Đây là phương thức tu tập dựa trên tinh thần Kinh Bốn Lãnh Vực Quán Niệm.
(View: 1802)
Nguyên bản: How to practice the way to a meaningful life. Tác giả: Đức Đạt Lai Lạt Ma. Anh dịch: Jeffrey Hopkins, Ph. D. Chuyển ngữ: Tuệ Uyển
(View: 3258)
Mối Tơ Vương của Huyền Trân Công Chúa (Phóng tác lịch sử tiểu thuyết vào cuối đời Lý đầu đời Trần) HT Thích Như Điển
(View: 2269)
Nguyệt San Chánh Pháp Số 84 Tháng 11/2018
(View: 5804)
Nhẫn nhục là thù diệu nhất vì người con Phật thực hành hạnh nhẫn nhục thành thục, thì có thể trừ được sân tâm và hại tâm, là nhân tố quan trọng để hành giả thành tựu từ tâm giải thoátbi tâm giải thoát.
(View: 16987)
Tác giả: Diệu Hạnh Giao Trinh sưu tầm và kể chuyện, Nguyễn Minh Tiến hiệu đínhgiới thiệu
(View: 2269)
Cảm Đức Từ Bi - tác giả Huỳnh Kim Quang
(View: 2886)
Một bản dịch về Thiền Nhật Bản vừa ấn hành tuần này. Sách nhan đề “Thiền Lâm Tế Nhật Bản” của tác giả Matsubara Taidoo. Bản Việt dịch do Hòa Thượng Thích Như Điển thực hiện.
(View: 2654)
Tuyển tập “Bát Cơm Hương Tích” của Thượng Tọa Thích Nguyên Tạng là một phần lớn của đời tác giả, ghi lại những gì Thầy mắt thấy tai nghe một thời và rồi nhớ lại...
(View: 3255)
Quyển sách "Hãy làm một cuộc cách mạng" trên đây của Đức Đạt-lai Lạt-ma khởi sự được thành hình từ một cuộc phỏng vấn mà Ngài đã dành riêng cho một đệ tử thân tín là bà Sofia Stril-Rever vào ngày 3 tháng giêng năm 2017.
(View: 3911)
THIỀN QUÁN VỀ SỐNG VÀ CHẾT - Cẩm Nang Hướng Dẫn Thực Hành - The Zen of Living and Dying A Practical and Spiritual Guide
(View: 3109)
Mùa An Cư Kiết Hạ năm 2016 nầy tôi bắt đầu viết tác phẩm thứ 67 để sang năm 2017 xuất bản với nhan đề là "Nước Mỹ bao lần đi và bao lần đến"
(View: 3279)
Người đứng mãi giữa lòng sông nhuộm nắng, Kể chuyện gì nơi ngày cũ xa xưa, Con bướm nhỏ đi về trong cánh mỏng, Nhưng về đâu một chiếc lá xa mùa (Tuệ Sỹ)
(View: 7995)
TĂNG GIÀ THỜI ĐỨC PHẬT Thích Chơn Thiện Nhà xuất bản Phương Đông
(View: 12929)
Người học Phật có được một tài liệu đầy đủ, chính xác, đáng tin cậy, dễ đọc, dễ hiểu, dễ nhớ và dễ tra cứu khi cần...
(View: 3604)
Tác phẩm nầy chỉ gởi đến những ai chưa một lần đến Mỹ; hoặc cho những ai đã ở Mỹ lâu năm; nhưng chưa một lần đến California...
(View: 3952)
Từ Mảnh Đất Tâm - Huỳnh Kim Quang
(View: 3546)
Một năm lại sắp trôi qua với những vết tích điêu tàn, khổ nạn để lại trên khắp trái đất. Nhìn lại, chúng ta không khỏi giật mình, và chạnh lòng thương tưởng
(View: 3426)
Chung trà cuối năm uống qua ngày đầu năm. Sương lạnh buổi sớm len vào cửa sổ. Trầm hương lãng đãng quyện nơi thư phòng..
(View: 3804)
Một năm lại sắp trôi qua với những vết tích điêu tàn, khổ nạn để lại trên khắp trái đất. Nhìn lại, chúng ta không khỏi giật mình, và chạnh lòng thương tưởng
(View: 3915)
Nước lũ từ thượng nguồn cuồn cuộn đổ về, lại thêm nước từ đập thủy điện ồ ạt xả ra. Dân không được báo trước.
(View: 3793)
Trải hơn 25 thế kỷ, Chánh Pháp của Phật vẫn được tuyên dươnglưu truyền bởi hàng đệ tử xuất gia lẫn tại gia, đem lại giải thoátgiác ngộ cho...
(View: 4797)
Là người mới bắt đầu học Phật hoặc đã học Phật nhưng chưa thấm nhuần Phật pháp chân chính, chúng tôi biên soạn...
(View: 3887)
Hôm nay là ngày 10 tháng 6 năm 2015, tại thư phòng chùa Viên Giác Hannover, Đức Quốc, tôi bắt đầu viết tác phẩm thứ 65 của mình...
(View: 3842)
Bắt đầu vào hạ, trời nóng bức suốt mấy ngày liền. Bãi biển đông người, nhộn nhịp già trẻ lớn bé. Những chiếc...
(View: 6688)
Phật giáo ra đời từ một trong những cái nôi của nền văn minh nhân loại - Ấn Độ - và nhanh chóng phổ biến tại các nước phương Đông...
(View: 13004)
Trong tập sách nhỏ này tôi đã bàn đến hầu hết những gì mọi người đều công nhậngiáo lý tinh yếu và căn bản của Đức Phật... Con Đường Thoát Khổ - Đại đức W. Rahula; Thích Nữ Trí Hải dịch
(View: 25139)
Tôi cảm động, vì sống trong đạo giải thoát tôi đã tiếp nhận được một thứ tình thiêng liêng, trong sáng; một thứ tình êm nhẹ thanh thoát đượm ngát hương vị lý tưởng...
(View: 11147)
Tập sách do Minh Thiện và Diệu Xuân biên soạn
(View: 14012)
Phật GiáoVũ Trụ Quan (PDF) - Tác giả: Lê Huy Trứ
(View: 8067)
Hạnh Mong Cầu (sách PDF) - Lê Huy Trứ
(View: 9787)
Đọc “Dấu Thời Gian” không phải là đọc sự tư duy sáng tạo mà là đọc những chứng tích lịch sử thời đại, chứng nhân cùng những tâm tình được khơi dậy trong lòng tác giả xuyên qua những chặng đường thời gian...
(View: 5528)
Báo Chánh Pháp Số 48 Tháng 11/2015
(View: 7976)
Nguyệt san Chánh Pháp Tháng 10 năm 2015
(View: 5783)
Báo Chánh Pháp Số 46 Tháng 9/2015 - Chuyên đề Vu Lan - Mùa Báo Hiếu
(View: 24341)
Phương Trời Cao Rộng - Truyện dài của Vĩnh Hảo, Chiêu Hà xuất bản tại California, Hoa Kỳ năm 1993, tái bản năm 1995
(View: 5048)
Tiếng nói của những người con Phật có tấm lòng từ bi và trí tuệ đi vào đời...
(View: 6492)
Báo Chánh Pháp - bộ mới Số 43, tháng 06 năm 2015
(View: 6334)
Hy hữu, vì biết lấy Phật giáo làm lý tưởng đời mình và chọn sự thực hành Phật Pháp như là sinh hoạt nền tảng hàng ngày
(View: 9369)
Nguời quân tử ra làm quan đi vào con đường hành chính, không những ngồi ung dung nơi miếu đường nói truyện văn nhã, để lấy tiếng là người có đức vọng...
(View: 5440)
Báo Chánh Pháp Số 41 Tháng 4/2015
Quảng Cáo Bảo Trợ